Havanın ısınmaya başlamasıyla birlikte kene vakaları da görülmeye başlandı. Erzurum’da kısa süre önce bir kişi, bu nedenle hayatını kaybetti. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) sebepli ölüm sonrasında özellikle kırsal alanlarda kene korkusu arttı.

YAZA GİRERKEN KENE UYARILARI

Uzman veteriner hekim ve Antalya Kuş Gözlem Topluluğu’ndan kuş gözlemcisi Gökçe Coşkun, yoğun şekilde kene görülmeye başlandığına dikkati çekerek, uyarılarda bulundu. Doğada dolaşırken, özellikle doğa fotoğrafçılarının uzun pantolon giyip, çoraplarını üzerine çekmesinin çok önemli olduğunu vurgulayan Gökçe Coşkun, şu uyarılarda bulundu: 

– Islak çayırlık alanlarda dolaşırken dikkat edin. Küçükbaş hayvanların dolaştığı alanlarda daha fazla kene görülebilir. Doğa gezisi sonrasında eve gelir gelmez vücudunuzu kontrol edin. Kasık bölgesi, saç dipleri özellikle önemli. Kene tutunduysa çıkartırken dikkatli olun.

– Kafa bölgesini tutup çıkartmanız önemli. Kene tutunması sonrası mide bulantısı, baş dönmesi ve ateş yükselmesi belirtileri olursa hemen sağlık kuruluşuna başvurun. Köpek ve kedileriniz varsa mutlaka dış parazit tedavilerini ve koruyucu tasma önlemlerini yaptırın. Kedi ve köpeklerde dış parazit ilaçları kenenin gelmesini değil, üzerinde kan emmeye başladığı an ölmesini sağlar.

GÖÇ EDEN KUŞTA TESPİT EDİLDİ 

Diğer yandan, kuş gözlemcisi Emin Yoğurtçuoğlu tarafından Hatay’ın Samandağ ilçesindeki Milleyha Kuş Cenneti’nde önceki gün görüntülenen nadir türlerden doğu cılıbıtında kene tespit edildi.

Güney Afrika göçmeni kuş fotoğrafını inceleyen uzman veteriner hekim Coşkun, iki tarafta da gaga ile gözü arasındaki iki ayrı keneye dikkati çekerek şunları söyledi:

– Doğu cılıbıtı, Güney Afrika’dan Hazar Denizi’ne ve hatta Finlandiya’ya kadar görülebiliyor. Göç ederken üzerindeki bu kene de onunla göç ediyor. Harita doğu cılıbıtının görülen yerleri. Göç kuzeye doğru ve bu kene güneyden gelmiş olmalı. Afrika veya Arap yarımadası olası noktalar. Yaz aylarının gelmesiyle beraber kene popülasyonu oldukça artmasının önemli bir nedeni de kuş göç yoğunluğu. Farklı kıtalardan çok sayıda kuşun keneyle beraber ülkemize girdiğini görebiliyoruz.

– En son ülkemizde nadir olarak görülebilen doğu cılıbıtının üzerinde bile iki keneyle karşılaştık. Bu da farklı kıtalardaki çeşitli hastalıkların kene aracılığıyla ülkemize girmesine neden olabilir. Keneler birçok ölümcül hastalığın taşıyıcısı olabiliyor. KKKA, Lyme hastalığı, Q ateşi, kene kaynaklı ensefalit, Akdeniz benekli ateşi, monositik erlihyoz, granülositik erlihyoz, babezyoz gibi hastalık türlerine sebebiyet verebiliyor. Eğer bu kene köpeğiniz veya sizi ısırdığında bu tür bir tehlikeyle karşılaşabilirsiniz. Onun için siz ve köpeğinizi özellikle kontrol etmelisiniz.

Kuş gözlemcisi Gökçe Coşkun

KENEYİ DOĞRU ÇIKARTMAK HAYATİ 

Coşkun ayrıca piknik, doğa yürüyüşü gibi etkinlikler sonrasında insanlar için mutlaka saç ve kasık bölgeleri, evcil hayvanlar için de pati, kulak araları, kulak içi ve dışı ile burun bölgelerinin en sık kene yapışan bölgeler olduğu ve iyi kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.

Kene yapışmış ve nasıl çıkarılacağı bilinmiyorsa dokunulmamasını da söyleyen Coşkun “Bunu yapmayın. Köpeğinizi veteriner hekime götürün, kendinize yapışmış ise de bir sağlık kuruluşuna müracaat etmeniz önemli. Çünkü kafa bölgesinin doğru şekilde çıkarılması önem arz ediyor” diye konuştu. (DHA)

KIRSAL NÜFUS YÜZDE 7’YE DÜŞTÜ

Doğu Karadeniz’de göç olgusu, nedenleri, sonuçları ve önlemlerine ilişkin çalışmalar sürdüren Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mine Gözübüyük Tamer, genç nüfusun kent merkezlerine göç etmesinin; kültürel kimliğin ve yerel değerlerin kaybıyla sonuçlandığını belirtti.

Prof. Dr. Tamer, “Doğu Karadeniz’deki kırsal nüfus konusunda daha net ve kesin konuşabilmek için TÜİK verilerine bakmamız gerekiyor. 2023 yılının TÜİK verilerine göre, Türkiye nüfusu 85 milyon 372 bin 377 kişi olarak belirlendi ve toplam nüfusun yüzde 93’ü il ve ilçe merkezlerinde, yüzde 7’si ise kırsalda, belde ve köylerde yaşamakta. Doğu Karadeniz’e baktığımız zaman, kırsal alandaki nüfusta, belde ve köylerdeki nüfusta bir azalma var. Doğu Karadeniz’deki illerin Artvin’den başlayıp, Rize, Trabzon, Gümüşhane, Giresun, Ordu ve Bayburt’un nüfusu da 2 milyon 819 bin bin 312 kişi olarak açıklandı. Bu nüfus, Türkiye nüfusunun yaklaşık 3,36’sına tekabül ediyor. Doğu Karadeniz’de il ve ilçe merkezleri ile kırsal nüfusun oranı 2023 yılı itibarıyla yüzde 83’ü il ve ilçe merkezlerinde, yüzde 17’si ise kırsal alanda yaşamaktadır” dedi.

NÜFUSUN YARISINDAN FAZLASI KENTLERE GÖÇTÜ

Doğu Karadeniz’de kırsal nüfusun yıllar bazında sürekli azalma eğiliminde olduğunu kaydeden Prof. Dr. Tamer, göçü etkileyen en önemli faktörün ekonomi olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Geçmişe gittiğimiz vakit 2000’li yıllarda nüfusun yarısı il ve ilçe merkezlerinde, yarısı kırsal alanda yaşarken; kırsaldaki nüfusun yıllar içerisinde giderek azaldığını görebiliyoruz. 2007 yılında Doğu Karadeniz’de özellikle nüfusun yüzde 56’sı il ve ilçe merkezlerinde yaşarken; yüzde 44’ü kırsal alanda yaşıyor. Bu rakam 2012’de yüzde 57 ve yüzde 43’e tekabül ediyor. Yıllar bazında geriye dönüp baktığımızda, nüfusun azaldığını söylememiz mümkün. Fakat bu iller bazında dönemsel değişiklikler de gösterebiliyor. Kırsaldan göçün olmasında önemli faktörün ekonomi olduğunu söyleyebiliriz. Kamusal hizmetlerin eksikliği, sosyal yaşamdaki yetersizlikler de insanların göç kararı almasına vesile olabiliyor.”

“KÜLTÜREL AKTARIM DURMA NOKTASINDA”

Kentlere göçün demografik yapıyı değiştirmesine ek olarak kültürel aktarımı da durma noktasına getirdiğini söyleyen Prof. Dr. Tamer, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kırsal nüfusun, şehir merkezlerine göç etmesiyle şehirde de demografik yapıda bir dönüşüm yaşanması, altyapı hizmetlerinde, sağlık ve sosyal alanlarda bir baskı oluşturarak dezavantajlı bir durum yaratmakta. Bu göçlerle beraber sadece demografik değişim gerçekleşmiyor. Aynı zamanda kültürel değerlerimizi koruyacak olan esas; ocak dediğimiz birimlerin de kırsal alanda maalesef elimizden kayıp gittiğine şahit olabiliyoruz. Bu da aidiyet bağının, kültürel bağların aktarılması konusunda maalesef bir boşluk yaratılmasına neden oluyor. Özellikle kültürel kimliğin ve yerel değerlerin kaybı söz konusu olabilir. Kırsalı tamamen boşaltıyorsunuz. Kırsalın boşaltılması bu anlamda bu değerlerin aktarımını sağlayabilecek olan nüfusun da şehre akmasına neden olabiliyor.”

“TEK BİR POLİTİKA UYGULANMASI MÜMKÜN DEĞİL”

Özellikle genç nüfusun kentlere gittiği bilgisini paylaşan Prof. Dr. Tamer, Doğu Karadeniz’deki köylerin giderek yaşlandığına dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

“Doğu Karadeniz kırsalından göç eden yaş grubuna bakıldığında, Türkiye geneline paralel bir şekilde 15-39 yaş arasındaki genç nüfusun kırsal alandan kentlere göç ettiğine şahit oluyoruz. Bunun sonucunda nüfusun yaşlanması var, kırsal alanın tamamıyla yaşlılara bırakılması var, yaşlıların da sağlık hizmetlerine erişim güçlüğü nedeniyle göç etmesi durumu da var. Yaşanan göç hareketinin sonuçlarına karşı tüm iller için tek bir politika uygulanması ya da tek bir tedbirin alınması mümkün değil. Dolayısıyla farklı kırsalın özelliklerini dikkate alarak, politika önerisine gidebiliriz. Belki kırsal teşviklerle bu nüfusun o yörede kalması sağlanabilir. Bölge genelinde çok fazla meslek lisemiz var. Bu meslek lisesindeki müfredatın bölgenin ihtiyaç uygun olarak revize edilmesi gerektiği kanaatindeyim. Buradan mezun olan öğrenciler, bölgenin ihtiyaç duyduğu alanlarda istihdam edilebilirlerse, bu genç nüfusu bölgede tutabiliriz. Dinamik, üretken, genç bir nüfusun nimetlerinden bölge olarak yararlanabiliriz diye düşünüyorum.”

AB Dönem Başkanı Belçika’nın İçişleri Bakanı Annelies Verlinden, Belçika Göç ve İltica Bakanı Nicole de Moor ile AB Komisyonu’nun İç İşlerinden Sorumlu Üyesi Ylva Johansson katıldı.

Verlinden, toplantının gündem maddelerinin sınır kontrollerinin güçlendirilmesi, Şengen bölgesi, organize suçlar, uyuşturucu kaçakçılığı ve siber tehditlerle mücadele olduğunu aktararak, güvenlik tehditlerinin birbiriyle bağlantılı doğası gereği sorunların ele alınmasında iş birliğine dayalı çabaların önemini vurguladı.

Bakanların radikalleşmeyi önlemek ve vatandaşların güvenliğini sağlamak adına terörizm ve aşırıcılığa karşı önlemlerin artırılması gerektiği konusunda mutabık kaldığını ifade eden Verlinden, internet ortamında çocuklara yönelik istismarla mücadeleye yönelik yasa çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Verlinden, Bulgaristan ve Romanya’nın Şengen bölgesine havadan ve sudan dahil olduğunu hatırlatarak, “Sizi temin ederim ki; Belçika dönem başkanlığı, Komisyon’un tavsiyeleri doğrultusunda Şengen’e tam üyelik için çalışmaya devam edecektir” dedi.

Orta Doğu’da yaşanan gelişmelerin internet ortamında kutuplaşmayı artırmasından endişe duyulduğunu dile getiren Verlinden, ırkçılık ve nefret söylemlerine karşı ilgili sosyal medya platformlarla iş birliğini güçlendirerek veya iş birliği yaparak bu sorunun ele alınacağını aktardı.

MISIR VE MORİTANYA İLE MÜZAKERELER

De Moor, AB’nin sığınma ve göç kuralları hakkında hazırlanan yasanın Avrupa Parlamentosunda (AP) oylanmaya hazır olduğuna işaret ederek, “Bu Avrupa için küçük çaplı bir devrimdir. Reform ortak sığınma ve göç kurallarımızı daha adil, daha iyi, daha hızlı ve daha güçlü hale getirecek, sınırlarımızı daha iyi koruyacak, göç akışlarını daha iyi yönetecek ve yasal yollar sağlayacak” değerlendirmesinde bulundu.

Toplantıda sınır ve sahil güvenlik yönetmeliğinin gözden geçirilmesine ilişkin tartışmaların yapıldığını ifade eden de Moor, bu doğrultuda Avrupa Sınır ve Sahil Güvenliği Ajansının (Frontex) etkinliğinin artırılması gerektiğinin altını çizdi.

De Moor, Doğu Akdeniz’de 2024’ün ilk ayında yasa dışı sınır geçişlerinde yüzde 84’lük artışın tespit edildiğini aktararak, bu rotaya yönelik bir eylem planı hazırlanması için görüş alışverişi yapıldığını kaydetti.

AB’nin Temmuz 2023’te Tunus ile düzensiz göçe karşı kapsamlı iş birliği mutabakat zaptı imzaladığını hatırlatan de Moor, Mısır ve Moritanya ile benzer iş birliğinin kurulması adına müzakerelerin devam ettiğini anlattı.

De Moor, düzensiz göçle mücadele için sınır kontrollerinin artırılması için adımlar atılacağını dile getirdi.

KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE

Johansson, Frontex’in yönetmenliğinin değiştirilmesi gerektiğine ilişkin tartışmalara, “Frontex iyi gidiyor, yönetmelik işe yarıyor. Yönetmeliği değiştirmemeliyiz ancak uygulamaya odaklanmalı ve Komisyon’un önerdiği eylem planını güçlü şekilde desteklemeliyiz” cevabını verdi.

Ukrayna’nın AB’ye katılım şartlarından biri olan “yolsuzlukla mücadelede” ilerlemeler kaydettiğine değinen Johansson, toplantıya çevrim içi katılan Ukrayna İçişleri Bakanı Ihor Klymenko ile verimli bir görüşme yapıldığını söyledi.

Johansson, Avrupa’ya deniz yoluyla geçmek isterken çok sayıda göçmenin hayatını kaybettiğini belirterek, “Bunu gerçekten durdurmanın tek yolu, kaçakçıların insanları bu son derece tehlikeli rotalara sokmasını engellemektir. Bence bunu yapmakla yükümlüyüz” dedi.