Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, başta fındık olmak üzere tarımsal ürünlere zarar veren kahverengi kokarca (Halyomorpha halys) zararlısı ile biyolojik mücadele için laboratuvarda 150 bin samuray arısı üretti.

Kahverengi kokarcanın yumurta larvalarına kendi yumurtasını bırakan samuray arıları, böylece zararlının çoğalmasını engelliyor.

Enstitüde görevli entomolog (böcek bilimci) Mustafa Kılıç, kahverengi kokarcanın Türkiye’de 2017 yılından itibaren tespit edilmeye başlandığını söyledi.

Zararlının tespitinin ardından Tarım ve Orman Bakanlığının zararlı ile mücadelede yoğun çaba sarf ettiğini anlatan Kılıç, “Tarım ve Orman Bakanlığımız hem biyolojik mücadele ajanlarının yetiştirilmesinde hem de kimyasal mücadele ve diğer yolların araştırılması ve uygulanmasında öncü olmuştur. Bununla birlikte hem ekiplerimiz hem İl Tarım ve Orman müdürleri birlikte arazi çalışmaları yürütmekteyiz. Kahverengi kokarcanın yoğunluk, popülasyon takibini yapmaktayız. Bunun yanı sıra mücadele için faydalı böceğin üretimini gerçekleştirmekteyiz.” dedi.

Üretimini yaptıkları 20 bin parasitoidin (ev sahibiyle yakın ilişki içinde yaşayan ve sonunda konağın ölümüyle sonuçlanan bir organizma) geçen yıl Artvin ve Rize’de doğaya salındığına dikkati çeken Kılıç, “Bu yıl da hedefimiz 150 bin parasitoidin 30 ilde doğaya salınması. Parasitoid dediğimiz, halk arasında samuray arısı olarak bilinmektedir. Burada böcek kendi yumurtasını zararlının yumurtasının içine koyuyor. Doğada zararlı böcek yerine faydalı böcek çıkışları yapıyor yumurtadan. Çünkü biz bütün arazileri kontrol etsek de ağaçların üst kısmında zararlı böcek yine yumurtasını bırakabiliyor. Burada amacımız, biyolojik mücadele etmenini kullanarak oralara da ulaşabilmek.” ifadesini kullandı.

Kılıç, çiftçilerin bu zararlı böceği bahçelerinde gördüklerinde ruhsatlı bitki koruma ürünlerini kullanması gerektiğini belirterek, “Bu zararlı ile mücadelede vatandaşımıza da görev düşmektedir. Kendi bahçelerinde yoğunluk gördüğünde ilgili kurumlara danışarak ilaçlama yapabilirler.” diye konuştu.

Kahverengi kokarcanın 300’ün üzerinde bitkiyi etkilediğini vurgulayan Kılıç, şunları kaydetti:

-Doğada kolay kolay aç kalmayan bir böcek. Özel ağız yapısı sayesinde bitki dokularını emerek besleniyor ancak hayvanlar ve insanlar üzerinde zarar oluşturmamaktadır. Sadece ufak tefek alerjilere belki bazı ciltler reaksiyon gösterebilir. 

-Onun haricinde ısırma veya sokma gibi davranışları yok. Doğaya saldığımız parasitoidlerin de insan, hayvan ve özellikle bal arıları üzerinde hiçbir yan etkisi bulunmamaktadır. Samuray arıları, kahverengi kokarcanın doğal düşmanıdır.

– Zaten böceğin bulunduğu yerlerde doğal olarak bulunan bir böcek. Kahverengi kokarca Avrupa’ya da bulaştı ve yayılıyor.

-Bakanlığımız mücadele için bu konuda önce davranarak parasitoid böceğin hızlıca işlemlerden geçirilerek salınmasında büyük rol oynadı. Amerika, İtalya ve İsviçre’de de parasitoid üretip doğaya salmaktadır. Türkiye hızlı şekilde karar aldı.

Kılıç, üretilen samuray arılarını mayıs ayı itibarıyla doğaya salmaya başlayacaklarını sözlerine ekledi.

Evde aynı zamanda torunlarına da bakan Kılıç çifti, ev sahibinin binanın kanalizasyon giderini binanın giriş katındaki daireden bilinçli olarak tıkadığını öne sürdü. 

Yaklaşık 20 gündür tuvaletlerini kullanamayan Kılıç ailesi, ev sahibi ile konuşup sorunun giderilmesini istedi fakat olumlu sonuç alamadı. İddiaya göre ev sahibi sorunu gidermedi ayrıca kiracılarının evinden çıkmasını istedi. 

Kiracıların ihbarı üzerine binaya İSKİ ekipleri geldi ancak kanalizasyonda herhangi bir sorun olmadığını, problemin ev sahibinin oturduğu daireden kaynaklandığı cevabını verdi. Bunun üzerine Kılıç ailesi ev sahibinden şikayetçi oldu. Kiracıları ile görüşmek istemeyen ev sahibi ise iddialara cevap vermedi.

“2 AYDIR EV ARIYORUM, BÜTÇEME UYGUN BULAMADIM”

Yaklaşık 20 gündür evdeki kötü kokudan duramadıklarını ve tuvalet ihtiyaçlarını caminin tuvaletinde giderdiklerini söyleyen kiracı Musa Kılıç, şu ifadeleri kullandı: 

“20 günden beri ne yaşadığımızı biz de bilmiyoruz artık. Yani konu komşuda böyle çoluk çocuk tuvalete gidiyoruz. Çocuk rahatsız ateşi var. Ne yapacağımı bilmiyorum. Bizi evden çıkarmak için tuvaletin giderini tıkadı. Kendi tuvaleti de benim tuvaletimden yukarı çıkıyor, yukarıdan basınca. 

Eve girme şansımız yok 15-20 günden beri. Seçimden bu yana böyle sokaklarda uğraşıp duruyoruz. Torunlarıma da biz bakıyoruz. Anneleri çalışıyor. Babaları yok. Ev sahibi kimseyle görüşmüyor. Karakola gittim 2 sefer karakoldan bir aracı gönderdi polis memuru. 

Aracı geldi. Aracıyla bir gün akşama kadar bizi burada dolandırdı. Evdeydi, evden dışarı çıkmıyor. Polis memuru telefon ediyor. Telefonda diyor ki ‘Ben evde yokum.’ Evden telefonla konuşuyor. Dinliyoruz. Böyle bir görevli geldi mi evi terk edip kaçıp gidiyor. Ne yapacağımızı bilmiyorum. “

“SAĞLIK SORUNLARIMIZ VAR”

İSKİ ekiplerinin de sorunun ev sahibinin oturduğu daireden kaynaklandığını doğruladığını belirten Musa Kılıç, “Sağlık sorunumuz var en büyük derdimiz o. İSKİ, ‘bizim işimiz değil’ dedi. Siz artık Sağlık Bakanlığına müracaat edeceksiniz ya da gidip adliyeye şikâyette bulunacaksınız. Arıza değil kesinlikle. Kendi gideri benim giderime bağlı olduğu için onun tuvaleti üstünde. Ben orta katta oturduğum için alt katın kapısını kilitledi. Hiç kimseye baktırmıyor. Kapıyı açmıyor. 2 aydan beri ev arıyorum. Bütçemize uygun ev bulamadım. Birkaç tane eve bakmaya gittim. ‘Ne iş yapıyorsun’ dediler. Emekliyim dedim. ‘Emekliye göre ev veremem’ dedi. Döndü gitti adam” diye konuştu. 

“NORMAL KANALİZASYON GİDERİNDE BİRŞEY YOK”

Musa Kılıç’ın kızı Elif Kılıç ise, şöyle konuştu:

“Benim oğlum ve ablamın oğullarına annemler bakıyorlar burada. Biz çalışıyoruz çünkü. Burada yaklaşık 3 senedir oturuyorlar. Eve girerken annemler konuşmuşlardı ‘bir sene sonra, iki sene sonra çık diyeceksen hiç girmeyelim, tutmayalım’ diye. 

Bir sene sonrasında ama kiralar artınca muhtemelen evden çıkarmak için çıkın evimden diye diretti. İhtar gönderdi kızım oturacak diye. Sonrasında annemler de kabul etmedi haliyle. Kiralarını düzenli olarak ödüyorlar şube üzerinden. Düzenli olarak da artışlarını yapıyorlar. Ama buna rağmen ‘çıkın evimden istemiyorum’ diyor.

Zaten çıkacak durumları yok. Babam emekli maaşıyla çalışıyor. Bir erkek kardeşimin maaşı geçindiriyor evi. Daha önce yine böyle bir tıkanma olayı olmuştu ama o kazaydı. Bilerek yapılmış bir şey olduğunu düşünmüyorum. Üst katla alakalıydı. Orada da kiracı vardı. Onu da zorla çıkardı. Sonra kendisi geldi oturuyormuş gibi yapıyor şu anda. Kattan tıkanıyor, normal kanalizasyon giderinde bir şey yok. 

Ara kat var altta. Onu tıkıyor sanırım. Ondan dolayı burası taşıyor. Daha önce tıkandığında yine alt kattan açmışlardı çünkü. Ya siz yaptırın ya da biz yaptıralım diyoruz. Adam kendisi muhatap olmuyor. Telefonlara çıkmıyor. Kapıya çıkmıyor. Eşi çıkıyor kapıya, ‘Çıkın evimden. Ben para falan istemiyorum. Hiçbir şey istemiyorum. Yaptırmıyorum’ diyor. Gördüğünüz gibi bu şekilde yaşıyoruz. Evde kokudan duramıyoruz. 

Maskeyle çocuklarla biz de bu şekilde mağduruz. Ablamın büyük çocuğu astım hastası gibi bir şey oldu hastaneden çıkamıyorlar. Her hafta hastanedeler. İyileşemiyorlar. Bu sene okula bile doğru düzgün gidemedi çocuk. İSKİ’den de çağırdık. 

Alttan kaynaklanmadığını kanalizasyonla ilgisi olmadığını söyledi. Ara katta bir problem olduğunu, oranın açılması gerektiğini söylediler. Fakat ev sahibi anahtar da vermiyor, açtırmıyor da daireyi. 

Biz de bir şey yapamıyoruz. 2021 yılında girdiler buraya. Şu anda 4 bin lira veriyorlar. Normalde 1200 ile girmişlerdi. Her sene otomatik artırdılar. Devletin istediğinin de üstünde yaptılar ama yine de daha fazlasını istiyor sanırım çıksın diye. “

Kılıç, Türk hentbolunun 2023 yılı performansını ve geleceğe yönelik hedeflerini değerlendirdi. 2024 yılı için hazırlıklar yaptıklarını belirten Başkan Kılıç, “2023 bizim açımızdan çok verimli ve yoğun geçti.” ifadesini kullandı.

17 Yaş Altı Kız Milli Hentbol Takımı’nın geçen yıl B Klasman Avrupa Şampiyonası’nda gümüş madalya kazanarak A klasmanına yükselmesini anımsatan Kılıç, “Kızlarımızın bu başarısı, beklentilerimizden önce gerçekleşti. Özellikle kadınlarla ilgili çalışmalarımızla öne çıktığımızı görüyorum. Bildiğim kadarıyla kadın kurulu olan ilk federasyonuz. Çünkü kadınların erkeklerle eşit sayılarda temsil edilmesinin spor federasyonları için önemli olduğunu düşünüyorum. Bizde sporcu sayısı ve takım sayısı olarak baktığınızda bu eşitlik çok yakın.” dedi.

“BELKİ TARİHİMİZDE İLK DEFA YAKINIZ”

Kadın ve erkek A milli takımlarının Avrupa ve Dünya Şampiyonası finallerinde henüz yarışamamış olmalarına rağmen başarılı olma yolunda olduklarını ifade eden Kılıç, “Hem kadın hem erkek A milli takımlar düzeyinde bugüne kadar Avrupa ve Dünya Şampiyonası finallerinde yarışamadığımız için başarılı olamadık ama o yoldayız. Özellikle A Milli Kadın Takımı şu an Avrupa Şampiyonası grup elemeleri oynuyor. Belki de tarihimizde ilk defa şampiyona finallerine bu kadar yakınız.” şeklinde konuştu.

Ayrıca, A Milli Kadın Takımı’nın Bulgaristan ile şubat sonu ve mart başında iki maç yapacağını belirten Kılıç, “Bu iki maçı alırsak Avrupa Şampiyonası finaline gitme yolunda çok büyük bir avantaj elde edeceğiz. İnşallah bir tarih yazacağız ve bu tarih devam edecek. Hem erkeklerde hem kadınlarda sürekli olarak finallerde olmalıyız. Daha sonra madalya kovalamalıyız. Türkiye için en nihai hedef olimpiyatlarda yarışan bir hentbol olmalı.” ifadelerini kullandı.

“KONYAALTI İVME KAZANDIRDI”

Türkiye Hentbol Federasyonu Başkanı Uğur Kılıç, Konyaaltı Belediyespor Kadın Hentbol Takımı’nın EHF Avrupa Kupası’nda elde ettiği tarihi başarıya dikkat çekti.

Kılıç, bu başarının ardından diğer kulüplerin de benzer başarılar elde edebileceğini vurgulayarak, “Konyaaltı Belediyespor, maç da kaybetti ama hiç yılmadı, sonuna kadar mücadele etti. Meşakkatli bir yoldan geçerek bu kupayı kazandı. O yüzden Konyaaltı Belediyespor bir ilki gerçekleştirdiği için hentbola farklı bir ivme kazandırdı. Diğer takımlarımızın da bu hedefleri başarabilme tutkusu ve çalışması içerisinde olabileceğini gösterdi. Bu başarı EHF tarafından da çok ses getirdi. İnşallah diğer takımlarımız da bu yolda ilerleyecek. Keza şu an aynı kupada son 16 turunda Armada Praxis Yɑlıkɑvɑkspor ile Yenimahalle Belediyespor eşleşti ve birisi çeyrek finalde devam edecek. EHF Kadınlar Avrupa Kupası’nda tekrar bir başarı kazanılabilir.” şeklinde konuştu.

EHF Avrupa Kupası erkekler kategorisinde Beşiktaş Safi Çimento’nun da son 16 turuna kaldığını söyleyen Kılıç, “Hedefleri finale çıkmak. Konyaaltı Belediyespor’un elde ettiği başarıyı devam ettireceklerini düşünüyoruz. Bu inşallah milli takımlara da sirayet edecek. Federasyon olarak en büyük hedefimiz A milli takımlar ile Avrupa ve dünya şampiyonalarında madalya peşinde koşmak.” dedi.

ÜÇ BÜYÜK KULÜBE ÇAĞRI

Altyapıya yoğun yatırım yaptıklarını belirten Kılıç, “Şu anki kulüplerimize hentbola katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz ama daha fazla kurumsal ve camia kulüplerine ihtiyacımız var. Öncelikle Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor olmak üzere bütün camia kulüplerinden hentbola yatırım yapmalarını bekliyoruz. Yanı sıra diğer branşlarda olduğu gibi hentbolun ilk kurulduğu yıllarda da var olan Halkbank gibi kurumsal takımların hentbola yatırım yapması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.