ALPER GEZERAVCI NE ZAMAN DÖNECEK?
Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı’nın da içinde bulunduğu Ax-3 mürettebatının dünyaya dönüşü iki kez hava şartları nedeniyle ertelendi.
SpaceX şirketi tarafından yapılan açıklamada, Florida kıyılarındaki olumsuz hava koşullarının dönüş için elverişsiz olduğu belirtildi.
Alper Gezeravcı’yı dünyaya dönüşünü sağlayacak olan Dragon kapsülünün Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ayrılması için en erken tarihin 6 Şubat Salı günü olarak planlandığı ifade edildi.
ALPER GEZERAVCI 12. DENEYİNİ GERÇEKLEŞTİRDİ
Alper Gezeravcı, 12. deneyinde uzay ortamının astronotlara etkisini araştırdı.
Alper Gezeravcı, ultraviyole ışınlarının, galaktik kozmik radyasyonun, yer çekimi değişikliklerinin ve uzayda kalış süresi boyunca maruz kalınan diğer zorlu faktörlerin, astronotların bağışıklık sistemi ve kan yapımı sürecini nasıl etkilediğini araştırıyor.
Gezeravcı, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) “Uzay Misyonuna Katılan Bireylerde Radyasyona Maruz Kalmanın Kanser İçin Öncül Lezyonlar Olan Periferik Kandaki Miyeloid-Kökenli Baskılayıcı Hücrelere (MKBH) Etkisini” inceledi.
Hacettepe Üniversitesi’nden Prof. Dr. Güneş Esendağlı’nın proje yürütücüsü olduğu “MİYELOİD” deneyiyle, ultraviyole ışınlarının, galaktik kozmik radyasyonun, yer çekimi değişikliklerinin ve uzayda kalış süresi boyunca maruz kalınan diğer zorlu faktörlerin, astronotların bağışıklık sistemi ve kan yapımı sürecini nasıl etkilediği araştırılıyor.
Bağışıklık sistemindeki değişiklikler miyeloid tipteki kan hücreleri özelinde araştırılacak, bu hücrelerin özellikleri ve fonksiyonlarındaki değişimler uçuş ve dönüşte karşılaştırılacak ve uzay yolculuklarının kanser dahil bağışıklık sistemini ilgilendiren pek çok hastalık üzerine olabilecek etkisi hakkında çıkarımlar dünya bilim literatürüne ilk kez kazandırılacak.
DENEYLERİ BİRER BİRER GERÇEKLEŞTİRDİ
Gezeravcı, ISS’ye ulaştığı günden bu yana deneylerine devam etti.
Astronot Gezeravcı, uzay ve savunma sanayisine kurşunsuz lehimleme konusunda kritik bilgiler sağlayacak “MİYOKA” deneyini yaptı.
Türkiye’nin uzay, havacılık ve savunma sanayisi için yeni nesil malzeme geliştirme kabiliyeti kazanmasında önemli katkı sunması beklenen Uzay İçin Yeni Nesil Alaşımlar (UYNA) deneyine de başlandı.
Yer çekimsiz ortamdan etkilenen henüz işlevi keşfedilememiş genler ve bunların bağışıklık sistemiyle ilişkisini araştıran “MESSAGE” deneyi gerçekleştirildi.
Muş Bilim ve Sanat Merkezi öğrencilerinin önerisi olan ve öğretmenleri Birsen Geçer’in proje yöneticisi olduğu Propolisin Antibakteriyel Etkisi (PRANET) deneyini de yapan Gezeravcı, TÜBİTAK MAM’dan Prof. Dr. İskender Gökalp ile Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Bakan Yardımcısı Ahmet Yozgatlıgil’in proje yöneticisi olduğu uzay araçlarının itki sistemlerinin daha verimli hale getirilmesini amaçlayan “gMETAL” deneyine de imza attı.
Gezeravcı ayrıca, Tuz Gölü’nde yetişen endemik Schrenkiella Parvula isimli halofit bitkinin uzay ortamına karşı verdiği fizyolojik ve moleküler tepkileri araştıran “EXTREMOPHYTE” deneyini sürdürüyor.
Gelecekte uzayda yaşayacak yüksek sayıda insanın ihtiyaç duyacağı besinlerin sağlanması ve kapalı yaşam ortamlarındaki çevresel kontrollere destek vermesi için yeni bitkiler geliştirmeye yönelik ilk adım olan “CRISPR-GEM” ve mikroalg türlerinin uzayda yaşam destek sistemlerinde kullanılmalarının mümkün olup olmadığının araştırıldığı “UzMAn” deneyleri de devam ediyor.
Gezeravcı, uzay ortamında alglerin, karbondioksitten oksijen rejenerasyonu, ek gıda temini, su iyileştirme, yaşam destek alanlarında kullanılmasını araştıran “ALGALSPACE” ve uzayda yaşamaya karşı oluşan hayati tepkimelerin “vokal kord” kaynaklı değişimlerle tespiti ve düşük yer çekimsizliğin sebep olduğu rahatsızlıkların ses frekanslarıyla tanımlanmasını sağlayacak “VOKALKORD” deneylerini de sürdürüyor.
“OKSİJEN SATURASYONU” deneyiyle de yapay zeka desteğiyle verilen havanın oksijen seviyesi hesaplanarak düşük yer çekiminin sebep olduğu farklılıklar ve rahatsızlıkların tanımlanması hedefleniyor.
]]>ALPER GEZERAVCI UZAYDA NE KADAR KALACAK?
Mürettebatı taşıyacak aracın 1,5 gün sürecek yolculuk sonunda Uluslararası Uzay İstasyonu’na kenetlenmesi bekleniyor.
Türkiye Uzay Ajansı’nın verdiği bilgiye göre Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 14 gün kalacak olan Gezeravcı, orada 13 farklı bilimsel deneye imza atacak.
Uzay yolculuğu başlayan Alper Gezeravcı, ilk Türk astronot unvanını aldı.
İSTİKBAL GÖKLERDEDİR!
Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) doğru 36 saat sürecek yolculuğu başlayan Dragon kapsülünde, içlerinde Alper Gezeravcı’nın da bulunduğu Ax-3 ekibinin uzaydaki ilk cümleleri yayınlandı. İlk Türk astronot unvanını alan Gezeravcı’nın uzaydaki ilk sözleri, “Türkiye’nin insanlı ilk uzay misyonu için ilk Türk’ün uzaya adım attığı şu anda Yüce Ata’mızın sözüyle bu anı başlatmak istiyorum. Türkiye Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün dahiyane sözü; İstikbal göklerdedir” şeklinde oldu.
3 ASTRONOT DAHA EŞLİK EDİYOR
Axiom Space’in, “Ax-3” görevinde Alper Gezeravcı’ya ABD’den Michael Lopez-Alegria, İtalyan Hava Kuvvetlerinden Pilot Walter Villadei ve İsveç’ten Marcus Wandt eşlik ediyor.
SPACEX FALCON 9 ROKETİ HAKKINDA
Gezeravcı’nın uzaya çıkacak ilk Türk astronot olacağı bu seferde kullanılacak SpaceX Falcon 9 roketi, iki aşamalı ve yeniden kullanılabilir bir roket.
Falcon 9, SpaceX tarafından taşınan yüklerin ve yolcuların Dünya’nın yörüngesine ve uzayın derinliklerine güvenli bir şekilde taşınması için tasarlandı.
Roketin yeniden kullanılabilme özelliği şirketin roketin pahalı parçalarını her yolculukta tekrardan üretme ihtiyacını ortadan kaldırıp, uzay yolculuğunu daha ekonomik hale getiriyor.
SpaceX’in verilerine göre, Falcon 9 roketleri, toplamda 289 kalkış, 246 iniş yaptı. Roketler 221 kez de birden fazla uçuşta kullanıldı. Yeniden kullanılma özelliğine sahip Falcon-9 roketlerinden kaç adet bulunduğu ise bilinmiyor.
Uzunluğu 70 metre, çapı 3,7 metre ve yaklaşık 550 ton ağırlığındaki Falcon-9 roketi, alçak Dünya yörüngesinde 22 bin, durağan aktarım yörüngesinde 8 bin 300 ve Mars’ta 4 bin kilogram yük taşıma kapasitesine sahip.
Falcon-9’ların 9 Merlin motorunda, alüminyum-lityum karışımı ile oluşturulmuş sıvı oksijen ve roket için kullanılan kerosen (RP-1) yakıt tankları bulunuyor.
MERLİN MOTORU
SpaceX tarafından üretilen ve şirketin çeşitli araçlarında kullanılan Merlin motorları, tekrardan kullanıma uygun olarak tasarlanırken, Dünya’ya geri dönüşten önce de roketi iniş için yavaşlatmak amacıyla kullanılıyor.
Kademeler arası bağlantı bölgesinde bulunan 4 adet hipersonik mazgallı yüzgeç/kanat, roketin basınç merkezinin yerini değiştirerek, geri dönüş evresinde oryantasyonunu sağlıyor.
İlk Türk astronot Alper Gezeravcı’nın uzay programı belli oldu
ROKETİN FIRLATILMASI
Falcon 9’un istenilen yörüngeye ulaşması ve roketin, Dragon kapsülünden ayrılmasının ardından bir Merlin uzay boşluğu motoru kapsüle istediği bölgeye ulaşması için güç sağlıyor.
Birden çok kez tekrardan başlatılabilen motor, ayrılma evresinden hemen sonra devreye giriyor.
DRAGON KAPSÜLÜ
İçerisinde hava akımı olan basınçlı bölgesinde 7 kişi veya eşit miktarda yük taşıyabilen Dragon uzay aracı, basınçsız arka bölümünde de yük taşıma özelliğine sahip.
Dragon kapsülü de 4 metre çapında ve 8,1 metre uzunluğunda.
ERDOĞAN’DAN AÇIKLAMA
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Milli Uzay Programı’nın ilk ayağı olan “ilk insanlı uzay misyonu” kapsamında paylaştığı mesajda, Türkiye’nin tarihi bir ana şahitlik ettiğini, ortak gururun zirveye yükseldiği zamanlardan birini yaşadığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Cumhuriyetimizin ikinci asrına, Türkiye Yüzyılı’na ilk kez gerçekleştirdiğimiz insanlı uzay göreviyle adım atıyoruz. Bilim tarihine eşsiz katkılar sunmuş bir medeniyetin varisleri olarak tarihte taşıdığımız misyonu yeniden icra etmek adına çok değerli yeni bir başlangıç yapıyoruz. Gözlerindeki parıltıyla ufka bakan gençlerimize, hayalleri dünyaya sığmayan çocuklarımıza ilham kaynağı olmak adına ilk kez bir vatandaşımızı uzaya gönderiyoruz.” diye konuştu.
Yıllarca Türk Hava Kuvvetlerine jet pilotu olarak kahramanca hizmet eden Alper Gezeravcı’nın, uzun süren hazırlıkların ve eğitimlerin ardından Uluslararası Uzay İstasyonu’na yolculuğa çıktığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:
“2021 yılında dünyaya ilan ettiğimiz Milli Uzay Programımızdaki hedeflerimizden birini daha böylece gerçeğe dönüştürüyoruz. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 14 gün boyunca sürecek ‘Türk Uzay Bilimi’ misyonu kapsamında bilim insanlarımızın hazırlıklarını yaptığı 13 deney gerçekleştirilecek. Astronomi, tıp, genetik, malzeme bilimi gibi alanlarda bilimsel çalışmalar yapılacak. Bu çalışmaların şimdiden ülkemize ve bilim insanlarımıza hayırlı olmasını diliyorum. ‘Rabbim yolumuzu, bahtımızı açık etsin’ diyorum.”
Gezeravcı Mersin’den dualarla uğurlandı. Uzay yolculuğunu bir çok ilde vatandaşlar izledi.