İstanbul’un 3 ilçesine; Üsküdar, Bakırköy ve Maltepe’ye kadın belediye başkanları seçildi.

31 Mart 2024 Yerel Seçimleri, İstanbul’da tabloyu sil baştan değiştirdi. Kesin olmayan sonuçlara göre İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu yüzde 51.09 yani 4 milyon 427 bin 455 oy, AKP’nin adayı Murat Kurum yüzde 39.59 yani 3 milyon 431 bin 340 oy aldı. 

İmamoğlu en yakın rakibi olan bütün devlet desteğini arkasına alan Kurum’a 996 bin oy fark attı. İmamoğlu, 31 Mart 2019 seçimlerinde AKP’li rakibi Binali Yıldırım’a 13 bin, iptal kararı ardından 23 Haziran 2019’da tekrarlanan seçimde de 806 bin oy fark atmıştı. 

Son seçimde oy farkını neredeyse bir milyona çıkaran İmamoğlu yönetimi, İBB Meclisi’nde de çoğunluğu kazandı. Bazı ilçelerde seçim sonuçlarına ilişkin itirazlar sürdüğü için meclis üyesi sayısı dağılımı henüz netleşmedi.

UKOME’DE DEĞİŞİKLİK YOK

CHP’nin büyükşehirlerde seçimi kazanmasının ardından 2019’da yönetmelik değişikliği ile yapısı değiştirilen Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nin (UKOME) yönetiminde de ise bir değişiklik olmadı.

Atanmış bürokratlardan oluşan UKOME’de hala bakanlık temsilcileri çoğunluk oyuna sahip. Bu durum ancak yönetmelik değişikliği ile değişebiliyor.

AKP’DE KAN KAYBI

CHP İstanbul’da İBB dışında 26 ilçe, AKP 13 ilçe kazandı. Önceki dönemde İstanbul’da 25 belediye kazanan AKP, son seçimde 12 ilçeyi kaybetti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mahallesi Kasımpaşa’nın bağlı olduğu Beyoğlu’nu ve İstanbul’da şu an yaşadığı Üsküdar’ı CHP’li belediye başkanları kazandı. 

AKP’nin seçimi kazandığı ilçeler şöyle: Pendik, Sultanbeyli, Ümraniye, Kağıthane, Fatih, Zeytinburnu, Güngören, Bahçelievler, Esenler, Bağcılar, Başakşehir, Arnavutköy, Sultangazi.

Yıllardır İstanbul’da 14 ilçe belediyesi yöneten CHP için bu seçimde tablo tamamen değişti.

Sancaktepe, Çekmeköy, Bayrampaşa ve Tuzla belediyelerini tarihinde ilk kez CHP’li belediye başkanları yönetecek.

30 yıl sonra Beyoğlu’nu, Üsküdar’ı, Gaziosmanpaşa’yı, Şile’yi, Eyüpsultan’ı CHP kazandı.

20 yıl sonra Beykoz’u tekrar CHP aldı. CHP’nin yöneteceği 26 ilçe belediyesi şöyle:

-Çatalca, Silivri, Büyükçekmece, Esenyurt, Beyoğlu, Beylikdüzü, Avcılar, Küçükçekmece, Bakırköy, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Eyüpsultan, Sarıyer, Şişli, Beşiktaş, Beyoğlu, Kadıköy, Üsküdar, Maltepe, Ataşehir,  Kartal, Sancaktepe, Çekmeköy, Beykoz, Şile, Tuzla.

3 KADIN BELEDİYE BAŞKANI

İstanbul’da yeni dönemde üç ilçenin belediye başkanı kadın oldu. Eski Şehir Hatları Genel Müdürü olan Sinem Dedetaş yeni Üsküdar Belediye Başkanı oldu.

Mimar Esin Köymen Maltepe Belediye Başkanı, Dr. Ayşegül Özdemir Ovalıoğlu Bakırköy Belediye Başkanı seçildi.

FATİH KIL PAYI KAYBEDİLDİ

İstanbul’da seçimin sürpriz ilçelerinden biri Fatih oldu. AKP Fatih’te seçimi kaybetmedi ancak son ana kadar başa baş bir seçim yarışı yaşandı.

Mevcut belediye başkanı Mehmet Ergün Turan’ın oyların yüzde 47.56’sını aldığı seçimde, CHP’nin adayı eski İBB Genel Sekreter yardımcısı Mahir Polat yüzde 43.76 oranında oya sahip oldu. CHP 2019 seçimlerindeki oy oranı yüzde 36 idi. 

Türkiye genelinde cari kira fiyatlarının yıllık artış oranı şubatta enflasyonun altında kaldı ve reel düşüş görüldü.

Ocak 2024’te yüzde 80,5 olan cari kira fiyatlarının yıllık artış oranı, Şubat 2024’te yüzde 65,2’ye geriledi. Bu oran, TÜİK’in açıkladığı yüzde 67,07’lik şubat enflasyonunun altında kaldı.

Böylece Türkiye genelinde kira fiyatlarında enflasyondan arındırılmış yıllık reel artış oranı şubatta yüzde -1,1 oldu ve Mart 2020 sonrasındaki dört yıllık dönemin ardından ilk kez negatif bölgeye geçti.

Ortalama reel kirada yıllık artış Şubat 2023’te yüzde 86,6 ile zirve yaptıktan sonra inişe geçmiş, aralıktan ocağa 4 puanlık azalışla yüzde 9,5’e gerilemişti.

REEL KİRALAR HAZİRAN 2023’TE ZİRVEYİ GÖRMÜŞTÜ

Türkiye genelindeki reel kira endeksi (2017 Eylül=100) Haziran 2023’te 216,2 ile zirve yaptıktan sonra düşmeye başlamıştı.

Şubat 2024’te bir önceki aya göre ortalama cari kira fiyatları yüzde 3,8 artarken TÜFE’nin aynı dönemde yüzde 4,5 artması sonucu reel kira fiyat endeksi 1,1 puan azalarak 169,7 oldu.

Reel kira fiyat endeksi İstanbul’da ve İzmir’de beş aylık düşüşten sonra aralık ayında bir miktar artmış, ocak ayında ise üç büyükşehirde de düşüş devam etmişti. Şubat ayında endeks İstanbul’da 1,9 puan, İzmir’de ise 1 puan düşerken, Ankara’da 1,6 puan arttı.

Neticede reel kira endeksi şubat ayında İstanbul’da 170,7, Ankara’da 231, İzmir’de ise 190,2 oldu. Buna göre reel ortalama kiralar referans dönemi olan 2017 Eylül’e kıyasla İstanbul’da yüzde 70,7, Ankara’da yüzde 131, İzmir’de ise yüzde 90,2 oranında arttı.

İSTANBUL’DA REEL DÜŞÜŞ YÜZDE 4,9

Yıllık reel kira artışları İstanbul’da Ocak 2023’ten (zirve yüzde 55,8), İzmir’de marttan (zirve yüzde 90,3) Ankara’da ise depremin neden olduğu gecikmeyle mayıstan itibaren (zirve yüzde 109,3) düşüşe geçti.

Geçtiğimiz ay Ankara’da yüzde 47,9 olarak gerçekleşen yıllık reel kira artışı bu ay yüzde 29,7 olarak gerçekleşti. İzmir’de geçtiğimiz ay (ocak) yüzde 22 olarak gerçekleşen yıllık reel kira artışı bu ay (şubat) yüzde 13,2 oldu.

İstanbul’da ise geçtiğimiz ay durma noktasına gelen yıllık reel kira artışı bu ay artık negatife döndü ve reel kira İstanbul’da yıllık bazda yüzde 4,9 azaldı.

Geçen yıl şubatta 86,9 TL olan Türkiye geneli güncel ortalama metrekare kira fiyatı şubatta 143,5 TL oldu.

Kiralık ilan metrekare fiyatlarındaki yıllık artış oranları üç büyükşehirde azaldı.

Yıllık kira fiyatı artış oranı ocaktan şubata İstanbul’da yüzde 66,2’den yüzde 58,9’a, Ankara’da yüzde 143,9’dan yüzde 116,7’ye, İzmir’de ise yüzde 101,2’den yüzde 89,1’e düştü.

Şubatta ortalama kiralık konut ilan metrekare fiyatları İstanbul’da 185,7 TL, Ankara’da 131,6 TL, İzmir’de ise 160 TL oldu.

YILLIK ARTIŞTA DİYARBAKIR BİRİNCİ, ANTALYA SONUNCU

Şubatta cari kirada yıllık bazda en yüksek fiyat artışı görülen il, yüzde 185,5’lik oranla Diyarbakır oldu.

6 Şubat depremlerinin yaşandığı Kahramanmaraş, yıllık yüzde 184,5’lik kira artışıyla ikinci olurken, Ordu yüzde 171,4’lik artışla üçüncü, Erzurum yüzde 170’lik artışla dördüncü ve Van yüzde 168,5’lik artışla beşinci oldu.

Şubatta yıllık bazda en düşük kira artışının görüldüğü il, yüzde 25’lik artışla Antalya oldu.

En az kira artışında yüzde 42,9’luk oranla Muğla ikinci, yüzde 58,9’luk oranla İstanbul üçüncü, yüzde 61,5’lik oranla Mersin dördüncü, yüzde 64,7’lik artışla Adana beşinci oldu.

Şubat verilerine göre bu 5 şehirde yıllık kira fiyatı artış oranı yıllık TÜFE enflasyon oranından düşük oldu.

Kiralık konut talep göstergesi ağustos ile kasım arasında düşerken aralıkta ve ocakta bir miktar yükseldi. Şubat ayında ise talep yatay seyretti. Kiralık konut talep endeksi ocaktan şubata yüzde 0,1 arttı. Yıllık bazda bakıldığında ise kiralık konut talebinde yüzde 25’lik bir düşüş mevcut.

Etkinlikte bir sunum yapan Görür, öğrencilerin ve katılımcıların sorularını da yanıtladı.

Görür sunumda; İstanbul’da olası depremin gerçekleşme ihtimali bulunan nokta hakkında bilgi verdi; yaklaşan yerel seçimler öncesinde adayların proje ve vaatleri arasında yer alan afetlere hazırlık ve deprem dönüşümü konularına değinerek görüşlerini aktardı.

“KUZEY ANADOLU FAYI DEPREMLERİ DOĞUDAN BATIYA TAŞIYOR”

İstanbul’da olası depreme yönelik 250 yıllık tekerrür periyodunu hatırlatan Görür, sunumunda Marmara’nın batı bölgesini işaret ederek 1912 yılında Tekirdağ bölgesinde,1999’da ise, Gölcük’te deprem olduğunu belirtti.

Naci Görür, şöyle konuştu:

İkisinin ortası Marmara Denizi ve 1766’dan beri deprem yok. Burası sismik bir boşluk. Jeolojide sismik bir boşluk asla devam edemez, doldurulmak zorundadır. Burası kırılmak mecburiyetindedir, kırılmadan kalamaz.

-Oradaki hareketler ve enerji orayı muhakkak kırar. Bu Kuzey Anadolu’nun bir alışkanlığı var, depremleri doğudan batıya doğru taşıyor.

-Yani Kuzey Anadolu fayı her nerede bir deprem oluşturmuşsa oranın batısı bir sonraki deprem için hedef haline gelmiştir. Nitekim 1939’dan 2023’e kadar giden deprem zinciri hep doğudan batıya olagelmiştir. Bunlar çok basit.

-Doğa karmaşık olsa bile, insanı çok da aldatmayan tekerrür eden olaylar meydana geliyor. Bunun dışında yapılan hesapları kitapları söylemeyeyim, zaten Osmanlı tarihi var Bizans tarihi var, tarihi depremleri biliyoruz. Özetle, İstanbul’da kesinlikle 7’den büyük bir deprem olacaktır” dedi.

“ÇEŞİTLİ TEKLİFLER OLMASINA RAĞMEN SİYASET ÜSTÜ KALMAK ZORUNDAYIM”

-Ben tüm siyasetçilere söyledim, İstanbul’u depreme nasıl hazırlarsınız diye. İstanbul’da aday olan iktidar ve muhalefetin belediye başkanları (adayları) sağolsunlar benimle konuştular. Hepsinin emrine amade oldum, bildiğimiz kadarını, dağarcığımızda olduğu kadarını anlattım. Bana çeşitli teklifleri olmasına rağmen ben siyaset üstü kalmak zorundayım, sesimi bütün insanlarıma ulaştırmak istiyorum.

-Biz göçük altından insanları AK Partili, MHP’li, CHP’li diye kurtarmıyoruz. Hiçbir şekilde siyasete bulaşmadım, bulaşmak da istemiyorum. İstanbul’u depreme hazırlamada sadece göstermelik olarak ya da öyle daha kolay hoş gözüküyor; binalar evler yapacağız, renkli binalar, halk da elini ovuşturuyor evim olacakla, bunlar doğru değil. İstanbul’u yapı stokuyla asla deprem dirençli yapamazsınız.

-İstanbul’un altyapısını yenileyeceksin, halkını deprem bilinçli, kültürlü, birikimli yapacaksın. İstanbulluyu deprem güvenli ve bilinçli yapmazsan asla deprem dirençli İstanbul’u yaratamazsın.

-Belediye başkanı sırtını döndüğü zaman aziz İstanbullular 15 kaçak binayı aynı anda bir saniyede çıkarlar. Hele kazara da başka bir yere, tatile gidersen 30 da kaçak balkon çıkarlar, bir bakarsın bir yer gecekondu olmuş. Halkın eğer deprem kültürü yoksa bu iş hiçbir şekilde olmaz.

“DEPREME HAZIRLIK DERKEN BİNA YAPMAYI KONUŞUYORUZ”

-İstanbul’u deprem dirençli yapacağım diyen siyasiler halk eğitimine, halkı depremde uyandırmaya mecburdurlar. Bu iş öyle 3-5 gün değil anaokulundan başlayıp devam edeceksin bu işe.

-Altyapı mesela; İstanbul’da muazzam bir şekilde kanalizasyonlar, içme suyu, doğalgaz şebekesi, tünel, metrolar, yollar var. Bunların deprem dirençli olması lazım. Bunlar ne kadar depreme dayanıklı, gerçekten ayakta duracak mı? Sokaklar, ne kadar açık kalacak, hangi caddeler açık kalacak.

-Sokaklar kapandığı zaman, itfaiye, cankurtaran nasıl girecek? Ölen insanlarımızı nasıl götüreceğiz, göçük altındakileri nasıl koruyacağız bunlar önemli konu değil mi? Bırakmışlar işi gücü ben 600 bina yapacağım 300 bin bina yapacağım orada yapacağım burada yapacağım. Niye ?

-Müteahhitler de tabi elini ovuşturur, ben de olsam yaparım. Halen daha depreme hazırlık derken bina yapmayı konuşuyoruz biz. Önemli konular var burada, bina da çok önemli lakin eşgüdüm halinde yapmak lazım.