7 Ekim’in ardından Gazze’de durumun her gün kötüleştiğine dikkati çeken Guterres, insani ateşkes, esirlerin acilen ve koşulsuz serbest bırakılması ve insani yardımın artırılması için çok kez çağrıda bulunduğunu anımsatarak, henüz bunun gerçekleşmediğini ancak müzakerelerin tekrar başlatıldığını kaydetti.

Guterres, “Gazze’deki halk, esirler ve İsrail’deki aileleri, bölge ve dünya için İsrail ve Hamas liderlerini anlaşma sağlamaları için güçlü bir şekilde teşvik ediyorum. Eğer anlaşma sağlanmazsa, Gazze ve bölgedeki durum çok daha hızlı bir şekilde kötüleşir.” uyarısında bulundu.

REFAH’A SALDIRIYA KARŞI GÜÇLÜ İKAZ

Refah’a yönelik hava saldırılarının arttığına işaret eden Guterres, “Refah’a yönelik bir askeri saldırı dayanılmaz bir şekilde gerginliği arttırır, binlerce sivilin ölümüne yol açar ve yüz binlerce kişiyi yerinden eder. Bunun, Gazze’deki Filistinliler, işgal altındaki Batı Şeria ve bölge için korkunç sonuçları olur.” ifadesini kullandı.

Hem BM Güvenlik Konseyi üyeleri, hem de diğer ülkelerin Refah operasyonuna açık bir şekilde karşı çıktığının altını çizen Guterres, “İsrail üzerinde nüfuzu olan ülkelerin var gücüyle Refah’a operasyonu engellemeleri için çağrıda bulunuyorum.” vurgusunu yaptı.

Gazze’nin kuzeyinde çocuklar ve engelli kişilerin açlık ve hastalıktan öldüğünü ifade eden Guterres, “İnsan eliyle oluşturulan ve engellenebilen kıtlığın önüne geçmek için her şeyi yapmalıyız.” dedi.

Korkunç bir trajediyi engellemek için her türlü baskıyı uygulamanın önemli olduğuna işaret eden ​​​​​​​Guterres, Gazze’ye yardım önündeki en büyük engelin insani yardım çalışanlarının güvende olmaması olduğunu, insani yardım konvoyları, tesisleri, personeli ve ihtiyaç sahiplerinin hedef olmaması gerektiğini kaydetti.

Hava ve denizden yardımı da memnuniyetle karşıladıklarını ancak bunların kara yoluna alternatif teşkil etmediğini ifade eden Guterres, İsrailli yetkililerin güvenli, hızlı ve engelsiz yardıma izin vermeleri çağrısını yineledi.

TOPLU MEZARLARA ULUSLARARASI SORUŞTURMA ÇAĞRISI

Gazze’de sağlık sisteminin yok edildiğini ve “bazı hastanelerin mezarlığa dönüştüğünü” vurgulayan Guterres, Gazze’nin farklı yerlerinde bulunan toplu mezarlara ilişkin haberleri derin endişeyle takip ettiğini, sadece Nasir Hastanesi’nde 390 cesedin çıkarıldığına dikkati çekti.

Toplu mezarlara ilişkin farklı iddiaların bulunduğunu, bazı kişilerin yasa dışı yollarla öldürülerek gömüldüklerinin iddia edildiğini anımsatan Guterres, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Adli tıp uzmanlığı bulunan, bağımsız, uluslararası soruşturmacılara bu alanlara acilen giriş izni verilmesi şart. Yüzlerce Filistinlinin hangi koşullar altında hayatlarını kaybettikleri ve gömüldüklerinin bilinmesi gerekiyor. Yakınlarını kaybeden ailelerin buna hakkı var. Dünyanın uluslararası hukuk ihlallerinin cezalandırıldığını görmeye hakkı var.”

UNRWA’YA DESTEK ÇAĞRISI

BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) tarafsızlığına ilişkin Bağımsız İnceleme Grubu’nun raporunun ardından tavsiyeleri uygulamak için eylem planı oluşturulduğunu dile getiren Guterres, UNRWA’ya fonlarını askıya alan birçok ülkenin tekrar fon sağlamaya başladığını bildirdi.

Guterres, bazı üye ülkelerin ise ilk kez UNRWA’ya destek olmaya başladığını belirterek, özel donörlerin de cömertliğine karşın hala fon açığı olduğu bilgisini paylaştı.

“UNRWA’nın operasyonlarını sürdürebilmesi için tüm üye ülkelere, geleneksel ve yeni donörlere cömertçe katkı sağlama çağrısında bulunuyorum.” diyen Guterres, UNRWA’nın varlığının bölge için umut ve istikrar kaynağı olduğunu bildirdi.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME VURGU

Antonio Guterres, “Şimdi iki devletli çözüm için umut ve katkılarımızı sunma zamanı.” diyerek, bunun sürdürülebilir barış ve güvenlik için tek yol olduğunu ifade etti.

BM Genel Sekreteri, BM’nin işgalin sonlandığı, Gazze’nin de parçası olduğu tamamen bağımsız, demokratik ve egemen Filistin devletinin kurulduğu barış sürecini desteklediğini sözlerine ekledi.

Guterres, bunun ardından İsrail’in “askeri kampanyasının” ise 6 aydır Gazze’de Filistin halkına aralıksız “ölüm ve yıkım” getirdiğini belirterek, 32 binden fazla sivilin öldürüldüğüne, 75 biden fazla kişinin yaralandığına dikkati çekti.

“YARDIM KAPILARI KAPATILINCA AÇLIĞIN KAPILARI AÇILIR”

Bunların çoğunun kadın ve çocuklardan oluştuğunu belirten Guterres, “Hayatlar paramparça oldu. Uluslararası insancıl hukuk paçavraya dönüştü.” ifadesini kullandı.

Guterres, Refah sınırına ziyaretinde insani yardım çalışanlarının kendisine Gazze’deki kriz ve acının benzerini hiç görmediklerini aktardığını belirterek, aynı zamanda sınırda insani yardımlarla dolu tırların uzun sıralarda bekletildiğini gördüğünü anlattı.

BM Genel Sekreteri sözlerini, şu şekilde sürdürdü:

“Yardım kapıları kapatılınca, açlığın kapıları açılır. Gazze’de nüfusun yarısı, 1 milyondan fazla kişi korkunç düzeyde açlık çekiyor. Çocuklar su ve gıda yoksunluğundan ölüyor. Bunun anlaşılabilir bir yanı yok ve önlenebilir.”

“YAPAY ZEKA SAVAŞ YÜRÜTMEK İÇİN KULLANILMAMALI”

Filistin halkının toplu şekilde cezalandırılmasını hiçbir şeyin meşru kılamayacağının altını çizen Guterres, İsrail’in saldırılarında yapay zeka kullandığına ilişkin haberleri derin endişeyle karşıladığını belirterek, “Yapay zeka savaş yürütmek için kullanılmamalı.” diye konuştu.

Guterres, özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde bunun yüksek sayıda sivil can kaybına yol açacağına işaret ederek, “Aileleri bütün olarak etkileyen hiçbir yaşam ve ölüm kararı algoritmaların soğuk hesaplarına bırakılmamalı.” uyarısında bulundu.

Yapay zekanın silah olarak kullanılmasına karşı yıllardır uyarı yaptığını anımsatan Guterres, yapay zekanın endüstriyel düzeyde savaş yürüterek hesap verilebilirliği zorlaştırmak yerine, dünyanın iyiliği için kullanılması gerektiğini vurguladı.

“ASIL SORUN İSRAİL’İN YÜRÜTTÜĞÜ ASKERİ SÜREÇ”

BM Genel Sekreteri Guterres, “Hızı, boyutu ve insanlık dışı vahşiliğiyle birlikte Gazze’deki savaş en ölümcül çatışmalardan biri haline geldi. Bu siviller, insani yardım çalışanları, gazeteciler, sağlık çalışanları ve kendi meslektaşlarımız için geçerli. 175’i kendi BM personelimiz olan 196 insani yardım çalışanı öldürüldü.” dedi.

Öldürülen insani yardım çalışanlarından çoğunun BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansından (UNRWA) olduğunu kaydederek, “UNRWA, Gazze’deki yardım çabalarının bel kemiği.” vurgusunu yaptı.

Guterres, Gazze’ye uluslararası muhabirlerin girmesine izin verilmemesinin dezenformasyon ve yanlış bilgi yayılmasına da neden olduğunu belirterek, “Bilgi savaşı da travmayı artırıyor.” uyarısını yaptı.

Gazze’de hayatını kaybeden tüm insani yardım çalışanlarını saygıyla andığını söyleyen Guterres, Dünya Merkez Mutfağı çalışanlarının öldürülmesinin ardından İsrail’in soruşturma yürüttüğünü ve hatasını kabul ettiğini kaydetti.

Guterres, “Asıl sorun İsrail ordusunda kimin hata yaptığı değil, bu hataların tekrar tekrar yapılmasına izin veren askeri süreç.” vurgusunu yaptı.

Hataların tekrarlanmaması için İsrail’in askeri strateji ve sürecinde temel değişiklikler yapması gerektiğini dile getiren BM Genel Sekreteri, “Hataları düzeltmek için bağımsız soruşturma ve sahada anlamlı değişiklik gerek.” dedi.

Guterres, BM’nin bağımsız soruşturma konusunda oynayabileceği role ilişkin ise İsrail hükümetinin onayı gerektiğini, meselenin sadece Dünya Merkez Mutfağı (WCK) çalışanlarının öldürülmesi olmadığını belirterek, “196 insani yardım çalışanımız öldürüldü. Her birinin neden öldürüldüğünü bilmek istiyoruz.” diye konuştu.

“EŞİKTEN DÖNME ZAMANI”

İsrail hükümetinin son olayın ardından insani yardım dağıtımını artıracağını bildirdiğini ifade eden Guterres, Gazze’de durumun korkunç olduğuna dikkati çekerek, “Dramatik insani durum koşulları büyük atılım ve gerçek bir yaklaşım değişikliği gerektirir.” ifadesini kullandı.

Guterres, BM Güvenlik Konseyinin 25 Mart’ta aldığı kararla ateşkes ve insani yardımın hızlandırılması çağrısında bulunulduğunu anımsatarak, “Tüm talepler yerine getirilmeli. Getirilmemesi affedilemez.” dedi.

BM Genel Sekreteri, “6 ay geçti ve toplu açlık, çatışmanın bölgeye yayılma riski, küresel standart ve normlara güven kaybıyla karşı karşıyayız. Bu eşikten dönme ve silahları susturma, acıyı dindirme ve çok geç olmadan kıtlığı durdurma zamanı.” mesajını verdi.