Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, başta fındık olmak üzere tarımsal ürünlere zarar veren kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) zararlısı ile biyolojik mücadele için laboratuvarda 150 bin samuray arısı üretti.

Kahverengi kokarcanın yumurta larvalarına kendi yumurtasını bırakan samuray arıları, böylece zararlının çoğalmasını engelliyor.

Enstitüde görevli entomolog (böcek bilimci) Mustafa Kılıç, kahverengi kokarcanın Türkiye’de 2017 yılından itibaren tespit edilmeye başlandığını söyledi.

Zararlının tespitinin ardından Tarım ve Orman Bakanlığının zararlı ile mücadelede yoğun çaba sarf ettiğini anlatan Kılıç, “Tarım ve Orman Bakanlığımız hem biyolojik mücadele ajanlarının yetiştirilmesinde hem de kimyasal mücadele ve diğer yolların araştırılması ve uygulanmasında öncü olmuştur. Bununla birlikte hem ekiplerimiz hem İl Tarım ve Orman müdürleri birlikte arazi çalışmaları yürütmekteyiz. Kahverengi kokarcanın yoğunluk, popülasyon takibini yapmaktayız. Bunun yanı sıra mücadele için faydalı böceğin üretimini gerçekleştirmekteyiz.” dedi.

Üretimini yaptıkları 20 bin parasitoidin (ev sahibiyle yakın ilişki içinde yaşayan ve sonunda konağın ölümüyle sonuçlanan bir organizma) geçen yıl Artvin ve Rize’de doğaya salındığına dikkati çeken Kılıç, “Bu yıl da hedefimiz 150 bin parasitoidin 30 ilde doğaya salınması. Parasitoid dediğimiz, halk arasında samuray arısı olarak bilinmektedir. Burada böcek kendi yumurtasını zararlının yumurtasının içine koyuyor. Doğada zararlı böcek yerine faydalı böcek çıkışları yapıyor yumurtadan. Çünkü biz bütün arazileri kontrol etsek de ağaçların üst kısmında zararlı böcek yine yumurtasını bırakabiliyor. Burada amacımız, biyolojik mücadele etmenini kullanarak oralara da ulaşabilmek.” ifadesini kullandı.

Kılıç, çiftçilerin bu zararlı böceği bahçelerinde gördüklerinde ruhsatlı bitki koruma ürünlerini kullanması gerektiğini belirterek, “Bu zararlı ile mücadelede vatandaşımıza da görev düşmektedir. Kendi bahçelerinde yoğunluk gördüğünde ilgili kurumlara danışarak ilaçlama yapabilirler.” diye konuştu.

Kahverengi kokarcanın 300’ün üzerinde bitkiyi etkilediğini vurgulayan Kılıç, şunları kaydetti:

-Doğada kolay kolay aç kalmayan bir böcek. Özel ağız yapısı sayesinde bitki dokularını emerek besleniyor ancak hayvanlar ve insanlar üzerinde zarar oluşturmamaktadır. Sadece ufak tefek alerjilere belki bazı ciltler reaksiyon gösterebilir. 

-Onun haricinde ısırma veya sokma gibi davranışları yok. Doğaya saldığımız parasitoidlerin de insan, hayvan ve özellikle bal arıları üzerinde hiçbir yan etkisi bulunmamaktadır. Samuray arıları, kahverengi kokarcanın doğal düşmanıdır.

– Zaten böceğin bulunduğu yerlerde doğal olarak bulunan bir böcek. Kahverengi kokarca Avrupa’ya da bulaştı ve yayılıyor.

-Bakanlığımız mücadele için bu konuda önce davranarak parasitoid böceğin hızlıca işlemlerden geçirilerek salınmasında büyük rol oynadı. Amerika, İtalya ve İsviçre’de de parasitoid üretip doğaya salmaktadır. Türkiye hızlı şekilde karar aldı.

Kılıç, üretilen samuray arılarını mayıs ayı itibarıyla doğaya salmaya başlayacaklarını sözlerine ekledi.

ABD Ulusal Kayıp ve Sömürülen Çocuklar Merkezi (NCMEC) 2022 Şubat’ta sosyal medyadaki bir taciz videosuyla ilgili rapor düzenleyip, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi. Rapor ihbar kabul edildi, soruşturma başlatıldı. Soruşturmada, farklı isimle açılan sosyal medya hesabının Mehmet T.’ye ait olduğu belirlendi. Mehmet T.’nin kendi çekmiş olduğu videoda mağdur olan kız kardeşi K.T.’nin özel bölgelerini açmaya ve kamera kaydına almaya çalıştığının tespit edilmesi üzerine şüpheli gözaltına alınıp tutuklandı.

Tutuklanan sanık ağabey Mehmet T. hakkında, ’12 yaşından küçük mağdurların cinsel istismarı’ suçundan 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle 6’ncı Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açıldı. Dava sürecinde kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmeyen Mehmet T., kardeşine yönelik cinsel bir eyleminin ve amacının olmadığını söyledi.

“GÖĞSÜNÜN ARASINA BÖCEK DÜŞTÜ” İDDİASI

Evlerinin terasında video çekerken kardeşinin kıyafetinin içine giren böceği çıkarmaya çalıştığını öne süren Mehmet T., şu iddiaları dile getirdi:

– Olay günü kardeşimin saçına böcek gelmişti, kardeşim böcekten çok korkar, bağırarak benden yardım istedi. Ben yanına gittiğimde böcek saçından göğsüne düşmüş, bu sefer daha da paniklemeye başladı. Ağlayacak durumdaydı, ben de ona yardım olsun, diye telefonumu kardeşimin eline verdim. O da böceğin düştüğü göğüs kısmına flaşı açık telefonu tuttu.

– Ben ona yardım etmek için göğsüne bakmaksızın uzaktan elimi uzatarak böceği görmesine yardımcı oldum. Biz bu şekilde çıkaramayınca daha sonra annemizi çağırdık, annemiz çıkardı. Benim cinsel bir amacım yoktur. Kardeşime kötü amaçla dokunmadım, çok üzgünüm.

ANNE: VİDEO VARSA ŞAKA AMAÇLIDIR

Sanık ve mağdurun annesi K.T. ise olayı şöyle anlattı:

– Sanık oğlum ve mağdur kızım olay zamanı evin çatısındaydı. Ben karları temizlerken kızım bir anda ‘Saçımda böcek var’ diyerek bağırdı. Oğlum yardımına gitti, o da saçlarını silkeledi. Sonrasında kendi aralarında şakalaşmaya başlayınca ben de kendi işime döndüm. Oğlumun kızıma yönelik böyle bir şey yapacağına inanmıyorum, yapmış olsaydı ben oğlumu evden atardım.

– Ben kızımın içine böcek girip girmediğini bilmiyorum sadece kızımın ‘böcek’ diye bağırdığını hatırlıyorum. Kızımın elbisesinin içinden böcek çıkarmadım. Herhalde oğlum yanlış hatırlamaktadır. Oğlumun kızıma ait videolar çektiğini bilmiyordum. Bu olay neticesinde öğrendim, bir video varsa da şaka mahiyetlidir.

SAHTE HESAPTAN ‘AŞKIM’ DİYE PAYLAŞMIŞ

Mehmet T.’nin paylaştığı video kaydı detaylı şekilde bilirkişi tarafından incelendi. Mehmet T.’nin kendisine ait cep telefonu numarası üzerine açtığı sahte sosyal medya hesabından kız kardeşine yönelik taciz videosunu ‘aşkım’ yazarak paylaştığı tespit edildi.

Ayrıca, videoda mağdurun şüpheliyi engellemeye çalıştığı ancak şüphelinin eylemine devam ettiği görülürken, sanığın telefon incelemesinde ise çok sayıda müstehcen içerikli çocuk ve hayvan videolarına da rastlandı.

6’ncı Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın karar duruşmasında suçlamaları reddedip tahliye talebinde bulunan sanık Mehmet T., 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme heyeti daha sonra sanığın yargılama aşamasındaki olumlu tutum ve davranışlarını iyi hal kabul edip cezayı 12.5 yıla indirdi.

Avukat Cahitcan Aktan

“YARGILAMA EMSAL OLABİLİR”

Mağdur K.T.’nin avukatı Cahitcan Aktan, yargılamanın emsal olabileceğini belirterek, dosya kapsamında mağdurun ve ailesinin dahi şikayetçi olmadığını kaydetti. Videonun detaylı incelemesinde suçun sabit olduğunun görüldüğü anlatan Aktan, bu tür cezalarda indirim uygulamamak gerektiğini de ifade ederek, şunları söyledi:

– ABD Ulusal Kayıp ve Sömürülen Çocuklar Merkezi bir rapor hazırlıyor ve bu rapor ihbar kabul edilerek soruşturma başlatılıyor. Sanığın farklı isimle oluşturduğu sosyal medya hesabı üzerinden küçük yaştaki kız kardeşini taciz ettiği müstehcen videoyu paylaştığı tespit edilmiştir.

– Söz konusu videoda suçun işlendiği açıkça ortadadır. Bu hapis cezasına iyi hal indirimi uygulanarak 12 yıl 6 aya düşürülmüştür. Karar emsal olabilecek bir karardır. Ancak iyi hal indirimi uygulanmasını kabul etmiyoruz. Bu tür dosyalarda iyi hal indirimi uygulanmamalıdır.