Kanununun verdiği yetki çerçevesinde KDV oranlarının günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre “Cumhurbaşkanı” tarafından belirlendiği ifade edilen açıklamada, “Mal ve hizmetler itibarıyla halihazırda 3 farklı oran uygulanmaktadır. Temel gıda maddelerinin yer aldığı 1 sayılı listedeki mallar için oran yüzde 1’dir. Yeme-içme, sağlık, eğitim, tekstil, konaklama gibi bazı mal ve hizmetlerin yer aldığı 2 sayılı listedeki mallar için oran yüzde 10’dur. Bu iki listede yer almayan mal ve hizmetler ise genel oran olan yüzde 20’ye tabiidir.” denildi. 

KDV TEBLİĞ DÜZENLEMESİNE NEDEN İHTİYAÇ DUYULDU? 

Açıklamada, yeme içme sektöründeki bazı lokanta ve kafelerle ilaç dışında çeşitli ürünleri satan eczanelerin, oran farklılığını istismar ettiği ve rekabet eşitliğini bozduğunun tespit edildiğine işaret edilerek, fiyatları KDV dahil olarak belirlenen lokanta veya kafelerde, yeme içme hizmeti karşılığında yüzde 10 KDV hesaplaması gerekirken, bu hizmet yerine market gibi et, su, meyve suyu ve benzeri ürünleri satmış gibi göstererek KDV’nin yüzde 1 olarak hesaplandığının görüldüğü belirtildi. 

Bu işletmelerin vatandaştan aldığı yüzde 10’luk KDV tutarını fiş veya faturada yüzde 1 olarak gösterdiğine işaret edilen açıklamada, “Aynı şekilde KDV oranı yüzde 10 olan ilaç ve benzeri tıbbi ürünlerin yanında KDV oranı yüzde 1 olan gıda takviyesi içeren ürünleri satan eczanelerin, KDV dahil belirlenmiş fiyatlar üzerinden satış yaptıkları halde tüm satışlarını gıda takviyesi içeren ürün gibi göstermek suretiyle yine vatandaştan aldığı yüzde 10 KDV’yi devlete vermedikleri görüldü.” ifadesi kullanıldı. 

Açıklamada, bu örneklerin sürekli arttığı dikkate alınarak istismarın önüne geçmek ve bu konudaki tereddütleri gidermek maksadıyla konuya açıklık getiren tebliğin hazırlandığı belirtilerek, “Tebliğ ile KDV oran artışı yapılması mümkün değildir. Dolayısıyla Tebliğ ile herhangi bir oran artışı yapılmamıştır.” bilgisine yer verildi. 

“YENİDEN DÜZENLENECEK”

Yeme içme hizmeti sunan işletmelerin, gıda maddelerini olduğu gibi satmadığı, bu ürünlerden hazırlanmış bir yemeği veya içeceği hizmet şeklinde müşterilerine sunduğu aktarılan açıklamada, bu hizmetle beraber sunulan tuzun, karabiberin, peçetenin, ıslak mendilin veya ikram edilen çay ya da kahvenin ayrı fiyatlandırmasının söz konusu olmadığı vurgulandı. 

Açıklamada, tüm bunların yeme içme hizmetinin bir parçası olduğu için hizmet bedelinin tüm maliyetler dikkate alınarak belirleneceği ifade edilerek buradaki KDV’nin yüzde 10 olduğunun altı çizildi. 

Söz konusu işletmelerin düzenledikleri fiş veya faturada doğru KDV oranı belirttiği takdirde vatandaşın ödediği verginin Hazine’ye gideceği, aksi halde ise işletmenin kasasında kalacağı belirtilerek şunlar kaydedildi: 

“Sayın Bakanımız Mehmet Şimşek birçok kez genel KDV oranında artış olmayacağını ifade etmiş, ancak, indirim, istisna ve muafiyetlerin gözden geçirileceğini, etkin olmayanların kaldırılacağını, kayıt dışılıkla mücadelede suistimale açık, vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet veren alanların yeniden düzenleneceğini belirtmiştir. Halihazırda KDV oranlarında artış yapılmasına yönelik herhangi bir çalışma bulunmamaktadır.”

Burada konuşan Yavaş, rakiplerinin karalama dışında bir şey bilmediğini kaydederek, “Ancak işleri adam karalamak. Niye? Düzen devam etsin diye. Bunu 2019 seçimlerinde yapmadılar mı? Ne oldu? Utanmıyorlar da. Karalamak yerine vaatlerinizle ortaya çıkacaksınız ve anlatacaksınız. O karalamalara Ankara inansaydı bugün Ankara’da bu yönetimin yaptığı çoğu şey olmayacaktı. ‘Başkent Kart’ olmayacaktı, kırsal kalkınma destekleri olmayacaktı. Açık ihaleler olmayacaktı” dedi.

“HARCANAN PARA 350- 400 MİLYON BUGÜNÜN PARASIYLA”

Yavaş, “Şehre girerken, çıkarken kapılar var ya. Harcanan para 350- 400 milyon bugünün parasıyla. Neymiş? Eser yapmışlar. Ankapark’ı görüyoruz gene onarması bize düştü. Bunlar eser falan değil. Belediyecilik, doğumundan ölümüne kadar insanların her şeyiyle, ihtiyaçlarıyla uğraşmak diye tarif edilir. Siz onların eğitimiyle, yemesiyle, içmesiyle, sağlığıyla, rahat etmesiyle, konforuyla ilgileneceksiniz ki o kentte, o beldede yaşayan insanlar yaşadığı yerden keyif alacak, üretecek, başka bir yere göçme ihtiyacı hissetmeyecekler. Belediyecilik budur” diye konuştu.

Beypazarı’nda belediye başkanlığı yaptığı dönemde Beypazarı’nı turizm beldesi yapmak için inat ettiğini ve öncelikle buna kendisinin inandığını aktaran Yavaş, “Allah’a şükür, ben oradan ayrılalı 15 seneyi geçti. Hala oraya 500- 600 bin turist geliyor. İşte belediyecilik budur, önünü açmaktadır. Yol göstermektir, halka liderlik yapmaktır” dedi.

“MANSUR YAVAŞ BELEDİYECİLİĞİ TÜM ÜLKEYE YAYILSIN”

Artık Ankara’da seçimi kimin kazanacağının konuşulmadığını vurgulayan Yavaş, şunları söyledi:

*Ankara’da tarihi bir fark olacak. Benim elimi tutacak belediye başkanına ihtiyacım var ki mecliste de çoğunluğu sağlayalım. Bana yarın soracaklar; sen 10 yıl Ankara’da Allah ömür verdiyse tabii, 10 yıl belediye başkanlığı yaptın ne bıraktın derlerse, bakın eserimi size anlatacağım.

*Ben 4 binin üzerinde ihaleyi canlı yayınladım, hesap verdim, şeffaf davrandım. Ankara’da okuyan 400 bin öğrencinin 250- 300 bini dışarıdan gelme. Onlar kendi şehirlerine gittikleri zaman, kendi beldelerine gittikleri zaman oradaki belediye başkanlarına sorsun istiyorum.

*’Ankara’da büyükşehir belediye başkanı açık ihaleler yapıyor. Canlı yayınlarda yayınlıyor. Siz niye yapmıyorsunuz?’ diye sorsun. İnşallah Mansur Yavaş belediyeciliği bütün ülkeye bu şekilde yayılsın. Benim eserim bu olsun. Artık toplumda yaşayan zengin- fakir arasındaki bu ayrım, ortadan israf ve yolsuzluk kalmadıktan sonra bitmez.

“ÇIKART NEYİN VARSA AÇIKLA”

Belediye başkanlarının, kamu yöneticilerinin hesap vermesi gerektiğine işaret eden Yavaş, 2019’da da 2014’te de mal beyanını açıkladığını anımsattı.

Yavaş, “Noktası noktasına açıkladık. Rakibim açıklamadı uzun süre, sonra açıkladı, eksik açıkladı. Antalya’da bir şeyler çıktı, değil dedi, tapusunu televizyonda gösterdi. Ziynet eşyası hiç yok zannedersiniz ki 3-5 ton altını var da saklıyor. Çıkart neyin varsa ziyneti de açıkla dövizin varsa da açıkla. Bankada da hesap yok, o kadar dairenin kira geliri de görünmüyor. Beş kuruş vergi de vermemiş. Nasıl bir anlayış böyle? Öğreniyoruz ki o kadar mala göz koymuşlar ki kız kardeşinden aldığı vekaleti kötüye kullanarak, babasından, kız kardeşinden gelen malları da üstüne geçirmiş ve onun mahkemesini görüyorlar. Bu nedir Allah aşkına?” diye konuştu.

“KREDİ ÇEKTİM, HER ŞEYİ MAL BEYANIMDA AÇIKLADIM”

Bu tartışmanın olumlu bir tartışma olduğunu ve televizyonlarda ‘bundan sonra çok malı olup, zengin olup da aday olan birileri olursa benim de mal beyanımı birileri ister’ diye çekineceklerini ve kendisine güveniyorlarsa açıklayacaklarını belirten Yavaş, kızı hakkındaki tartışmalara ilişkin ise şöyle dedi:

*Benim kızım 2014’te evlendi. Doğum yaptıktan sonra 1 yıl müddetle iş aradık. Babası Mansur Yavaş ya nereye gittiyse kapılar kapandı ve çocuk, eşiyle birlikte şöyle bir karar aldı ‘Baba ben yurtdışına gideceğim’ dedi.

*Yurt dışında sizin çalışmanız için ya bir firmanın davet etmesi lazım ya da internet üzerinden 10 sterlin gibi bir para yatırarak şirket kuruyorsunuz. Bunun adı Ankara anlaşması.

*Bu anlaşmayla gitti. 6 yıldır kirada otuyor, ben belediye başkanı olduktan sonra kredi çektim, her şeyim açık. Bunu da mal beyanımda yayınladım. Oraya bir miktar para gönderdim.

“ALTINOK’UN 2 KIZI KPSS SINAVINA GİRMEDEN KADROYLA MEMUR YAPILMIŞ”

32 yıl sürecek şekilde, emeğinin hakkıyla ödeyeceği kredisinin olduğunu bildiren Yavaş, ayrıca kızı hakkında ‘İngiliz vatandaşı’ olduğuna dair çıkan iddiaların yalan olduğunu söyledi.

Yavaş, “Niye böyle yapıyorlar? Kendi açıkları ortaya çıkmasın diye. Dün Elmadağ’da da sordum. Sayın Altınok’un 2 kızı KPSS sınavına girmeden kadroyla memur yapılmış. Bu kadar servet var, ihtiyacınız mı var? KPSS’siz işe giriyorsun. Peki şu Kalecik’teki işsizler bir elini kaldırsın bunlar fasulye sırığı mı? Bu kul hakkı değil mi? Olmaz böyle şey. İhtiyacınız da yok sizin. Keçiören Belediye Başkanı olmasaydınız onları işe de sokamazdınız. Ben malınızdaki şaibeyi falan bilmem ama siz bu kul hakkını ödeyemezsiniz bu gençlere. Bu da berbat bir konudur. Torpille mülakatsız, sınavsız işe sokmak kendi çocuklarını, daha beterdir bence, daha ayıp bir husustur” diye konuştu.

“HİÇ MAAŞ ÖDEMEZSEN, GELEN PARAYI AKTARSAN GENE ÖDEYEMEZSİN”

Yavaş, rekor bir oyla seçildiklerini kaydederek, “Onu da gördü insanlar, bir 5 yıl beni de gördüler. ‘Ben şunu yapacağım, bunu yapacağım’ sen belediye başkanısın. Dediklerinin bir kısmını yapsana. Emekliye 5 bin lira verecekmiş. Geç, Turgut Bey verse hükümet verir o 5 bini. 1 milyon 100 bin emekli var Ankara’da, aylık 6 katrilyon eder. Bir yılda 70 milyar yapar. Hiç maaş ödemezsen gelen parayı aktarsan gene ödeyemezsin” dedi.

“ANKARA PATLATACAK O SANDIKLARI”

Şu anda 34 bin emekliye en azından hükümetin verdiğinin dörtte birine yakın 6-7 aydır destek olduğunu ve insanların evlerinde üşümemelerini, kursaklarından et girmesini, başkalarına muhtaç olmamalarını sağladığını aktaran Yavaş, “İşte belediyecilik benim anlayışıma göre budur. Bir kavşak var, yapılacak bir tarafta da ekonomi gidişi belli. Kiraların artması nedeniyle insanlar son derece mağdur oldular. O kavşak gerekirse 2 sene bekleyecek. Ben bu tarafta işsiz kalan, mağdur kalanları aç ve açıkta bırakmayacağım. Benim önceliğim budur. Şöyle bir belediyecilik anlayışımız var ve bunun ne kadar geçerli olduğunu 31 Mart akşamı göreceksiniz. Ankara halkının ne kadar benimsediğini ne kadar doğru iş yaptığımızı Ankara halkı sandık sonuçlarıyla inşallah gösterecek. Patlatacak o sandıkları. 31 Mart akşamı hepinizden müjdeler bekliyorum” ifadelerini kullandı.

“ARKAMIZDAN GÜZEL KONUŞTURACAĞIZ”

Seçimi kazanması halinde bu dönemin son dönemi olacağını belirten Yavaş, “Arkamızdan güzel konuşturacağız. Bugüne kadar sizin başınızı eğdirecek hiçbir şeyin içinde olmadık, olmayacağız” dedi.

Kızıldeniz’de sular, Yemen’deki Husilerin, İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana şiddetli saldırılar düzenlediği Gazze Şeridi ile dayanışma kapsamında Kızıldeniz’de İsrail’in sahibi olduğu veya işlettiği kargo gemilerinin yanı sıra İsrail’e veya İsrail’den mal taşıyan gemileri füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef almasıyla ısınmaya başladı.

Husilerin 10 Ocak’ta da İsrail’e destek olduğu gerekçesiyle Kızıldeniz’de ABD’ye ait bir gemiyi füze ve kamikaze dronlarla hedef alması gerilimi daha da arttırdı.

Bunun ardından ABD de küresel deniz ticareti güvenliğinin tehlikeye girdiği gerekçesiyle 18 Aralık’ta bir grup ülkenin katılımıyla Husi güçlere karşı “Refah Muhafızı Operasyonu” adında çok uluslu “deniz görev gücü” oluşturulduğunu açıkladı.

ABD ve İngiltere, bugüne kadar, “Gazze’ye destek” gerekçesiyle Kızıldeniz’den İsrail’e giden gemilere saldırılar düzenleyen Yemen’deki İran destekli Husilere ait 91 hedefi vurdu.

Bu gelişmelerin ardından uluslararası firmaların çoğu son zamanlarda deniz seyrüseferinde önemli bir yeri olan Babu’l Mendeb Boğazı ve Kızıldeniz’e alternatif olarak Ümit Burnu rotasına yöneldi.

Husilerin İsrail ve ABD’ye bağlı gemilere yönelik saldırıları nedeniyle Babu’l Mendeb Boğazı’ndan geçen gemilerin maliyeti yüzde 170’e varan oranlarda arttı. Bu da gemi şirketlerinin bu rotadan seferleri iptaline yol açtı.

Küresel ticaretin yaklaşık yüzde 12’sinin Akdeniz’i Kızıldeniz’e bağlayarak Avrupa ile Asya arasındaki en kısa rotayı sunan Süveyş Kanalı üzerinden yapıldığı göz önüne alındığında bu rotanın devre dışı kalmasının yol açacağı zarara ilişkin bir tahmin oluşturabilir.

NAKLİYE MALİYETLERİNE ETKİSİ

Dünyanın en büyük konteyner şirketi İtalyan-İsviçre ortaklı Mediterranean Shipping Company (MSC), bir basın bülteniyle müşterilerini, 12 Şubat’tan itibaren ABD’ye giden konteyner trafiğinin bir kısmı için ek fiyat artışları konusunda uyardı.

Nakliye şirketi Honor Lane ise Kızıldeniz’deki durumun 6 ay, belki bir yıl kadar devam edebileceğini düşündüklerini; böyle bir durumda nakliye fiyatının yüksek olmasının ve ekipman sıkıntısının devam etmesinin de beklendiğini belirtti.

ABD’li yatırım bankası Wells Fargo’nun küresel alacaklar ve ticaret finansmanı başkan yardımcısı Stephen Schwartz, CNBC televizyonuna yaptığı açıklamada, “Kızıldeniz’deki durumdan en büyük etkiyi Avrupa’nın hissettiğini, artan fiyatların etkilerinin emtialar üzerinde görülmeye başlandığını” belirtti.

Konteynerlerin gecikmesi, kapasitenin azalması ve daha uzun transit işlemlerinin küresel nakliye maliyetlerini etkileyen faktörler olduğuna işaret eden Schwartz, Kızıldeniz’deki durum devam ettikçe küresel nakliye maliyetlerinin ABD şirketlerini de etkilemeye başlayacağını ifade etti.

FAİZDE İNDİRİM BEKLENTİLERİ ERTELENEBİLİR

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, Kızıldeniz’deki krizin 2024 yılının birinci ve ikinci çeyreğinde enflasyonun yarım derece artmasına yol açacağı tahmin ediliyor.

Kızıldeniz’deki kriz, Avrupa’nın, “Avro Bölgesi ekonomisinin faiz oranlarının bu yıl yüzde 4’ten düşürülme ihtimaline ilişkin” umutlarını söndürüyor.

Avrupa Merkez Bankası, enflasyonu düşürmek için Temmuz 2022’den itibaren art arda 10 faiz artışı gerçekleştirdi.

Uzmanlar, Avrupa Merkez Bankasının 2024’te 6 kez faiz indirimi yapmasını umarken, Kızıldeniz’deki gerilim bu beklentinin ertelenmesine neden olabilir.

ABD’de ise bir önceki ayda yüzde 3,1 olan enflasyon, aralıkta yeniden yüzde 3,4’e yükseldi. Enflasyondaki bu hareketlik, henüz Kızıldeniz’deki gerilimden payını almamış durumda.

ABD Merkez Bankası, Kızıldeniz krizinin ocak ayından itibaren enflasyon üzerinde ek etkiler oluşturmasından endişeli. Bu da 2024’ün ilk yarısının sonundan önce faiz indirimi yapılacağı varsayımına ilişkin umutların azalması anlamına geliyor.

ABD Merkez Bankası verilerine göre ABD’de faiz oranları şu an yüzde 5,5 ile 2001’den bu yana en yüksek seviyede bulunuyor.

ORTA DOĞU ÜZERİNDEKİ ETKİLER BELİRSİZ

Orta Doğu’da ise özellikle Husilerin geçen gemilerin tamamını hedef almaması nedeniyle pek çok ülkenin ekonomisinde enflasyon beklentileri hala belirsizliğini koruyor.

Bu konuda Ürdün’ün başlattığı girişim, Kızıldeniz’deki gerilimle mücadele ve mal arzı üzerindeki olası etkileri öngörme açısından petrol ithal eden çoğu Arap ülkesi için model teşkil edebilir.

Ürdün Başbakanı Beşir el-Hasavne, 15 Ocak’ta, Kızıldeniz’deki gelişmelere bağlı olarak ülkedeki bakanlıklara ve ilgili makamlara, “yerel pazardaki potansiyel enflasyon kaynaklı etkilerle mücadele” için bazı önlemler almaları talimatı verdi.

Hasavne, tüm temel malzemeler için bol ve yeterli stok sağlanması, bu temel malzemelerin fiyatlarının ramazan ayının sonuna kadar (mart ve nisan ayları) korunması yönünde talimat verildiğini aktardı.

Ayrıca nakliye hareketinin koşullarının ve düzenliliğinin denetlenmesi yönünde de talimat verildiğine işaret eden Hasavne, pek çok denizcilik şirketinin Babu’l Mendeb Boğazı’na girmeyerek Ümit Burnu’na doğru ilerlemesi nedeniyle gecikmeler yaşanmasına rağmen gemi ve nakliye hareketinin Akabe limanına doğru akışının ciddi şekilde etkilenmediğini belirtti.