ABONE SAYISI MİLLİ GELİRİ ARTIRIYOR

Sadece güçlü bir fiber altyapı sayesinde 5G’nin tam potansiyelinin ortaya çıkabileceğinin tüm gelişmiş ülkeler tarafından bilindiğini kaydeden Teberci, şöyle devam etti: “Uzun süredir, fiber şebeke üzerinden sunulan internet hizmetlerin kalitesi ve hızını olumlu yönde etkileyecek düzenlemeler konusundaki oldukça yavaş ilerlemeler, Türk Telekom tarafından mevcut bakır kablo altyapısının fibere dönüştürülmesi konusunda yaşanan belirsizlikler, fiber altyapı kurmak ve altyapısını genişletmek isteyen alternatif işletmecilerin karşılaştığı engeller ile bunların son kullanıcıya etkileri gibi konular 2024 yılında da haberleşme hizmetlerinde, vatandaşı doğrudan etkileyecek konular olarak karşımıza çıkıyor.”

94.3 milyon kişi internete abone

Genişbant internet abone sayısının 2023 yılı üçüncü çeyreğinde 94.3 milyona ulaştığını aktaran Halil İbrahim Teberci, şu bilgileri verdi: “Bunun 19.5 milyonunun sabit genişbant, 74.8 milyonunun ise mobil internet abonesi olduğu hesaplanıyor. 100 kişi başına sabit geniş bant aboneliklerinde OECD ortalaması 34.92 iken Türkiye’de bu oran 22.28’dir . Toplam ses trafiği içindeki sabit ses trafiği oranı 2009 yılından bu yana ciddi biçimde düşmüştür. 2009 yılında toplam trafiğin yüzde 82.5’i mobil, yüzde 17.4’ü sabit ses iken 2023 yılı üçüncü çeyrek sonu itibarıyla sabit ses trafiğinin oranı yaklaşık yüzde 1.43‘e kadar gerilemiştir.”

Altyapı hızla aygınlaşmalı

Sektörün yapısının oldukça dinamik olduğuna dikkat çeken Halil Nadir Teberci, sektörün ekonomide kaldıraç görevi görebilmesi için şu adımların atılması gerektiğini kaydetti: “Sektörde rekabet geliştirilmeli, alternatif işletmecilerin güçlenmesi için uygun ortam oluşturulmalıdır. Fiber altyapının ülke çapında hızla yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Veri Merkezlerine verilecek desteklerin Türkiye genelinde ve hiçbir beyaz alanı sınırlandırması olmadan verilmeli ve bütün işletmecilerin bağlandığı birden fazla İnternet Değişim Noktası kurulmalıdır. Kamu hizmet alımlarında, Uydu Haberleşme Hizmetlerine bir engel getirilmemeli.”

5G 1 trilyon liralık gelir artışı sağlayacak

Ekonomik açıdan pek çok sektörde büyük gelir artışı sağlayacak 5G’nin büyümeye katkısından faydalanmak gerektiğine dikkat çeken Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy, burada ihale takviminin açıklanmasını beklediklerini kaydetti. Deloitte işbirliğiyle hazırladıkları 5G ihalesinin ekonomik ve sosyal etkilerini ölçen çalışmanın sonuçlarına da işaret eden Aksoy, “Operatörlerin 5G ihalesinin ardından 5 yıllık süreçte yapacağı yatırım ve hizmet harcamaları sonucu oluşacak GSYH etkisi 21 milyar TL olacak.

5G’nin 1 yıl gecikmesi ise 120 milyar TL’lik bir faydadan mahrum kalmak anlamına geliyor. Toplam etki olarak bakıldığında, 5G teknolojisinin Türkiye’de hayata geçmesiyle 15 yılda 1 trilyon TL’yi aşan bir gelir artışı ve 479 milyar TL GSYH artışı bekleniyor” bilgilerini verdi. Analizde, 5G’den en çok faydalanacak sektörlerin üretim, toptan ticaret ve perakende, ulaşım ve depolama, bilgi ve iletişim olduğunu aktaran Aksoy, bu sektörlerde gerçekleşecek gelir artışlarının toplam etkinin yüzde 70’inden fazlasına denk geleceğinin tahmin edildiğini kaydetti.

Yatırımlar memnuniyete yapılacak

Vodafone olarak, bu yılki üç önceliklerini ise müşteri deneyimi, büyüme ve sadeleşme olarak belirlediklerini kaydeden Aksoy, şöyle devam etti: “Bu kapsamda, tüm yatırım planlarımızı ve iş süreçlerimizi son bir yılda önemli derecede iyileştirdiğimiz müşteri memnuniyetini en üst düzeye çekme hedefiyle yapacağız. Yatırımlarımızı müşteri deneyiminin iyileştirilmesine doğrudan katkısı olan alanlara yoğunlaştıracağız. İkinci önceliğimiz büyüme. Üçüncüsü de müşteri, çalışan ve diğer paydaşlarımızın Vodafone ile iş yapış şekillerini daha etkili ve verimli kılmak için ürün, servis ve iş süreçlerimizde sadeleşmeyi hedefleyeceğiz.”

Tüketici uygun fiyatlı yerel markalara dönüyor

Akıllı telefon şirketleri için öne çıkan bir pazar olan Türkiye’de 2024 için istikrarlı bir büyüme trendi öne çıkarken, sektörde kur ve fiyat etkisi trendleri şekillendiriyor. Türkiye’de ortalama telefon değiştirme süresinin 7 yıl olduğunu kaydeden Mıstaçoğlu Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Mıstaçoğlu, OmIx markası ile faaliyet  gösterdikleri pazara ilişkin, şu değerlendirmeleri yaptı: “2024 yılında stabil bir pazar beklentimiz bulunuyor. Ekonomik şartların, insanları daha güvenilir ve kaliteli ürünlere yönlendirdiği bir dönemden geçiyoruz. Uygun fiyatlı ancak kaliteli ürün arayışı, tüketici tercihlerinde önemli bir faktör haline gelmiş durumda. Döviz kurlarındaki artış, ithal ürünlerin maliyetini yükseltiyor ve bu durum, tüketici fiyatlarına yansıyor. Tüketiciler daha uygun fiyatlı, yerel markalara ya da fiyat-performans oranı yüksek ürünlere yönelebiliyor. Vergi oranlarındaki artışlar da benzer bir etki yaratıyor.” OMIX olarak Türkiye pazarında geçirdikleri iki yılın ardından sektördeki hedeflerine yaklaştıklarını aktaran Mıstaçoğlu, “Akıllı telefon portföyümüze yeni ürünler eklemeye başladık. Lüks tercihleri ulaşılabilir sunma misyonumuzla donanım ve yazılım açısından güçlü özelliklere sahip iki farklı akıllı telefon modelimizi tüketicilerle buluşturduk. Yeni alternatifler oluşturmaya da hız kesmeden devam edeceğiz” dedi.

Haberleşme giderleri 9 bin TL’ye dayandı

İnternet ve cep telefonu temel ihtiyaç ürünleri olarak öne çıkarken, 4 kişilik bir ailenin haberleşme giderleri 2023 yılında 8.934 TL’ye ulaştı. Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER), ülkemizde 2023 yılında evlerinde bir sabit telefon ile genişbant internet aboneliği bulunan ve her bireyi cep telefonu hattı sahibi olan 4 kişilik bir ailenin aylık ortalama haberleşme giderinin vergiler dahil ortalama 744.49 TL olduğunu açıkladı. TELKODER tarafından her yılın sonunda yapılan Elektronik Haberleşmede Aile Giderleri Araştırması’na göre ise 2023 yılında Türkiye’de 4 kişilik bir ailenin haberleşme gideri yıllık 8.934 TL’ye ulaştı. Bu rakamın 2.062 TL’sini devlete ödenen vergiden oluştu. 2022 yılında yapılan analizde ise 4 kişilik bir ailenin yıllık haberleşme giderleri yaklaşık 5.306 TL, devlete ödenen verginin ise 1.161 TL olduğu hesaplanmıştı.

Tüketici en çok internet hızı ve zamdan şikayetçi

Çözüm platformu Şikayetvar, internet servis sağlayıcılarıyla ilgili çözüm bekleyen konuları mercek altına aldı. Verilere göre bir önceki yıl ile kıyaslandığında şikayetler yüzde 615 arttı. Ocak, şikayetlerin zirve yaptığı ay olurken internet hızı, cayma bedelinin yüksekliği, bağlantı kopuşları ve taahhüt bitiminde yüzde 300’ü geçen zamlar kullanıcıların en çok şikayet ettiği konular olarak öne çıktı. Kullanıcılar, en çok internetin yavaşlığından şikayet ederken yeni zamlarla birlikte sunulan hizmetin çok pahalı olduğunu platform üzerinden dile getirdi. Ayrıca halihazırda taahhüt hızının altında internet hizmeti alan kullanıcılar, sözleşmelerinden vazgeçtiği durumlarda yüksek cayma bedelini ödemekle karşı karşıya kaldıklarını vurguladı.

Telefon satışları 10 yılın dip seviyesinde

Akıllı telefon pazarı küresel pazarda düşüş trendini sürdürürken, 2023’te sektör 10 yılın dip seviyesine indi. Pazar araştırma şirketi International Data Corporation’ın (IDC) yaptığı açıklamaya göre, küresel akıllı telefon pazarında zorlukların devam ettiği ve ivmenin toparlanmaya doğru ilerlediği gözlendi.  Küresel akıllı telefon satışlarının, 2023’te yıllık bazda yüzde 3.2 düşüşle 1.17 milyar adede gerilediği kaydedilen açıklamada, bunun son 10 yılın en düşük satış hacmi olduğu vurgulandı. Açıklamada, Samsung dışında bir şirketin akıllı telefon pazarının zirvesinde yer aldığı son yılın 2010 olduğu anımsatılarak, geçen yıl Apple’ın, aldığı yüzde 20.1’lik pazar payıyla ilk sıraya yerleştiği bildirildi.

İnsan sağlığını da tehdit eden sahte ayakkabılar için uzmanlar uyarıyor. Doç. Dr. Bilgehan Çatal, sahte ayakkabılarda zararlı kimyasallar kullanıldığı takdirde bunun ayaklarda deri döküntülerine yol açabileceğini, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi dolayısı ile kansere bile neden olabileceğini aktardı.

“CİLDİN TEMAS ETMESİ KANSERE BİLE NEDEN OLABİLİR”

Doç. Dr. Bilgehan Çatal, “Sahte ayakkabı ile ilgili en büyük problem bunun bir denetim mekanizmasına tabii olmaması. Lisanslı ayakkabı üreticileri hem devlet hem de bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli olarak denetlenirler. Bu denetlemede kullandıkları malzemenin kalitesine, kullandıkları kimyasalların insan sağlığına zarar verip vermemesine göre denetlemeye tabi tutulurlar. Sahte ayakkabılar merdiven altı diye tabir ettiğimiz yerlerde denetimsiz üretiliyor. Bu yüzden kullandıkları boyalar ve kimyasalların insan sağlığına zararlı olup olmadığını bilmiyoruz. Eğer zararlı bir kimyasal kullanıyorlarsa bu, ayaklarda deri döküntülerine yol açabilir, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi kansere bile neden olabilir. Bunun dışında sahte ayakkabılarla ilgili diğer bir problem de orijinal ayakkabıların iç taraflarında ayak destekleri vardır. Ama sahte ayakkabılarda genelde dış taraf benzetilir iç taraf orijinali gibi yapılmaz, çünkü maliyetleri düşürmek isterler. Ayak desteği uygun olmayan ayakkabılar giydiğiniz zaman da uzun süre ayakta kaldığını ya da yürüdüğünüz zaman ayak ve diz ağrılarına sebep olur. Bunun dışında orijinal ayakkabılarda genelde nefes alan ve terletmeyen malzemeler kullanılır, deri olsun ya da sentetik olsun. Yine sahte ayakkabılarda ücreti düşürmek için, maliyeti kısmak için nefes almayan terleten şeyler kullanılır. Bu da ayakta mantar gibi problemlere yol açabilir” dedi.

“İNTERNET ÜZERİNDEN SAHTE ÜRÜNLERİN SATIŞINA CİDDİ MANADA ŞAHİT OLUYORUZ”

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde çevrimiçi alışveriş sitelerinde sahte ürün satışlarının arttığını belirterek, “İnternet ortamından alışveriş yaparken belki düşük ücretle o ayakkabıyı görüyoruz ve satın alacağımızı düşünüyoruz fakat her zaman bu durum bu şekilde istediğimiz gibi gitmeyebiliyor. Zira son dönemlerde internet üzerinden sahte ürünlerin satışına ciddi manada şahit oluyoruz. Aynı şekilde dolandırıcılığın da arttığını görüyoruz. Özellikle özel günlerde insanlar birbirine hediye alabilmek için bu internet sitelerini kullanıyorlar. Ayakkabı da bu dönemlerde çok tercih edilen bir eşya durumuna gelmeye başladı. Bu dönemde ayakkabı alırken insanlar faturaya dikkat etmiyorlar. Yani ürün gönderiliyor fakat ürünün faturası söz konusu olmuyor. Hatta bazen internet üzerinden satış gerçekleştiren kişiler bu ayakkabıları satarlarken başkalarının üzerine açılmış IBAN’ları sizle paylaşıyorlar. Bu durum bir dolandırıcılık vakasının yaşanmasına sebebiyet veriyor. Çünkü satıcı kendi IBAN’ını paylaşmıyor, belki kiraladığı bir banka IBAN’ını kullanmış oluyor ve bu sayede aslında hesabını kiralatan ya da hesabı başkaları tarafından ele geçirilen kullanıcılar da bir mağduriyet yaşama durumu ile karşı karşıya kalıyor” ifadelerini kullandı.

“SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN SATILAN AYAKKABILARI ALIRKEN İKİ KERE DÜŞÜNMEMİZ GEREKİYOR”

Tüketicilerin alışveriş yapacakları çevrimiçi siteleri Ticaret Bakanlığı’na ait Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’nden kontrol etmeleri gerektiğini ifade eden Kırık, “Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi söz konusudur. Bu elektronik ticaret bilgi sistemi Ticaret Bakanlığı’nın oluşturmuş olduğu ve kullanıcılara bilgi verme mahiyetinde açılmış bir veri tabanıdır. Burada sitenin sorgulamasını yapacağız, o ilgili alışveriş sitesi ya da pazar yerinin onaylı olup olmadığını buradan görebilme şansımız söz konusu. Sosyal medya üzerinden satılan ayakkabıları alırken iki kere düşünmemiz gerekiyor. Burada kullanıcı yorumlarına dikkat etmemiz lazım. Hesabın açılış tarihini mutlaka kontrol etmemiz gerekir. Bir de takipçi sayısıyla beğeni sayısını bu noktada analiz etmemiz şarttır. Vatandaşlarımızın bu dönemde çok dikkatli olması gerekiyor. Mutlaka faturaya sahip olmaları gerekiyor. Bildiğiniz üzere 2 hafta içerisinde ayıplı ürün söz konusuysa, burada bir iade hakkı söz konusu oluyor. Fakat bu işlem gerçekleştirilmezse faturayla birlikte tüketici hakem heyetine başvuru yapabilirsiniz. Yine aynı şekilde tüketici mahkemelerinde de ayıplı ürünü tespit edebilir ama mutlaka faturasını sunarak dava açabilme şansınız söz konusudur” şeklinde konuştu.

“EKONOMİK AÇIDAN DAHA CEZBEDİCİ OLUYOR”

Vatandaşlar ise sağlık açısından zararlı olsa bile fiyat olarak sahte ayakkabıların uygun olduğunu belirtti. Enes Şaduman, “Aslında ben sahte ayakkabı giymiyorum ama giyme olasılığım bulunuyor. Çünkü bu zamanda ekonomik açıdan daha cezbedici oluyor. Çünkü orijinal olanlarda fiyatlar almış başını gidiyor. Sahte ayakkabılar sağlık açısından olmasa da en azından ekonomik açıdan güzel bir seçenek gibi karşımıza çıkıyor” dedi.