135 SANIK İÇİN KARAR DEĞİŞTİ

Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi, Yargıtay’ın bozma ilamından sonra yapılan yargılamada 135 sanık hakkında ilk davada verilen hükümleri değiştirdi.

3 Ocak’ta görülen davanın karar duruşmasında “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme” suçundan 12 yıl altışar ay hapis cezasına çarptırılan 52 sanık ile beraat eden 21 sanığa, “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme” suçundan müebbet hapis cezası verildi. Bozma ilamından önce haklarında beraat hükmü verilen 61 sanığın ise “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme” suçundan 12 yıl 6’şar ay hapisle cezalandırılmasına hükmedildi.

Daha önce beraati kararlaştırılan 1 sanığa “silahlı terör örgütü üyeliği” suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezası verilirken, beraat eden 4 sanık hakkındaki hüküm ise değişmedi. Hakkında yakalama kararı bulunan 6 sanığın da dosyalarının ayrılmasına hükmedildi.

“DARBECİLER KISMEN BAŞARILI OLDU”

Mahkemece açıklanan 959 sayfalık gerekçeli kararda, 15 Temmuz’da yaşanan olayların tespiti için Çark Kışlası ve Sakarya Valiliği, Seymen ve Kandıra kışlaları ile İl Jandarma Komutanlığı’na ilişkin ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı, sanıklar hakkında tespit edilen delillerin de ayrı ayrı değerlendirildiği kaydedildi.

Gerekçede, ‘sanıkların darbe girişiminde başarılı olamamışlarsa da vatandaşların müdahalesi öncesinde kısmen başarılı oldukları aktarılarak’ verilen emir doğrultusunda kampüsün etrafını kuşattıkları ve polisleri etkisiz hale getirdikleri, yolları kapattıkları ve Valiliği ele geçirdiklerinin sabit olduğu anlatıldı.

“KANUNSUZ EMİRE KARŞI DURMADILAR”

Valilik Kampüsü etrafında yaşanan olaylarda sanıkların katkısının bulunduğu, kendilerine verilen emir doğrultusunda hareket ettiklerinin anlaşıldığı belirtilen gerekçede, şunlara yer verildi:

– Yaşanan olayların vahamet derecesine bakıldığında sanıkların konumları ve rütbeleri göz önüne alındığında hiçbirisinin aksi davranışta bulunmadıkları, verilen kanunsuz emirlere karşı durmadıkları, vatandaşların canları pahasına karşı koymalarına rağmen asker olan sanıkların tam aksine verilen emirlere koşulsuz olarak uydukları, bu durumun da her bir sanığın darbe girişimini benimsediğini gösterdiği kanaatine varılmıştır.

‘TANKLARA ESKORTLUK ETMEK: ANAYASAL DÜZENİ KALDIRMAYA YARDIM’

Kararda, kamera kayıtlarını destekler nitelikte ve sanıkların darbe teşebbüsüne iştirak etme iradesiyle hareket ettiklerine dair sanık, tanık ve mağdur beyanlarının bulunduğu aktarılarak, ele geçirilen silahlar, araçlar, olayların şekli, çok sayıda yaralananın olması ve olay yerinde ele geçirilen kovanların, 15 Temmuz gecesi yaşananların vahamet derecesini gösterdiği ifade edildi.

Kararda, 73 sanığın fiil üzerinde ortak hakimiyet kurduklarının kabulüyle “müşterek fail” olarak “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme” suçundan ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar vermenin gerektiği bildirildi.

Seymen ve Kandıra kışlalarından askeri personelin Valilik’te bulunan ekibe destek olmak amacıyla yola çıktıkları fakat vatandaşların engellemesiyle ulaşamadıkları, jandarma personelinin de Seymen Kışlası’ndan tanklarla gelenlere eskortluk etme şeklindeki eylemlerde bulunduğunun anlaşıldığı kaydedilerek, bu 3 gruptaki sanıkların eylemlerinin darbenin icrasını kolaylaştırmaya yönelik olduğu gerekçesiyle sanıklara “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüse yardım etme” suçundan mahkumiyet kararı vermenin gerektiği tespitinde bulunuldu.

Z.A., F.A., Y.A, N.A., S.A., B.F.’nin şikayetçi olarak yer aldığı davanının iddianamesinde, sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek, dini inanç ve duyguları aldatma aracı olarak kullandığı ve bu şekilde maddi menfaat sağladığı belirtilerek, her bir şikayet için ayrı ayrı cezalandırılmaları istendi.

“PEYGAMBER SOYUNDAN GELİYORUZ” DİYEREK MİLYONLAR ALMIŞLAR

İddianamede, sanıklardan Oğuzhan Karahanlı’nın müştekilerden Z.A.’yı telefonla arayarak, kendisini Siirt Tillolu ‘Şeyh Muhammed Mustafa’ olarak tanıttığı belirtildi.

Diğer müştekilerin de Z.A. aracılığıyla sanıklarla iletişime geçtiği anlatıldı.

Şeyh olarak telefon eden Oğuzhan Karahanlı’nın peygamber soyundan geldiğini, Allah dostu olduğunu, kalp gözünün açık olduğunu söylediği müştekilerin hepsine, müritleri ve temsilcileri olduğunu belirterek kendisinin ve kardeşi Mustafa Tarık Karahanlı’nın ismini verdiği vurgulandı.

Sanıkların sonraki süreçte şeyhin temsilcileri gibi müştekilerle görüştükleri dile getirildi.

Bu şekilde müştekilerin sanıklarla 2019 yılından itibaren görüşmeye başladığı vurgulandı.

Şeyhin 7 büyük İslam aliminden biri olduğu, Türkiye’de baskı gördüğü için önce Almanya’ya sonra Mısır’a gittiği söylenerek, müştekilerin bu duruma inandırıldığı da aktarıldı.

Müştekilerle şeyhin temsilcileri olarak görüşen sanıklar Karahan kardeşlerin, Şeyh Muhammed Mustafa’nın kendilerine emanet ettiği yaklaşık 700 yetim çocuğa baktıkları yalanını söyledikleri belirtildi.

Müştekilerden bu çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için değişik zamanlarda birden fazla kez, para, erzak, giyim, ilaç, ameliyat parası talebinde bulunduklarının saptandığı kaydedildi.

Sanıkların, müştekilerden nakit para, araç, cep telefonu, bilgisayar, tablet, gayrimenkul, kıyafet, ayakkabı altın gibi maddi menfaat sağladıkları iddinamede yer aldı.

Sanıkların dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık suçundan, her müştekiye karşı eylemleriyle ilgili ayrı ayrı cezalandırılması ve haklarında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması talep edildi.

“MÜVEKKİLİMİN ZARARI 150 MİLYON LİRA”

Duruşmada dolandırılan müvekkilleri adına söz alan Avukat Aysıla Hasdemir, “Önceki yazılı ve sözlü beyanlarımızı tekrar ediyoruz, mütalaaya iştirak etmekteyiz, bilirkişi raporunda zarar miktarı eksik tespit edilmiştir. Bizce o dönemki karşılığı 17-18 milyon civarı bir zarar söz konusudur. Doların o zamanki değeri ile şu anki değeri karşılaştırıldığında günümüzde 150 milyon civarında bir zarardan bahsetmekteyiz. Zarar miktarı, sanıkların 6 farklı mağdura karşı 6 farklı kez cezalandırılması istemi durumu, cezanın kanunda öngörülen alt ve üst sınırı ve bugüne kadar herhangi bir tedbir uygulanmadığı için gününü gün etmelerinden dolayı, cezanın alt sınırdan uzaklaştırılarak üst sınırdan verilmesini ve sanıkların hükmen tutuklanmalarını talep ediyoruz” dedi.

36 YIL 10’AR AY HAPİS CEZASI VERİLDİ

Duruşmada karar veren mahkeme heyeti tutuksuz yargılanan ve son duruşmaya katılmayan sanıkların, “Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle dolandırıcılık” suçunu işlediğine hükmetti. Mahkeme heyeti, sanıkların adli sicil kayıtlarından anlaşılan suça meyilli kişilikleri, benzer suçtan devam eden ve sonuçlanan soruşturma ve kovuşturma dosyalarının olması, cezanın gelecekleri üzerindeki olası ıslah edici etkilerini de dikkate alarak ceza indirimine yer olmadığı yönünde kanaat belirtti. Suçun birden fazla işlenmesi nedeniyle hapis cezalarını arttıran mahkeme heyeti, her iki sanığa ayrı ayrı olmak üzere toplamda 36 yıl 10’ar ay hapis ve 292 bin 500’er TL adli para cezası verdi.

İki sanık hakkında hükmen tutuklama kararı verilip, yakalama emri çıkarıldı.

Biz de Rus edebiyatının saygın ismi Dostoyevski’nin romanlarının giriş bölümlerini DALL-E 3’e yazıp görsel oluşturmasını istedik. İşte o romanlar ve DALL-E 3’ün görsel yorumları:

Suç ve Ceza: Temmuz başlarında çok sıcak bir gün, akşama doğru, genç bir adam “S .. . ” Sokağı’ndaki bir pansiyonda kiraladığı küçük odasından çıktı ve ağır, kararsız adımlarla “K…” Köprüsü’ne yöneldi. Ev sahibiyle merdivenlerde karşılaşmaktan kurtulmayı başarmıştı. Kiraladığı küçük oda, beş katlı yüksek bir evin çatı katındaydı ve odadan çok bir dolabı andırıyordu. Yemek ve öteki hizmetler de içinde olmak üzere kiralamıştı odayı. Ev sahibi kadın bir merdiven aşağıda ayrı bir dairede oturuyordu ve genç adam her sokağa çıkışında, ev sahibi kadının merdivenlere doğru ardına dek açılmış olan mutfak kapısının önünden geçmek zorundaydı. Buradan her geçişinde de genç adam korkuya benzer sayrılı bir duygu içinde kalır, utanç duyar, yüzünü buruştururdu. Ev sahibi kadına epey borcu vardı ve onunla karşılaşmaktan çekiniyordu.

Yeraltından Notlar: Ben hasta bir adamım… Kötü bir adamım. Suratsız bir adamım ben. Galiba karaciğerimden zorum var. Doğrusu hastalığımın ne olduğunun da farkında değilim ya, hatta neremin ağrıdığını bile iyice bilemiyorum. Tıbba ve doktorlara saygım olduğu halde tedavi olmuyorum ve asla olmayacağım. Bir yandan da aşırı ölçüde, mesela tıbba saygı besleyecek kadar boş inançlara bağlıyım. (Boş inançlara kapılmayacak kadar tahsil gördüm, ama inanıyorum işte.) Yok efendim, sadece inadımdan tedavi olmak istemiyorum.

Ecinniler: Pek yetenekli bir yazar olmadığım için, bugüne dek hiçbir olayla öne çıkmamış olan kentimizde bu yakınlarda olup biten tuhaf olayları anlatmaya biraz geriden başlayarak, üstün yetenekli ve saygıdeğer Stepan Trofimoviç Verhovenskiy’in yaşamöyküsünden bazı ayrıntılara gireceğim. Bu ayrıntılar, anlatmayı düşündüğüm öykünün girişi yerine geçsin; asıl öykü sonra gelecek.

Karamazov Kardeşler: Aleksey Fyodoroviç Karamazov, tam on üç yıl önceki korkunç esrarlı ölümü bir zamanlar herkesin dilinde dolaşan (hatta şimdi bile aramızda unutulmamış olan) bölgemizin derebeyi Fyodor Pavloviç Karamazov’un üçüncü oğluydu. Babasının ölümünü yeri gelince anlatacağım. Şimdilik, çiftliğinde ömrü boyunca hemen hemen hiç oturmamış bu derebeyinin sadece tuhaf bir tip olduğunu söylemekle yetineceğim. Sık sık rastlanan, yalnız kötü ve ahlaksız değil, üstelik kafasız, ama kendi mal mülk işlerini çok iyi beceren kafasız tiplerdendi; zaten başka bir şeye de aklı ermiyordu galiba.

Stepançikovo Köyü: Dayım, Albay Yegor İlyiç Rostanev, emekliye ayrıldıktan sonra, kendisine miras kalan Stepançikovo köyüne yerleşti. Orada, ömrü boyunca malikanesinden dışarı adım atmamış, atadan, dededen mülk sahibi gibi yaşamaya başladı. Dünyada her şeyden memnun görünen, her şeye alışan insanlar vardır; emekli albay da onlardandı. Ondan daha sessiz, daha uysal bir adam güç bulunurdu. Birisi çıksa da, albaydan ciddi olarak kendisini sırtında şöyle iki verstlik bir yere götürmesini rica etse, belki de götürürdü. Öyle iyi yürekliydi ki, bir rica üzerine bütün varını yoğunu, sırtındaki gömleği ilk isteyene vermeye hazırdı. Babayiğit tavırlı bir adamdı. Uzun boylu, ince yapılıydı, yanakları kırmızıydı. Fildişi gibi beyaz dişleri, koyu sarı uzun bıyıkları, yüksek,
gür, etrafı çınlatan bir sesi vardı. Kesik kesik, çabuk çabuk konuşur, güldüğü zaman ortalığı çınlatırdı.

Kumarbaz: İki haftalık ayrılıktan sonra nihayet dönmüştüm. Bizimkiler neredeyse üç gün önce Roulettenbourg’a gelmişti. Büyük bir heyecanla beni beklediklerini düşünüyordum ama yanılmışım. General gayet rahat görünüyordu, benimle biraz tepeden bakarak konuştu ve kız kardeşine yolladı. Bir yerlerden borç buldukları belliydi. Hatta generalin bakışlarında bir parça utanç gördüm sanki. Marya Filippovna son derece huzursuzdu, benimle biraz soğuk konuştu; yine de parayı alıp saydı ve raporumu dinledi. Mezentsov’u, Fransız’ı ve bir de İngiliz’i akşam yemeğine bekliyorlardı: Moskovalı alışkanlığıdır, para bulunca hemen birileri yemeğe davet edilir. Polina Aleksandrovna beni görünce, neden uzun zamandır gözükmediğini sordu, ama cevabı beklemeden bir yerlere gitti. Elbette bunu kasten yaptı. Yine de bir görüşmemiz gerek. Epey şey birikti.

Ölüler Evinden Anılar: Sibirya’nın ücra köşelerinde, stepler; dağlar; geçit vermez ormanlar arasında, bin, en çoğu iki bin nüfuslu, fakir; evleri ahşap, iki kilisesi olan -biri kasaba içinde diğeri mezarlıkta-, şehirden ziyade Moskova dolayındaki güzel köyleri andıran tek tük kasabalara rastlanır. Birçoğunda emniyet müdürleri, yargıçlar ve memur nüfusu oldukça kabarıktır. İklim soğuk olmakla beraber; Sibirya’da memurluk hayatına genellikle kolay ısınılır. Basit, tutucu bir halkı vardır; kurallar eski, sağlamdır ve asırlar boyunca handiyse kutsallık kazanmıştır. Memurlar haklı olarak kendilerini Sibirya eşrafı sayarlar; bunların bazıları yerli ve kökleşmiş Sibiryalılardır; bazıları da Rusya’dan, hatta birçoğu büyük şehirlerden gelmişlerdir. Bunlar; atandıkları işle pek ilgisi olmayan aylıklara, iki kat harcıraha ve istikbal için parlak ümitlere kapılarak gelirler. Aralarında hayat bilmecesini çözebilenler hemen hemen her zaman Sibirya’da kalır, orada seve seve yerleşirler.

Netochka Nezvanova: Babamı anımsamıyorum. Ben iki yaşımdayken ölmüş. Annem ikinci kez evlendi. Ama, severek evlendiği halde, hayatı acılar içinde geçti. Babalığım bir müzisyendi. İlgi çekici birçok özellikleri vardı; benim için o, gördüğüm en garip, en olağanüstü insanlardan biriydi. Çocukluğumun ilk izlenimleri üzerine etkisi o derece güçlüydü ki, ömrümün sonuna kadar kurtulamadım bundan. Derli toplu, açık bir şekilde devam etmek için hikayeme babalığımla başlayacağım. Onun hakkında ne biliyorsam gençlik arkadaşı ve yakın dostu olan ünlü kemancı B.’den öğrenmiştim.

İnsancıklar: Değerli Varvara Alekseyevna, dün çok mutluydum, inanılmaz derecede mutluydum! Demek hayatınızda bir kerecik olsun benim istediğim şeyi yaptınız, inatçı kızım. Akşam sekiz civarında uyandım -bilirsiniz işten dönünce bir-iki saat kestirmeyi severim- bir mum yaktım, bir kağıt buldum, tam kalemimi açarken birden kafamı kaldırdım, kalbim hop etti! Demek zavallı kalbimin ne istediğini anladınız! Penceredeki perdenin bir ucunu kıvırıp kınaçiçeği saksısına sıkıştırmışsınız, tıpkı o gün yapmanızı istediğim biçimde. Bir an için küçük yüzünüzü pencerede gördüğümü hayal ettim. Küçük odanızdan bana bakıyor, beni düşünüyordunuz. Ah benim güvercinim, sizin güzel yüzünüzü seçemediğime nasıl üzüldüm. Ben de bir zamanlar iyi görürdüm! Yaşlılık şaka değil yavrucuğum! Şimdi bile gözlerim bulanık görüyor. Akşam çalışınca ertesi sabah gözlerim kan çanağı gibi oluyor, yaşarıyor.

Delikanlı: Dayanamadım artık, yaşam yolunda ilk adımlarının anılarını, elinizdeki bu anıları yazmaya karar verdim. Vermesem de değişen bir şey olmazdı ya… Ama, şunu kesinlikle biliyorum: Yüz yıl bile böyle bir işe bir daha girişmeyeceğim, anılarımı yazmaya kalkışmayacağım. Utanmadan, sıkılmadan kendi üzerine yazabilmesi için insanın pek bayağı bir biçimde kendine tutkun olması, kendini begenmesi gerekir. Ne var ki ben herkesin yazdıgı nedenle, yani okuyucunun övgüsünü kazanmak amacıyla yazmadığım için kendimi birazcık olsun bağışlayabiliyorum. Biraz önce, artık sabrım tükenip, son bir yılda başımdan geçenleri en ince ayrıntısına varana dek yazmak geldiyse aklıma, bu, her şeyden önce, içimde duyduğum çek güçlü, önüne geçemediğim bir istektendir.

NOT: DALL-E 3, yazarın “Öteki”, “Ezilmiş ve Aşağılanmışlar” ve “Budala” romanları için “İstek içerik politikamızla uyumlu değil gibi görünüyor ve bu açıklamaya dayanarak görseller oluşturamıyorum” uyarısı verdi.