İnsan sağlığını da tehdit eden sahte ayakkabılar için uzmanlar uyarıyor. Doç. Dr. Bilgehan Çatal, sahte ayakkabılarda zararlı kimyasallar kullanıldığı takdirde bunun ayaklarda deri döküntülerine yol açabileceğini, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi dolayısı ile kansere bile neden olabileceğini aktardı.

“CİLDİN TEMAS ETMESİ KANSERE BİLE NEDEN OLABİLİR”

Doç. Dr. Bilgehan Çatal, “Sahte ayakkabı ile ilgili en büyük problem bunun bir denetim mekanizmasına tabii olmaması. Lisanslı ayakkabı üreticileri hem devlet hem de bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli olarak denetlenirler. Bu denetlemede kullandıkları malzemenin kalitesine, kullandıkları kimyasalların insan sağlığına zarar verip vermemesine göre denetlemeye tabi tutulurlar. Sahte ayakkabılar merdiven altı diye tabir ettiğimiz yerlerde denetimsiz üretiliyor. Bu yüzden kullandıkları boyalar ve kimyasalların insan sağlığına zararlı olup olmadığını bilmiyoruz. Eğer zararlı bir kimyasal kullanıyorlarsa bu, ayaklarda deri döküntülerine yol açabilir, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi kansere bile neden olabilir. Bunun dışında sahte ayakkabılarla ilgili diğer bir problem de orijinal ayakkabıların iç taraflarında ayak destekleri vardır. Ama sahte ayakkabılarda genelde dış taraf benzetilir iç taraf orijinali gibi yapılmaz, çünkü maliyetleri düşürmek isterler. Ayak desteği uygun olmayan ayakkabılar giydiğiniz zaman da uzun süre ayakta kaldığını ya da yürüdüğünüz zaman ayak ve diz ağrılarına sebep olur. Bunun dışında orijinal ayakkabılarda genelde nefes alan ve terletmeyen malzemeler kullanılır, deri olsun ya da sentetik olsun. Yine sahte ayakkabılarda ücreti düşürmek için, maliyeti kısmak için nefes almayan terleten şeyler kullanılır. Bu da ayakta mantar gibi problemlere yol açabilir” dedi.

“İNTERNET ÜZERİNDEN SAHTE ÜRÜNLERİN SATIŞINA CİDDİ MANADA ŞAHİT OLUYORUZ”

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde çevrimiçi alışveriş sitelerinde sahte ürün satışlarının arttığını belirterek, “İnternet ortamından alışveriş yaparken belki düşük ücretle o ayakkabıyı görüyoruz ve satın alacağımızı düşünüyoruz fakat her zaman bu durum bu şekilde istediğimiz gibi gitmeyebiliyor. Zira son dönemlerde internet üzerinden sahte ürünlerin satışına ciddi manada şahit oluyoruz. Aynı şekilde dolandırıcılığın da arttığını görüyoruz. Özellikle özel günlerde insanlar birbirine hediye alabilmek için bu internet sitelerini kullanıyorlar. Ayakkabı da bu dönemlerde çok tercih edilen bir eşya durumuna gelmeye başladı. Bu dönemde ayakkabı alırken insanlar faturaya dikkat etmiyorlar. Yani ürün gönderiliyor fakat ürünün faturası söz konusu olmuyor. Hatta bazen internet üzerinden satış gerçekleştiren kişiler bu ayakkabıları satarlarken başkalarının üzerine açılmış IBAN’ları sizle paylaşıyorlar. Bu durum bir dolandırıcılık vakasının yaşanmasına sebebiyet veriyor. Çünkü satıcı kendi IBAN’ını paylaşmıyor, belki kiraladığı bir banka IBAN’ını kullanmış oluyor ve bu sayede aslında hesabını kiralatan ya da hesabı başkaları tarafından ele geçirilen kullanıcılar da bir mağduriyet yaşama durumu ile karşı karşıya kalıyor” ifadelerini kullandı.

“SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN SATILAN AYAKKABILARI ALIRKEN İKİ KERE DÜŞÜNMEMİZ GEREKİYOR”

Tüketicilerin alışveriş yapacakları çevrimiçi siteleri Ticaret Bakanlığı’na ait Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’nden kontrol etmeleri gerektiğini ifade eden Kırık, “Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi söz konusudur. Bu elektronik ticaret bilgi sistemi Ticaret Bakanlığı’nın oluşturmuş olduğu ve kullanıcılara bilgi verme mahiyetinde açılmış bir veri tabanıdır. Burada sitenin sorgulamasını yapacağız, o ilgili alışveriş sitesi ya da pazar yerinin onaylı olup olmadığını buradan görebilme şansımız söz konusu. Sosyal medya üzerinden satılan ayakkabıları alırken iki kere düşünmemiz gerekiyor. Burada kullanıcı yorumlarına dikkat etmemiz lazım. Hesabın açılış tarihini mutlaka kontrol etmemiz gerekir. Bir de takipçi sayısıyla beğeni sayısını bu noktada analiz etmemiz şarttır. Vatandaşlarımızın bu dönemde çok dikkatli olması gerekiyor. Mutlaka faturaya sahip olmaları gerekiyor. Bildiğiniz üzere 2 hafta içerisinde ayıplı ürün söz konusuysa, burada bir iade hakkı söz konusu oluyor. Fakat bu işlem gerçekleştirilmezse faturayla birlikte tüketici hakem heyetine başvuru yapabilirsiniz. Yine aynı şekilde tüketici mahkemelerinde de ayıplı ürünü tespit edebilir ama mutlaka faturasını sunarak dava açabilme şansınız söz konusudur” şeklinde konuştu.

“EKONOMİK AÇIDAN DAHA CEZBEDİCİ OLUYOR”

Vatandaşlar ise sağlık açısından zararlı olsa bile fiyat olarak sahte ayakkabıların uygun olduğunu belirtti. Enes Şaduman, “Aslında ben sahte ayakkabı giymiyorum ama giyme olasılığım bulunuyor. Çünkü bu zamanda ekonomik açıdan daha cezbedici oluyor. Çünkü orijinal olanlarda fiyatlar almış başını gidiyor. Sahte ayakkabılar sağlık açısından olmasa da en azından ekonomik açıdan güzel bir seçenek gibi karşımıza çıkıyor” dedi.

Daha da önemli olan, vücudunuzun yaşınıza ne kadar uygun olduğudur ve dayanıklılık, hareketlilik, kas dayanıklılığı ve güç açısından akranlarınıza göre ne kadar iyi olduğunuzu tespit etmek için bir dizi basit test bulunuyor.

İngiltere’deki Buckinghamshire New Üniversitesi’nde spor ve egzersiz bilimi alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Mark Homer, “Fitness’ın önemli belirleyicilerinden bazılarını değerlendirerek, yaşınıza göre hangi noktada olduğunuza ve genel kondisyonunuzun ne kadar iyi korunduğuna dair belirli sonuçlar elde edebilirsiniz. Sonuçlar kaba bir rehber olacak ancak güçlü bir motivasyon kaynağı da olabilir.” diyor.

İşte Homer ve ekibinin yaşınızla vücudunuzun ne kadar uygun olduğunu tespit etmek için önerdiği testler…

NE KADAR İYİ DENGE KURABİLİYORSUNUZ?

Tek ayak üzerinde sallanmadan ne kadar süre durabileceğinizi ölçün. Desteğe ihtiyacınız olursa bunu gözleriniz açık olarak bir duvarın yakınında yapın. Bunu gözleriniz kapalı yapmaya çalışın.

Puanlar:

Yirmili ve otuzlu yaşlarınızda;

İyi: 60+ saniye
Ortalama: 35-59
Düşük: 35’in altında

Kırklı ve ellili yaşlarınızda;

İyi: 45+ saniye
Ortalama: 25-44
Düşük: 25’in altında

Altmışlı ve daha ileriki yaşlar;

İyi: 30+ saniye
Ortalama: 15-29
Düşük: 15’in altında

Dengenizi geliştirmek için yoga leylek pozunu ve temel tek bacak squat hareketlerini yapın.

KAS DAYANIKLILIĞINIZ NE KADAR İYİ?

Şınav pozisyonunda bekleyin. Bu noktada kalçanızın aşağı inmesine veya yükselmesine izin vermeyin. Sonra ayağa kalkmaya (veya zıplamaya) devam edin. Tekrar çömelin ve şınav pozisyonuna geçin. 30 saniyede yapabildiğiniz kadar çok hareket yapın.

Puanlar:

Yirmili ve otuzlu yaşlarınızda;

İyi: 14-16
Ortalama: 10-13
Düşük: 10’dan az

Kırklı ve ellili yaşlarınızda;

İyi: 12-14
Ortalama: 8-11
Düşük: 8’den az

Altmışlı yaşlarınızda ve daha yaşlı;

İyi: 5-8
Ortalama: 3-4
Düşük: 3’ten az

NE KADAR HAREKETLİSİNİZ? (20-60 YAŞ ARASI)

Bacaklarınızı çaprazlayarak yere oturun ve ellerinizin veya dizlerinizin yardımı olmadan ayağa kalkın. Elinizi, önkolunuzu, dizinizi, bacağınızın yan tarafını veya dizinizin üzerindeki elinizi kullanmadan ayağa kalkabiliyorsanız, 10 puan alırsınız (oturma için beş puan, ayakta durma için beş puan). Bunlardan herhangi birini destek olarak kullanırsanız her seferinde bir puan çıkarın. Titreyerek oturuyorsanız veya ayakta duruyorsanız yarım puan çıkarın. Puanlarınızın ortalamasını almak için testi iki kez yapın.

Puanlar:

İyi: 8-10 puan
Ortalama: 4-7
Düşük: 0-3

NE KADAR HAREKETLİSİNİZ? (70 YAŞ VE ÜZERİ)

Sert arkalıklı bir yemek sandalyesine dik oturun; kollar göğüs üzerinde katlanmış ve ayaklar omuz genişliğinde açık şekilde yere bassın. Tekrar oturmadan önce kendinizi tam ayakta durma pozisyonuna getirin, dizleriniz düz olsun. Hile yapmayın; yarım ayakta veya oturarak ve ellerinizi kullanmak sayılmaz. 30 saniye içinde mümkün olduğu kadar çok sayıda tam duruşu ve ardından tam oturmaları tamamlayın.

Puanlar:

60-70 yaş: 21 (kadın), 24 (erkek)
70-79: 17 (kadın), 19 (erkek)
80 yaş ve üzeri: 14 (kadın), 17 (erkek)

ÜST VÜCUT KASLARINIZ NE KADAR SAĞLIKLI?

Bunu ölçmek için bir parkta, oyun alanında, spor salonunda veya kapıya yerleştirilmiş bir barı kullanabilirsiniz. Burada amaç, çubuğa mümkün olduğu kadar uzun süre tutunmaktır.

Puanlar:

Yirmili ve otuzlu yaşlarınızda;

Hedef: 60-90 saniye

Kırklı ve ellili yaşlarınızda;

Hedef: 20-45

Altmışlı ve yetmişli yaşlarınızda;

Hedef: 10-15

DAYANIKLILIĞINIZ NE KADAR İYİ?

Bir koşu bandı, koşu parkuru veya GPS takip cihazı gibi bir ölçüm cihazı kullanarak, 1,60 km (1 mil) koşmanızın veya yürümenizin ne kadar sürdüğünü ölçün.

Puanlar:​

Yirmili ve otuzlu yaşlarınızda;

Yürüme

İyi: 12-14 dakika
Ortalama: 15-16
Düşük: 16’dan fazla

Koşma

İyi: 7-10 dakika
Ortalama: 11-12
Düşük: 12’den fazla

Kırklı ve ellili yaşlarınızda;

Yürüme

İyi: 14-15 dakika
Ortalama: 16-17
Düşük: 17’den fazla

Koşma;

İyi: 8-11 dakika
Ortalama: 12-13
Düşük: 14’ten fazla

Altmışlı yaşlarınızda ve daha yaşlı;

Yürüme

İyi: 15-16 dakika
Ortalama: 17-18
Düşük: 18’den fazla

Koşma

İyi: 10-13 dakika
Ortalama: 14-15
Düşük: 15’ten fazla

YAŞINIZA GÖRE AEROBİK AÇIDAN NE KADAR FORMDASINIZ?

Bunun için 5 kilometrelik bir parkuru koşun ve yaş yüzdenizi hesaplayın. Parkrun, 21:30 (21 dakika 30 saniye) koşan 23 yaşındaki bir erkeğin, 27:57 koşan 65 yaşındaki bir erkekle aynı yüzde 60’lık yaş dereceli puanına sahip olduğunu söylüyor.

FITNESS YAŞINIZ KAÇ?

Yaşınıza göre fiziksel formunuz iyiyse, bu vücudunuzun biyolojik olarak doğum yaşından daha genç olabileceği anlamına gelir. Onlarca yıldır Norveçli bilim insanları, kondisyonun yaşlanma sürecini ve yaşa bağlı hastalıklara karşı duyarlılığımızı nasıl etkilediğini araştırıyor ve Medicine and Science in Sport and Egzersiz gibi dergilerde yayınlanan bulguları, kondisyon yaşınız ne kadar düşükse kalp krizi, beyin küçülmesi ve depresyon riskinin de o kadar düşük olduğunu gösterdi.