Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsünün (IEEFA) Avrupa LNG Kapasitesi Takipçisi verilerine göre, Avrupa’nın LNG ithalatı 2023’te 2022’ye yakın seviyede yaklaşık 167 milyar metreküp olarak gerçekleşti.
AB ülkeleri, geçen yıl ABD’den alınan LNG için 26,8 milyar Euro ödedi. Söz konusu kaynak için Rusya’ya 8,1 milyar, Katar’a 7,7 milyar, Cezayir’e 6,1 milyar, Norveç’e 2,9 milyar ve Nijerya’ya 2,8 milyar Euro ödendi.
AB’nin 2022’de ise LNG ithalatı için ABD’ye yaptığı ödemenin tutarı 48,34 milyar Euro oldu. Bu ülkeyi 15,75 milyar Euro’yla Rusya, 16,06 milyar Euro’yla Katar, 4,78 milyar Euro’yla Cezayir, 4,52 milyar Euro’yla Nijerya ve 4,52 milyar Euro’yla Norveç izledi.
TOPLAM 171,5 MİLYAR EURO HARCANDI
AB’nin LNG ithalatı için Ocak 2022-Aralık 2023 döneminde yaptığı toplam ödeme ise 171,5 milyar Euro olarak gerçekleşti. Bu dönemde ABD’ye yapılan toplam ödeme 75,1 milyar Euro olarak kayıtlara geçti. LNG ithalatı için son iki yılda Rusya’ya ödenen tutar ise 23,84 milyar Euro oldu.
AB ülkeleri arasında bu dönemde ABD’ye en çok ödeme yapan ülke 22,53 milyar Euro’yla Fransa oldu. Bu ülkeyi 19,22 milyar Euro’yla Hollanda, 12,03 milyar Euro’yla İspanya, 6,03 milyar Euro’yla İtalya, 3,78 milyar Euro’yla Hırvatistan, 3,54 milyar Euro’yla Litvanya, 2,67 milyar Euro’yla Yunanistan, 2,49 milyar Euro’yla Portekiz, 2,48 milyar Euro’yla Belçika, 340 bin Euro’yla Finlandiya ve 20 bin Euro’yla Malta takip etti.
IEEFA Enerji Analisti Ana Maria Jaller-Makarewicz, Avrupa’nın enerji ithalatında kaynak çeşitliliğine yöneldiğini belirterek, “2023’te Norveç ve ABD, AB’nin gaz ithalatının sırasıyla yüzde 30 ve yüzde 18-19’unu karşıladı. Ancak paradoksal bir şekilde 2023’te AB, ABD LNG’si için Norveç gazı ve LNG ithalatından daha fazla ödeme yaptı” ifadesini kullandı.
GAZ TÜKETİMİNİN YÜZDE 37’Sİ LNG’DEN
IEEFA’ya göre, Avrupa’nın öngörülen LNG talebi ile inşa edilen ve planlanan yeniden gazlaştırma kapasitesi arasında büyük bir tutarsızlık bulunuyor.
Avrupa’nın gaz tüketiminde LNG’nin payı 2022’de yüzde 34 iken, geçen yıl yüzde 37 oldu.
Avrupa’nın 2023’teki gaz tüketimi, 2021’in yüzde 19 altında 452 milyar metreküple son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi. 2021-2023 yıllarında ise AB’nin gaz tüketimi yüzde 20 azalarak 330 milyar metreküpe geriledi.
Son iki yılda gaz tüketimini en çok azaltan ülkeler 17,6 milyar metreküple Almanya, 14,4 milyar metreküple İtalya, 14,2 milyar metreküple Birleşik Krallık, 10,9 milyar metreküple Hollanda ve 9,7 milyar metreküple Türkiye oldu.
IEEFA, Avrupa LNG talebinin 2030’da 135 milyar metreküpü aşmayacağını ve geriye yaklaşık 265-270 milyar metreküp kullanılmayan potansiyel bir kapasite boşluğu kalacağını savundu.
AB’nin LNG ithalat terminallerinin 2023’teki ortalama kullanım oranı da 2022’deki yüzde 63 seviyesinden yüzde 58,5’e düştü. Geçen yıl İspanya’da 4, İtalya, Yunanistan, Finlandiya ve Almanya’da birer LNG terminali olmak üzere 8 LNG terminalinin kullanım kapasitesi yüzde 50’nin altında kaldı.
Avrupa’nın Türkiye, Norveç ve Birleşik Krallık dahil toplamda 37 operasyonel LNG ithalat terminali bulunuyor. Bunlardan 8’i son iki yılda devreye alındı ve 4 terminalde kapasite genişletme çalışmaları tamamlandı.
Avrupa’nın 2030’a kadar 94 milyar metreküplük artışla toplam LNG ithalat kapasitesini 405 milyar metreküpe çıkarması bekleniyor.
]]>Dünyanın en büyük petrokimya piyasası bilgi sağlayıcısı ICIS’te LNG Analisti Alex Froley, ABD’nin söz konusu kararından etkilenen en büyük projenin Venture Global’in Calcasieu Pass tesisinde planladığı yıllık 20 milyon kapasiteli ikinci proje olan CP2 olduğunu kaydetti.
Froley, CP2 projesinin yakın zamanda onaylanması durumunda inşaatının yaklaşık 3 yıl süreceğini, şirketlerin 2027’de buradan tedarik beklediğini ifade etti.
Bu beklentilerin erteleneceğini vurgulayan Froley, “Avrupa’da etkilenen şirketler arasında CP2’den LNG tedarik sözleşmeleri olan Alman ENBW ve SEFE de bulunuyor. Çinli ve Japon şirketlerin de CP2’den anlaşmaları vardı” değerlendirmesinde bulundu.
ABD SEÇİMLERİNİ BEKLEMEK ZORUNDALAR
Froley, sektörün muhtemelen ABD seçimlerinden sonra ne olacağını görmek için beklemek zorunda kalacağının altını çizerek, “Bu da yeni projelere en az bir yıl gecikme getirecek. Ancak önümüzdeki birkaç yıl içinde ABD, Kanada ve Meksika’da halihazırda onayı alınmış ve inşa edilmekte olan çok sayıda yeni proje var, dolayısıyla 2025-2026’dan itibaren Katar’dan gelecek yeni arzın yanı sıra oldukça büyük bir yeni arz dalgası söz konusu.” diye konuştu.
ABD’nin kararının piyasadaki arzı hemen etkilemeyeceğine dikkati çeken Froley, “Çünkü bu karar inşa edilmesi yaklaşık üç yıl sürecek yeni projelerle ilgili. ABD ve Katar’dan önümüzdeki birkaç yıl içinde inşa edilecek çok sayıda yeni LNG projesi var. 2020’li ve 2030’lu yılların sonlarına geldiğimizde, ihtiyaç duyulan arz miktarı tamamen kömür, gaz, nükleer ve yenilenebilir enerji dengesine bakış açınıza bağlı” ifadelerini kullandı.
‘UZUN VADELİ DENGEYİ ETKİLEYEBİLİR’
İtalya’da bulunan Ricerche Industriali ed Energetiche’de (RIE) enerji jeopolitiği ve piyasaları alanında araştırma görevlisi Francesco Sassi de ABD’nin LNG ihracatı açısından bir süper güç olduğunu söyledi.
Sassi, birkaç yıl içinde ABD’nin küresel pazarlara yaptığı sevkiyatın Avrupa ve Asya’da talebi dengelemek için artacağını belirterek, “Aynı durum Washington’un enerji diplomasisi için de muazzam bir fırsat teşkil edecek” dedi.
ABD’nin son kararının uzun vadeli dengeyi etkileyebileceğine işaret eden Sassi, “Dünyada hiçbir ülkenin ABD gibi hazırda ihracat projeleri yok. Sorun, bugünün ABD LNG ithalatçıları için değil, enerji sepetinde artan yenilenebilir enerji kaynaklarını dengelemek amacıyla kömür tüketimini azaltmak ve gaza yönelmek için ek ABD LNG arzı bekleyen ülkeler için olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
2023’ÜN EN ÇOK LNG İHRAÇ EDEN ÜLKESİ ABD OLABİLİR
Rusya’nın boru hatlarından Avrupa’ya gönderdiği gaz arzını kısıtlaması, 2021’in ikinci yarısında Avrupa gaz ve elektrik fiyatlarında dramatik bir artışa yol açtı ve Şubat 2022’den bu yana Rusya-Ukrayna Savaşı Avrupa için ciddi zorluklar yarattı.
Avrupa, Ukrayna’daki savaşın başlangıcından bu yana 36,5 milyar metreküp LNG yeniden gazlaştırma kapasitesi kurdu.
2030’a kadar 106 milyar metreküplük ilave yeni veya genişletilmiş LNG ithalat kapasitesi ise planlama aşamasında bulunuyor. Bunun da Avrupa’nın LNG ithalat kapasitesini 406 milyar metreküpe çıkarması bekleniyor
Daha önce ABD LNG ihracatının ana varış noktası Asya iken son iki yılda kargoların üçte ikisi Avrupa’ya ulaştı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 2022’de ABD’nin Avrupa’ya gönderdiği LNG miktarı bir önceki yıla göre yüzde 141 arttı. Rusya’dan gelen boru gazının son 40 yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından Avrupa’nın ABD LNG sepetindeki payı yüzde 64’e kadar yükseldi.
Uluslararası araştırma kuruluşlarının tahminlere göre, 2023’ün en çok LNG ihraç eden küresel oyuncusunun ABD olması bekleniyor.
Energy Outlook Advisors tarafından derlenen gemi takip verileri, küresel LNG talebinin 2023’te yıllık bazda yüzde 2,8 büyümeyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını gösteriyor.
NE OLMUŞTU?
ABD’de Joe Biden yönetimi, 26 Ocak’ta çevreci grupların baskıları sonucu LNG ihracatına yönelik onay sürecini geçici olarak durdurma kararı almıştı.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Enerji Bakanlığının LNG ihracat izinlerini teyit etmek için kullandığı mevcut ekonomik ve çevresel analizlerin yaklaşık beş yıllık olduğu ve artık potansiyel enerji maliyeti artışları veya sera gazı emisyonlarının etkisine ilişkin son değerlendirmeler gibi konuları yeterince hesaba katmadığı belirtilmişti.
Bekleyen başvurulardaki geçici duraklamanın, mevcut durumda izni olan ihracatları etkilemeyeceğine işaret edilen açıklamada, kararın ABD’nin Avrupa ve Asya’daki müttefikleri ile halihazırda izin verilen diğer alıcılara sağladığı tedariki etkilemeyeceği vurgulanmıştı.
İklim aktivistleri, yeni LNG projelerinin kirlilik nedeniyle yerel topluluklara zarar verebileceğini, küresel olarak fosil yakıtlara bağımlılığı onlarca yıl boyunca değiştirilemez hale getirebileceğini ve yanan gazlarla güçlü sera gazı metanının sızıntısından kaynaklanan emisyonlara yol açacağını savunuyor.
]]>Kızıldeniz’de son dönemde yaşanan çatışmalar nedeniyle Katar’a ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) gemileri Umman açıklarında beklerken, çatışmalar Avrupa ve küresel enerji piyasalarına daha hızlı ulaşmak için bölgeyi kullanan LNG kargo gemilerinin yolculuk süreleri açısından Kızıldeniz’in kritik önemini gözler önüne serdi.
Bölgeden, özellikle Katar’dan Batı ülkelerine yoğun fosil yakıt ticareti, özelde de LNG ihracatı yapılıyor. Kızıldeniz üzerinden Süveyş Kanalı kullanılarak Akdeniz’e ulaşılan rota, navlun maliyetleri ve süreleri açısından en ekonomik alternatifi oluşturuyor.
Bölgede Husilerin İsrail ve ABD’ye ait ya da bu ülkelere ticari amaçla seyahat eden gemilere saldırıları ise birçok ülkeye ve taşıma şirketine ait gemilerin bu rotayı kullanmaktan vazgeçmesine neden oluyor.
Uluslararası gemicilik takip sitelerinin verilerinden derlenen bilgilere göre, bu hafta başı itibarıyla Katar’a ait en az 3 LNG gemisi Umman açıklarında plansız durakladı. Bu ülkeye ait Al Ghariya, Al Huwaila ve Al Nuaman LNG tankerlerinin pozisyonlarının sabit olduğu görüldü.
Katar’a ait Al Rekayyat isimli bir diğer LNG gemisinin de Kızıldeniz’in ortasında durakladığı ve 10 Ocak’tan bu yana konumunu güncellemediği anlaşıldı.
Son haftalarda birçok LNG tankeri, Kızıldeniz rotasını kullanmaktan kaçınmaya ve Ümit Burnu’nun etrafından dolaşmaya başlamıştı.
EN DÜŞÜK MALİYETLİ SEÇENEK
Dünyanın en büyük petrokimya piyasası bilgi sağlayıcısı ICIS’te LNG piyasası analisti olarak çalışan Alex Froley yaptığı değerlendirmede, Katar’ın LNG yüklerini Avrupa bölgesine Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın etrafından dolaşarak göndermesi halinde yolculuk sürelerinin iki kattan fazla artabileceğini söyledi.
Froley, Katar’dan yola çıkan bir LNG tankerinin Afrika’yı dolaşarak Türkiye ve Avrupa’ya ulaşmasının yaklaşık 29 gün sürdüğünü belirterek, “Bu, Süveyş Kanalı aracılığıyla gerçekleşmesi halinde 12 günde tamamlanıyor. Bu da olası gecikmeler ve Katar’ın tüm teslimatlarını karşılayabilmek için daha fazla gemi bulması gerekebileceği anlamına geliyor ki bu da maliyetlerin artması demek” ifadesini kullandı.
“LNG savunmasız bir kaynak mı?” sorusuna Froley, “Kilit ticaret rotalarındaki kesintilere karşı savunmasız olabilir. Örneğin kuraklığın suyu azaltması nedeniyle Panama Kanalı’nı kullanmak zorlaşıyor ve şimdi Süveyş Kanalı da kesintiye uğruyor. Bununla birlikte kesintiler uzun sürerse aslında LNG’nin taşıdığı esneklik de kendini ortaya koyacaktır. Özellikle boru hattı gazından kesinlikle daha esnek.” yanıtını verdi.
Froley, Japonya’nın 2011’de Fukushima’nın ardından nükleer santrallerini kapattığına ve LNG’ye yöneldiğine dikkati çekti.
Avrupa’nın da Rusya’dan boru hatları aracılığıyla doğalgaz almayı bıraktıktan sonra daha fazla LNG aldığına işaret eden Froley, “Dolayısıyla orta ve uzun vadede rotalar yeniden belirlenebilir ve gemiler yeni rotalar izlemeye başlayabilir.” dedi.
Froley, normalde her ay yaklaşık 30 ila 40 LNG kargosunun Kızıldeniz-Süveyş Kanalı’ndan geçtiğini söyledi.
KIZILDENİZ’DEKİ DURUM
İran’ın desteklediği Yemen’deki Husiler, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına tepki gerekçesiyle 31 Ekim’de Yemen açıklarında İsrailli şirketlere bağlı olduğunu söyledikleri ticari gemilere el koymaya, bazılarına da dron ve füzelerle saldırılar düzenlemeye başladı.
ABD güçleri bu süreçte birçok kez Yemen’den atılan füze ve kamikaze dronları düşürdüğünü duyurdu.
Husilerin eylemlerinin ardından çok sayıda gemicilik şirketi, Kızıldeniz’deki seferlerini durdurma kararı aldı.
ABD, küresel deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” adında çok uluslu “deniz görev gücü” oluşturulduğunu açıkladı.
Kızıldeniz’de 31 Aralık’ta İsrail ile bağlantılı gemiyi ele geçirmeye çalışan Husilere ait 3 sürat teknesi, ABD helikopterleri tarafından ateş altına alındı.
Husiler, 10 Ocak’ta da İsrail’e destek olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ait bir geminin füze ve kamikaze dronlarla hedef alındığını duyurdu.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 11 Ocak’ta ABD ve Japonya tarafından sunulan, Husilerin Kızıldeniz’deki saldırılarının acilen sonlandırılmasının talep edildiği kararı kabul etti.
Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’si Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden yapılıyor.