596 MİLYON OLARAK AÇIKLANMIŞTI
Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç’in, Ortahisar Belediyesi’nin borcunun 596 milyon 759 bin 292 TL olduğu iddiası üzerine borç miktarını açıkladı.
Ortahisar Belediyesi’nin SGK ödemeleri, vergiler, vergi yapılandırmaları, çeşitli ücret ve kesintiler, krediler, kredi faizleri, katılım payları, piyasaya borçları 5 Nisan 2024 tarihi itibarıyla 517 milyon 174 bin 135 TL.
Ortahisar Belediyesinin bağlı iştiraklerinden olan ORBEL’in personel borçları, vergiler, SSK ödemeleri, yapılandırılmış vergi borçları ve banka nakitleri dikkate alındığında, 31 Mart 2024 tarihi itibarıyla borç durumu 321 milyon 724 bin 470 TL. Yine Ortahisar Belediyesi’nin bir diğer iştiraki olan ORKENT’in SSK, vergi, vergi yapılandırması, piyasa borçları, banka nakitleri ve kasa dikkate alındığında 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla toplam borcu 10 milyon TL olarak sıralandı.
Ortahisar Belediyesi ve iki bağlı iştirak olan ORBEL ve ORKENT’in toplam borcu ise 856 milyon 957 bin 739 TL olarak açıklandı.
Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya
“109 MİLYON BORÇ NASIL 596 MİLYONA ÇIKTI?”
“Matematik yalan söylemez” diyen Kaya, mevcut borçlarla ilgili şunları söyledi:
– Önceki dönem Belediye Meclis üyemiz olan Cüneyt Bey, Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç’in yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi vermişti. Önergede birçok soru vardı ama sorulardan biri de, ‘Artı-eksi yüzde üç yanılma payıyla belediyemizin toplam borcu ne kadardır?’ şeklinde idi. Bu soruya Ahmet Bey’in Yazı İşleri Müdürlüğü aracılığı ile verdiği cevapta, borcun 109 milyon 877 bin lira olduğu ifade edildi.
– Şu anda Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı olan Ahmet Metin Genç’in dünkü meclis toplantısında bizim göreve geldikten sonra açıkladığımız 800 milyon TL’lik borca itiraz ederek, Ortahisar Belediyesinin borcunun 596 milyon olduğunu ifade etmesini hayretle karşıladık. Bize seçimden hemen önce borcun 109 milyon olduğunu söyleyen Genç’in, dünkü toplantıda borcu 596 milyona çıkarması da önemli bir gelişme.
– Matematik yalan söylemez. Biz hesap kitap yaptık, birim müdürlerinden bilgi aldık. Ulaştığımız rakam, yukarıda da ayrıntıları verildiği gibi, 856 milyon 957 bin 739 TL’dir. Biz verilerimizi doğru ölçeceğiz ki, belediyemizi doğru yönetelim. Ölçemediğiniz veriyi yönetemezsiniz. Kuyumcu hassasiyetiyle hareket ediyor ve hesap yapıyoruz.
“PANKARTLA AJİTE ETMEK İSTEMEDİK”
Öncelikle kent lokantası açacaklarını ifade eden Kaya, şöyle devam etti:
– Pankart asıp ajite etmek de istemedik. Tıpkı Sayın Genç’in yaptığı gibi, konuşulması gereken yerde bunu konuştuk. Kendisi de dün Büyükşehir Belediye Meclisi’nde, 2023 yılı Büyükşehir Belediyesi Faaliyet Raporu görüşmelerinde toplam borcu dile getirdi. Biz de aynı şeyi Ortahisar Belediye Meclisi’nde yaptık.
– Dolayısıyla bize ‘Borcu neden oradan konuştunuz’ gibi bir eleştiri getiren Genç, aynı şeyi kendi belediyesiyle ilgili olarak Büyükşehir Belediye Meclisi’nde yapmıştır. Orada da önceki Belediye Başkanı Murat Zorluoğlu ile çelişkiye düşmüştür. Murat Bey’in açıkladığı 1 milyar 600 milyon borç ile Ahmet Bey’in açıkladığı 1 milyar 784 milyon TL’lik borç da aynı değildir.
]]>
Belediye Başkanı CHP’li Osman Tarık Özçelik’in ‘seçim taahhüdüm’ diyerek belediye binasına astırdığı mali tabloyu gösterir afişe, MHP İlçe Başkanlığı da parti binasına astırdığı afişle yanıt verdi. Belediyeye asılan afişte belediyenin borcunun 1 milyar 122 milyon lira olduğu; MHP binasındaki afişte ise alacaklar da dahil edildiğinde net borcun 448 milyon lira olduğu vurgulandı.
BELEDİYE 1 MİLYAR 122 MİLYON TESPİT ETTİ
31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri’nde Alanya’da sandıktan galibiyetle çıkan CHP’li Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, önceki dönemin borç çizelgesinden oluşan afişi, belediye binasına astırdı. Binanın ön cephesinde sergilenen afişte, belediyenin nakit ve bankada mevcut varlıklarının yanı sıra banka kredileri hesabı, piyasaya borçlar, diğer borçlar, ödenecek vergi ve fonlar hesabı, SGK prim borçları, YİKOP kültür payı, büyükşehir belediyesi payı ile Alanya Belediyesi Personel Ltd. Şti’nin vergi, SGK ve bireysel emeklilik sistemi borçları listelendi. Afişte Alanya Belediyesi’nin toplamda 1 milyar 122 milyon 258 bin 556 lira borcu olduğu belirtildi.
MHP ALACAKLARI DA HESABA KATTI
Alanya Belediyesi’ne asılan afişe MHP İlçe Başkanlığı’ndan da afişli karşılık geldi. MHP ilçe binasına asılan afişte ise belediyenin toplam borcu 1 milyar 122 milyon 258 bin 556 lirayken, toplam alacağının 673 milyon 627 bin 208 lira olduğu ve bu durumda toplam borcunun 448 milyon 631 bin 348 lira olduğu vurgulandı.
MHP’den yapılan yazılı açıklamada, “2014 yılında bütçesi kadar borcu ile devralınan Alanya Belediyesi, 10 yıllık süre zarfında bütçesini 40 kat büyüterek, bütçesinin yüzde 10’un altında bir borç ile ve halihazırda silinemez, yıkılamaz mega projeleriyle devretmiş bulunmaktadır. Alacak kalemi eklenmiş Alanya Belediyesi ‘mali durum göstergesi’ ektedir. Alanya Belediyesi’nin CHP belediyesine geçişinin ardından Alanya Belediyesi binasına asılan mali durum tablosunun sadece belediye borçlarını yansıttığı fakat sadece belediyenin borçların yazılarak algı oluşturmaya çalışıldığı ortadadır. Aksine asıl borç alacağı belirten mali tabloyu parti binamıza asarak vatandaşlarımıza, Alanya’mıza ve kamuoyuna sunarız” denildi.
BELEDİYE: KORSAN MALİ TABLO
MHP binasına asılan afişe istinaden Alanya Belediyesi yeni bir basın açıklaması yaparak “Açıklanan mali tablo, belediyemiz tarafından kamuoyuna sunulan mali tablonun tahrif edilmesi suretiyle ancak aynı yazı fontu, aynı renk kartelası kullanılarak hazırlanmıştır; bir başka ifadeyle korsan mali tablo oluşturulmuştur” ifadelerine yer verdi.
ÖZÇELİK: GELİR GİDER DENGESİNİ SAĞLAYACAĞIZ
Belediye binasına asılan mali tabloyla ilgili açıklamada bulunan Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik “Tablo Alanya Belediyesi’nin 31 Mart günü itibarıyla muhasebe kayıtlarına yansımış borçlarını ve aylık ortalama gelirini, aylık ortalama giderlerini ve aylık gelir gider farkını göstermektedir. 31 Mart 2024 itibarıyla Alanya Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarına yansımış borcu 1,2 milyar liradır” dedi.
Özçelik şöyle konuştu:
– Alanya Belediyesi’nin giderleri gelirlerinden daha fazladır. Bu nedenle yeni hiçbir şey yapılmadan dahi her ay 73 milyon lira daha ilave borç doğmaktadır. Alanya Belediyesi çalışanlarının SGK primlerini, bireysel emeklilik katkı paylarını dahi ödememiştir.
– 2024 yılı bütçesinde halen devam eden işler dolayısıyla 1 milyar 761 milyon lira ödeme taahhüt edilmiş ancak bu taahhüdün karşılanması için kaynak olmadığından 1 milyar 750 milyon lira gayrimenkul satışı bütçelenmiş. Bizim önceliğimiz, israf ve verimsizliğin önüne geçerek, çok hızlı şekilde belediyenin gelir gider dengesini sağlamak olacaktır.
]]>UTANÇ NİRVANASI
“Medya asimetrisi yaşıyoruz. Bu bizi yoruyor. Kampanyamız başta devletin kanalında belli kanallar tarafından parasıyla dahi anlatılamıyor. TRT meselesini utanç kavramının nirvanası olarak görüyorum. Siyasi erkin utanç madalyası göğüslerinden duracak. Bir önceki yerel seçim sürecinde TRT’ye alt etmek için davet edilmiştim ama kendileri alt edildi. Kadın yönetici sıfır noktasındaydı kat kat fazla noktadayız, bir çok meslek alanında kadınların varlığı İstanbulluya moral kattı.”
KURUM ALDATIYOR
“Birçok şeyi tedavülden kaldırdık. Yeşil alanlar yapılaşmaya açılmadı, torpilli alanlar imara açılmadı. Denizle birleşen meydanlar yok. Boğaza akan derelerde kurban kanı yok. Adalarda fayton, Kurbağalıdere sorunu yok. Torpilli vakfa kiralanan bir alan yok. AKP belediyeciliğini gündemden kaldırdık. Yarı bütçeyle misli misli fazla işler ürettik. Kanal İstanbul’u da gündemden kaldırdık. Murat Kurum’un da gündem değiştirmesine neden oldu. Kanalın ismini bile ağzına alamıyor. Ama hükümetin gündeminde olduğunu biliyoruz. Gizli ihalelerle beton emlak projesi olduğunu, sürecin yürütüldüğünü biliyoruz. Toplumu aldatan bir aday gündemimizde yok diye geçiştiriyor. Cumhurbaşkanı gündeminden düşürmez.”
Hesap bakiyemiz neredeyse sıfırdı
130 dolarlık 200 TL’nin bugün 6 dolar olduğuna da dikkat çeken İmamoğlu, “O kadar yoksullaştık ki… İBB’nin her zaman kurla hareket etmesi gereken borçları vardır. Kur zararımız 69.9 milyar lira. Bu tutar İBB’nin üç yıllık gelirinin toplamına eşit. Yoğun bir yatırım dönemini, metro sürecine rağmen, borçlanmalara rağmen aynı borç yapısı ile devam ediyoruz. 31 milyar liralık kredi kapattık. Metro gibi sermaye yatırımları 101.7 milyar lira. 2023 sonu itibariyle hesabımızdaki bakiye 27.2 milyar lira. 30 Haziran’da neredeyse sıfırdı ve banka hesaplarında para da yoktu. Ataköy metro hattının kredisi vardı hesapta. Hazine payı olan 1 milyar liralık para seçimden on gün önce kanunsuz ve hukuksuz olarak hesaba yatırıldı. Toplam 1.6 milyar lira 14 Haziran’da yatırıldı borçlar ödendi o zaman. Geldiğimizde 6 milyon lira vardı hesapta. Toplam maaş ödemesi o zaman 257 milyon lira civarındaydı” dedi.
Tek kuruş isteğimize olumlu yanıt gelmedi
“İETT sübvanse oranımız 12 milyar 231 milyon liraya ulaştı. Bu yıl 20 milyar lirayı aşar. İSKİ tarihinde olmayan, beş yılda çok ciddi altyapı yatırımlar yaptık. Sel ve su baskını yaşamadık. Bir bölüm kaldı, ihale yaptık, 1 milyar liralık yatırım yapılacak. Belediye meclisinde borçlanma taleplerimiz kabul edilmedi. Bütçede 6 milyar kabul edildi 1.9 milyar lirası geçti. 4 projemiz Hazine ve Maliye Bakanlığı onayı bekliyor. Katı atık yakma tesisleri gibi önemli ve 6 ay bir yıl bekleyen projeler var. Tek bir kuruş talebimize olumlu dönülmedi. Bu zorluklara rağmen onların 10 yılda yapamadığını 5 yılda yaptık.”
]]>AYDIN’DA FERDİ KAYHANLI VE TEOMAN AVCI
Nazilli Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Aydın İl Jandarma Komutanlığınca yapılan 5 aylık takip neticesinde; Aydın merkezli Ankara, İzmir ve Muğla’da düzenlenen operasyonlarda araç satış işlemlerinde hileli eylemler yapıp, vatandaşlarımızı zarara uğratarak “Nitelikli Dolandırıcılık” suçunu örgütlü olarak işledikleri tespit edilen örgüt elebaşıları Teoman Avcı ve Ferdi Kayhanlı’nın da içerisinde bulunduğu 35 şüpheli yakalandı.
MASAK ile koordineli olarak yapılan analizler sonucu şüphelilere ait banka hesaplarında toplam 46 Milyon TL para hareketliliğinin olduğu tespit edildi.
KASTAMONU’DA ÖMER ÇINAR
Kastamonu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde; Kastamonu İl Jandarma Komutanlığınca yürütülen 4 aylık takip neticesinde Kastamonu merkezli İstanbul, Ankara, İzmir, Gaziantep, Diyarbakır, Şanlıurfa, Samsun, Karabük ve Zonguldak’ta düzenlenen operasyonlarda Organize Suç Örgütü Üyelerinin; Sözde kuyumculuk adı altında faaliyet gösterdikleri fark edildi.
Kredi kartı borcunu ödeyemeyen ve nakit para talebi olan mağdurlardan belirli bir komisyon karşılığı, farklı şirketlere ait POS cihazlarını da kullanarak halk arasında “kredi kartına takla attırmak” tabiri ile bilinen yöntemle ödemelerini sağladıkları, Paravan şirketler kurarak bankalardan POS cihazları temin ettikleri ve Suç örgütü elebaşı ile örgüt üyeleri arasında, suçta kullanılan POS cihazlarını karşılıklı kargo ile gönderdikleri tespit edilen örgüt elebaşı Ömer Çınar’ın da içerisinde olduğu 21 şüpheli yakalandı.
MASAK ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan ortak analizler sonucu 14 paravan şirkete ait banka hesaplarında 980 Milyon TL’lik işlem hacmi ve 105 Milyon TL’lik haksız kazanç elde edildiği tespit edildi.
BALIKESİR’DE SALİH BABAYİĞİT
Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Balıkesir İl Jandarma Komutanlığınca Gömeç, Burhaniye ve Ayvalık ilçelerinde yapılan 4 aylık takipli KOM Faaliyeti kapsamında MASAK ile yürütülen teknik ve fiziki takip neticesinde;
Maddi açıdan zor durumdaki şahıslara boş senet imzalatarak yüksek faizle borç para verdikleri, vadesi geldiği halde borçlarını ödemek isteyen şahısların faizlerini arttırarak borçlarının bitirilmesini engelledikleri sistematik şekilde daha fazla borçlandırdıkları tespit edildi.
Borcunu ödeyemeyen şahısları tehdit ve şiddet yoluyla baskı altına aldıkları, mağdurların, borçlarını ödemek amacıyla traktör ve arsalarını, düşük fiyata satışa çıkardıkları ve satışa çıkarılan mal varlıklarını şüphelilerin yakınları tarafından satın alınmasını sağladıkları tespit edilen örgüt elebaşı Salih Babayiğit’in de içinde bulunduğu 7 şüpheli yakalandı.
Örgüt tarafından, Çanakkale ve Balıkesir illerinde ikamet eden yaklaşık 37 vatandaşımızın mağdur edilerek 45 Milyon TL haksız kazanç elde edildiği tespit edildi.
Operasyonlar sonucu;
-132 adet kredi kartı,
-12 adet pos cihazı,
-121 adet araç satış sözleşmesi,
-2 Milyon 685 Bin TL tutarlı düzenlenmiş çek, senet ve dekont,
-Tabanca,
-Av tüfekleri,
-14 adet açık çek,
-Çok miktarda Türk Lirası ile çok sayıda dijital materyal ve dokümana ele konuldu.
AB Konseyi, üye ülkeler ve Avrupa Parlamentosu (AP) arasında müzakere edilen yeni mali kurallarda uzlaşı sağlandığını duyurdu.
Buna göre, kamu borçları ve bütçe açıkları kademeli, gerçekçi, sürdürülebilir ve büyüme dostu bir şekilde azaltılacak. Dijital ve yeşil dönüşüm, sosyal ve savunma harcamalarını içeren stratejik alanlardaki yatırımlar ise korunacak.
Konjonktür karşıtı politikalara uygun alan sağlanırken makroekonomik dengesizliklerin giderilmesi öncelikli olacak. Üye ülkelerin orta vadeli mali yapısal planlar hazırlaması gerekecek.
Komisyon, kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 60’ını aştığı veya kamu açığının GSYH’nin yüzde 3’ünü geçtiği üye ülkelere bir referans yörünge sunacak.
Referans yörünge, üye ülkenin 4 yıllık mali uyum döneminin sonunda kamu borcunun makul bir düşüş eğilimi göstermesini veya orta vadede ihtiyatlı seviyelerde kalmasını sağlamaya yönelik olacak.
Söz konusu referans yörünge, borç seviyelerinde düşüşü, borç sürdürülebilirliğini korumayı ve bütçe açığını yüzde 3’ün altında tutmayı amaçlayacak.
Yeni kurallar, sürdürülebilirlik ve büyümeye yönelik yapısal reformları ve kamu yatırımlarını teşvik edecek.
Üye ülkelerin büyüme potansiyelini artıran veya AB’nin ortak önceliklerini ele alan yeşil ve dijital dönüşüm, enerji arz güvenliği ile savunma gibi belirli reform ve yatırımların hayata geçirilmesi halinde 4 yıllık mali uyum dönemi 7 yıla uzatılabilecek.
AB Komisyonu, Birlik mali kuralların reformunu içeren düzenleme teklifini geçen yıl açıklamıştı.
Reform ve yatırımlarla kamu borç sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi, kapsayıcı büyümeyi teşvik etmeyi amaçlayan teklif, mevcut mali kuralları günün ihtiyaçlarına göre güncellemeyi ve artan kamu borç seviyelerini düşürmeyi hedefliyor.
Bütçe açığı ve kamu borcu için referans değerler olan yüzde 3 ve yüzde 60 ise teklifte sabit tutuluyordu.
İKİ BLOK OLUŞMUŞTU
Yeni mali kurallar konusunda AB ülkeleri iki blok oluşturmuştu.
Almanya ve Hollanda’nın başı çektiği bir grup ülke mali kurallara tek tip standart ve katı kurallar getirilmesini isterken, yüksek kamu borcuna sahip Fransa ve İtalya gibi ülkeler, kamu borcu ve bütçe açığı konusunda standart kurallar ve somut hedefler uygulanmasına karşı çıkıyor ve kendilerine esneklik sağlanmasını istiyordu.
AB kurallarına göre, normal şartlarda üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü, kamu borçlarının da GSYH’lerinin yüzde 60’ını geçmemesi gerekiyor. Bu sınır aşıldığında uygulanacak tedbirlerin AB Komisyonu’na bildirilmesi ve etkin mücadelenin yapılması gerekiyor.
Ancak AB üyesi ülkeler, 2020’de Covid-19 salgını nedeniyle söz konusu kuralları askıya alma kararı almış, bütçe açıkları ve kamu harcamalarını hızla yükseltmişti. Bu uygulama, Rusya-Ukrayna Savaşı ve yaşanan enerji kriziyle de devam etmişti.
AB üyesi ülkeler arasında kamu borcunun GSYH’ye oranının en fazla olduğu ülkeler yüzde 165,5 ile Yunanistan, yüzde 140,6 ile İtalya, yüzde 111,9 ile Fransa, yüzde 109,8 ile İspanya, yüzde 108 ile Belçika ve yüzde 107,5 ile Portekiz.
Söz konusu yeni kurallar, üye ülkeler ve AP onayının ardından AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girecek.
]]>Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Achim Steiner, enflasyonist baskılar ve faizdeki artış nedeniyle gelişmekte olan birçok ülkenin büyük borç kriziyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’na (WEF) katılan Steiner, küresel kalkınmaya ilişkin açıklamalarda bulunudu.
Steiner, daha iyi bir dünya vizyonundan vazgeçilmesi halinde çok karanlık bir dönemle karşı karşıya kalınacağını düşündüğünü söyledi.
‘ŞAŞIRMAMALIYIZ’
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın karşılanmadığını ifade edenlerin haklı olduğunu aktaran Steiner, geçen yıl 1945’ten bu yana görülmediği kadar çok savaş olduğunu, daha fazla insanın yerinden edildiğini, daha fazla mülteciyle ekonomik ve mali krizin olduğunu anlattı.
Achim Steiner, “Dolayısıyla ilerlemenin planlandığı gibi gerçekleşmemesine belki de şaşırmamalıyız. Çok büyük aksaklıklar yaşandı” dedi.
Steiner, birçok ülkede belirli Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları konusunda ise ilerleme kaydedildiğini dile getirerek, örneğin dijitalleşme alanında 10 yıl öncesine kıyasla olağanüstü ilerlemeler görüldüğünü, dünya nüfusunun sadece yüzde 30’unun internet ve geniş banda erişimi varken bugün yüzde 80 ila 90’ından bahsedildiğini kaydetti.
İlerleme örnekleri kadar gerileme örnekleri de olduğuna işaret eden Steiner, “2024’ün başında bulunduğumuz nokta, buhranlı, sıkıntılı, bu krizden çıkış konusunda birbirine güveni olmayan bir dünya. O halde Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’ndan vazgeçmeyelim çünkü onlar aslında bize ileriye giden yolu gösteriyor.” diye konuştu.
GELİŞMEKTE OLAN 52 ÜLKE TEMERRÜDE DÜŞEBİLİR
Steiner, finansman durumundaki sıkıntıya değinerek, birçok gelişmekte olan ülkenin büyük bir borç kriziyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Enflasyonist baskılar ve faiz oranlarındaki artışın, gelişmekte olan ülkelerin, özellikle de en az gelişmiş ülkelerin, borçları için ödemek zorunda kaldıkları tutarda önemli artışa yol açtığına dikkati çeken Steiner, “Aslında, borçlarının faiz ödemeleri için eğitim veya sağlık sektörlerine yatırım yapabileceklerinden daha fazlasını ödeyen iki düzineden fazla ülke var. Dolayısıyla bu çok önemli bir kalkınma gerilemesidir.” değerlendirmesinde bulundu.
Steiner, uluslararası toplumun borç sorununu proaktif bir şekilde çözemediğini belirterek, “UNDP olarak, 52 gelişmekte olan ülkenin borç sıkıntısıyla karşı karşıya ve temerrüde düşme olasılığı olduğunu tahmin ediyoruz. Bu durum sadece finansal piyasalar için değil aynı zamanda en yoksul kesimin yüzde 40’ının yaşadığı bu ülkelerde de yansımaları olacağı için de çok önemli.” ifadelerini kullandı.
‘YENİ RİSKLER YARATIYOR’ UYARISI
Birleşmiş Milletler gibi kurumlar için bile gelişmekte olan ülkelerin desteğe ihtiyaç duyduğu bir kriz anında geleneksel kalkınma finansmanlarının çoğunun geri çekildiğinin görüldüğünü aktaran Steiner, “Ülkelerin kalkınma kuruluşlarının bütçelerini kıstıklarını görüyoruz, bu büyük bir stratejik hata ve önümüzdeki yıllar için yeni riskler yarattığını düşünüyorum.” diye konuştu.
Steiner, Davos’taki konuşmalara göre “tünelin sonunda ışık görülmeye başlandığını”, enflasyonun düştüğünü ve faizin düşeceğini anlatarak, belki bu yıl ya da yıl sonunda yeniden ortaya çıkacak bir tür toparlanma beklentisi olduğunu kaydetti.
En az gelişmiş ülkelerin çoğunun ulusal borçlarının temerrüde düşmesini önlemek için çalıştıklarını bildiren Steiner, bunun yatırım yapılamaması anlamına geldiğinin altını çizdi.
Steiner, “Muazzam miktarda ulusal kaynak kamu bütçelerinden uluslararası borçların ödenmesine yönlendiriliyor. Ekonomik toparlanmaya yönelik yetersiz bir yatırım var. Yani en az gelişmiş ülkeler için karşı karşıya oldukları durum çok daha ciddi ve çok daha uzun süreli bir kriz.” değerlendirmesini yaptı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN MALİYETİ ARTIYOR
İklim değişikliğine ilişkin endişelerini de paylaşan Steiner, iklim değişikliğine müdahalede çok yavaş davranıldığına işaret ederek, eylemsizliğin maliyetinin artık ekonomileri, işletmeleri ve vatandaşları etkilemeye başladığını söyledi.
Steiner, geçen yıl dünya enerji piyasalarında yenilenebilir enerji altyapısına petrol, gaz, kömür ve nükleerden daha fazla yatırım yapıldığının görüldüğüne dikkati çekerek, “Bir enerji devrimi yaşanıyor ve tempoyu hızlandırmamız gerekiyor. Ayrıca özellikle gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişimine yardımcı olmalıyız ki onlar da bu geçişi daha hızlı yapabilsinler. Zamanımız azalıyor, giderek daha yüksek bir bedel ödüyoruz” şeklinde konuştu.
Steiner, Davos’ta dijital dönüşüm ve yapay zekanın ekonomileri nasıl değiştireceği hakkında da birçok tartışmaya tanık olduklarını ifade ederek, riskler kadar çok büyük fırsatların da olduğunu, birbirinden uzaklaşan, birbirini sadece düşman ya da rakip gören bir dünyanın 21’inci yüzyıla yakışmadığını sözlerine ekledi.
Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku, 226,3 milyar dolara yükselerek rekor kırdı. Bu rakam ekim ayında 219,9 milyar dolardı.
Toplam stok içinde kamu sektörünün yüzde 20,2, Merkez Bankası’nın yüzde 20,4, özel sektörün ise yüzde 59,4 oranında paya sahip olduğu gözlendi.
DIŞ BORÇTA ARTIŞ
Orijinal vadesine göre ise kasım sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stoku, 2022 yıl sonuna göre yüzde 15,3 oranında artışla 171,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 8,0 oranında artarak 67,3 milyar dolar olurken, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku yüzde 7,9 oranında artarak 58,3 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli krediler, 2022 yıl sonuna göre yüzde 24,6 oranında artarak 13,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı yüzde 8,0 oranında azalarak 19,9 milyar dolar, yurt dışı yerleşik bankaların mevduatı da yüzde 13,5 oranında artışla 19,1 milyar dolar oldu. Ayrıca, yurt dışı yerleşiklerin TL cinsinden mevduatları geçen yıl sonuna göre yüzde 13,9 oranında artışla 15,0 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
İTHALAT BORCU 51,7 MİLYAR DOLAR
Diğer sektörler altında yer alan ithalat borçları, 2022 yıl sonuna göre yüzde 6,0 oranında artarak 51,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti
Borçlu bazında incelendiğinde, tamamı kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün kısa vadeli borcu 2022 yıl sonuna göre yüzde 15,8 oranında artarak 33,4 milyar dolar olurken, özel sektörün kısa vadeli dış borcu yüzde 5,4 oranında artarak 92,2 milyar dolar oldu.
Alacaklı bazında incelendiğinde, özel alacaklılar başlığı altındaki parasal kuruluşlara olan kısa vadeli borçlar yıl sonuna göre yüzde 27,3 oranında artarak 94,6 milyar dolar, parasal olmayan kuruluşlara olan borçlar yüzde 1,9 oranında artarak 75,4 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. 2022 yıl sonunda 676 milyon dolar olan kısa vadeli tahvil ihraçları, 2023 Kasım sonu itibarıyla 1477 milyon dolar oldu. Aynı dönemde resmi alacaklılara olan kısa vadeli borçlar 395 milyon dolar oldu.
2023 Kasım sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonu yüzde 50,0’ı dolar, yüzde 23,5’i Euro, yüzde 10,0’ı TL ve yüzde 16,5’i diğer döviz cinslerinden oldu.
2023 Kasım sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku, 226,3 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.
Söz konusu stokun 17,5 milyar dolarlık kısmı, Türkiye’de yerleşik bankaların ve özel sektörün yurt dışı şubeleri ile iştiraklere olan borçlarından oluşmaktadır. Borçlu bazında değerlendirildiğinde, toplam stok içinde kamu sektörünün yüzde 20,2, Merkez Bankası’nın yüzde 20,4, özel sektörün ise yüzde 59,4 oranında paya sahip olduğu gözlendi.
]]>“BORÇ-FAİZ SARMALINDA”
Özelleştirmenin ardından üretimini, Türkiye genelindeki 15 fabrikası ile sürdüren Türkşeker, Sayıştay raporuna göre borç-faiz sarmalında… Kurumun özkaynaklarının 10 yıl içinde eksiye düştüğünün belirtildiği, özkaynak artırımı için bankalardan kredi çektiğinin belirlendiği raporda; “İşletmeler borç ve faiz sarmalı içine girmekte ve faaliyetlerini durdurma noktasına gelmektedir… Kurumun en önemli problemi; üretim maliyetinin altındaki fiyatlardan satış yapması nedeniyle özkaynaklarının yıllar itibariyle erimesidir. Özkaynakların erimesi neticesinde kurumun kaynak ihtiyacı banka kredileri yoluyla karşılanmış ancak finansman giderleri maliyetler üzerinde baskı oluşturmaya başlamış ve nihayetinde borç-faiz sarmalına girilmiştir” denildi.
ALIM GÜCÜ ERİDİ
Sayıştay’ın, Türkşeker’in hesaplarına ilişkin denetim raporu TBMM’ye sunuldu. Sayıştay denetçileri, Türkşeker Anonim Şirketi’nin “son 10 yıllık süreçte toplam özkaynaklarının şeker pancarı alım gücüne göre reel olarak 21 milyon 366 bin 305 ton eridiği” belirledi. Raporda, “İşletmenin faaliyetlerinin sürekliliği ve devamlılığının sağlanabilmesi için hammadde bazında özkaynaklarının alım gücünün yıllar itibariyle korunması önem arz etmektedir” denildi.
“İŞLETMELER FAALİYETLERİ DURDURMA NOKTASINDA”
Raporda şu değerlendirmeler yapıldı:
– İşletmenin faaliyetlerinin sürekliliği ve devamlılığının sağlanabilmesi için hammadde bazında özkaynakların alım gücünün yıllar itibariyle korunması önem arz etmektedir. Özkaynak alım gücünün erimesi işletme faaliyetlerinin sürekliliğinin akamete uğramasına yol açmasının yanında ek kaynak ihtiyacının doğmasına da sebep olmaktadır. İlave kaynak ihtiyacının finansman yoluyla karşılanması durumunda ise işletmeler borç ve faiz sarmalı içine girmekte ve faaliyetlerini durdurma noktasına gelmektedir.
REEL BİR KÂR YOK
– Kurumun en önemli problemi; üretim maliyetinin altındaki fiyatlardan satış yapması nedeniyle özkaynaklarının yıllar itibariyle erimesidir. Özkaynakların erimesi neticesinde Kurumun kaynak ihtiyacı banka kredileri yoluyla karşılanmış ancak finansman giderleri maliyetler üzerinde baskı oluşturmaya başlamış ve nihayetinde borç-faiz sarmalına girilmiştir. 2022 yılında 1.169 milyon TL dönem karı edilmiş olmasına rağmen dönem karının geçmiş dönem maliyetleri ile izlenen stok satışlarından kaynaklandığı reel anlamda bir kar edilmediği değerlendirilmektedir.
5 YILDA KREDİ VE FAİZ TUTARI ARTTI
Raporda, kurumun özkaynaklarındaki azalma nedeniyle devamlılık için borçlanma yoluna gittiği saptandı. Buna göre; kurumun yıllar içerisinde özkaynaklarının eksiye düştüğü, finansman ihtiyacının, “ticari bankalardan kredi almak yoluyla temin edildiği” belirtildi. Hazırlanan tabloda, son beş yılda kullanılan kredi tutarı ve faiz tutarının giderek arttığı gözlemlendi.
380 BİN TON ŞEKER DENETLENMEDİ
Aynı zamanda raporda Türkşeker’in “Tüketicinin düşük fiyattan şeker alması ve piyasada şeker fiyatının düşürülmesi amacıyla” marketlere ve şirketlere 2022 yılında “380 bin ton şeker” verdiği, taahhütnamede “şekerin toptan satılmayacağının” belirtildiği, market raflarında bir denetim yapılmadığına dikkat çekildi. Sayıştay, “taahhütnameye uymayanların karşılaşacağı yaptırımların bulunmaması nedeniyle projenin başarıya ulaşması mümkün olmamıştır” tespitinde bulundu.
]]>