Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) verilerinden yapılan derlemeye göre, geçen yıl elde edilen gelirlere yönelik 1 Mart’ta başlayan gelir vergisi beyan dönemi 5 Nisan’da sona erdi.

Geçen yıl kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan gelir elde eden 1 milyon 811 bin mükellef beyanname verdi.

GİB, beyanname verme süresinin sona ermesinin ardından yaptığı incelemede, gelir elde ettiği halde beyanname vermeyen 400 binden fazla mükellefi tespit etti. Bu mükelleflerin vergi dairelerine bildirilmesine ilişkin çalışmalar başlarken, kısa süre içinde bildirimlerin yapılması bekleniyor.

Beyanname vermeyen mükellefler için son bir olanak daha bulunuyor. Elde ettikleri bu gelirlere ilişkin beyanname vermeyen mükellefler, pişmanlık imkanından faydalanabiliyor.

Kira gelirlerine ilişkin beyannamelerin verilmesine yönelik merak edilen 5 soru ve cevapları şöyle:

Soru 1 : Hangi mükellefler pişmanlık hükmünden yararlanabiliyor?

Sahip oldukları konuttan geçen sene yıllık 21 bin lira, iş yerinden ise 150 bin liranın üzerinde kira geliri elde eden gayrimenkul sahiplerinin gelir vergisi ödemesi gerekiyor. Gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyen mükellefler, ilgili vergi dairesi tarafından kendilerine yazı gönderilmeden önce pişmanlık imkanından yararlanarak beyanname verebiliyor. Pişmanlık hükmüyle beyanname verildiğinde, ceza uygulanmadan vergilerin ödenmesi imkanı bulunuyor.

Soru 2 : Bu hükümden faydalanmak isteyen mükellefler nasıl başvuru yapabilecek?

Mükellefler vergi dairesine giderek “pişmanlıkla beyanname vermek istediklerini” belirtecek ve dilekçeyle başvuru yapacak. İsteyen mülk sahipleri, Gelir İdaresi Başkanlığının “gib.gov.tr” internet adresindeki “Hazır Beyan Sistemi” üzerinden de beyannamelerini “pişmanlık” seçeneğini işaretleyerek doldurabilecek.

Soru 3 : Zamanında beyanname dolduran ancak vergisinin ilk taksitini ödemeyen mükellef vergisini ne zaman ödemeli?

Gelir vergisi, her yıl martta beyan ediliyor, mart ve temmuz aylarında 2 taksit halinde ödeniyor. Beyannamesini zamanında verdiği halde ilk taksitini ödeyememiş mükellefler, ödemede geciktikleri her ay için aylık yüzde 3,5 gecikme zammı ödeyecek. Vergi dairesinin icra işlemlerine muhatap olmamak için borcun bir an önce ödenmesi önem taşıyor.

Mükellefler, verginin taksitle ödenmesi talebinde de bulunabilir. Gerekli şartları taşımaları kaydıyla bu borçlar tecil faiziyle birlikte taksitler halinde ödenebiliyor.

​​​​​​​Soru 4 : Kira geliri nedeniyle tahakkuk eden vergi nasıl ödenecek?

Vergiler, Dijital Vergi Dairesi’nden (dijital.gib.gov.tr), mobil uygulamadan anlaşmalı bankaların banka kartı/kredi kartı, banka hesabından havale yoluyla, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankalara ait kartlar, vergi tahsiline yetkili bankalar, vergi dairesi vezneleri aracılığıyla veya PTT şubelerinden ödenebiliyor.

Soru 5 : Kira gelirleri beyan edilirken hangi giderler düşülebiliyor?

Elde edilen kira gelirinden “götürü” ve “gerçek” olmak üzere iki farklı yöntemle giderler düşülebiliyor. Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın yüzde 15’ini gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebiliyor.

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda ise kiraya verilen gayrimenkul için ödenen aydınlatma, ısıtma, su, asansör, idare, sigorta, faiz,​​​​​​​ ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu, onarım giderleri ile oturulan konut veya lojmanların kira bedeli gayrisafi hasılattan düşülebilir.

Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) vergide gönüllü uyumu artırma çalışmalarına devam ettiğini aktaran Şimşek, Başkanlığın, kayıtlı mükelleflere verdiği hizmetlerin yanı sıra kayıt dışı ekonomiyle mücadele anlamında da denetim çalışmalarını aralıksız sürdürdüğünü vurguladı.

AA muhabirine konuşan Şimşek, kira gelirlerinin beyanname döneminin yaklaştığına işaret ederek, “Bu yılın mart ayında kira gelirlerinin doğru beyan edilmesini sağlamak amacıyla gayrimenkul sahiplerinin kira gelirleri mercek altına alındı.” diye konuştu.

1,7 MİLYON BEYANNAME ALINDI

Geçen yıl bu alanda yapılan çalışmalarda olumlu sonuçlar alındığını ve mükelleflerin beyan dışı bıraktıkları gelirleri beyan etmelerinin sağlandığını bildiren Şimşek, başta banka ve tapu kayıtları olmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarından elde edilen veriler sonucu yapılan kontrollerle, beyanname vermesi gereken mükelleflerin tespit edilerek vergi beyanında bulunmalarının sağlandığını anlattı.

Şimşek, vergi uyumunu artırmak amacıyla yasal işlemlerden önce mükelleflere kısa mesaj yoluyla hatırlatmalar yapıldığını belirterek, “Bu kapsamda 200 bin mükellefe kısa mesaj gönderildi. Bu hatırlatmalara rağmen geri dönüş sağlamayan mükellefler izaha ve gönüllü uyuma davet edildi. Bu çalışmaların da katkısıyla 2023 yılında kira gelirlerine ilişkin 1 milyon 719 bin 315 beyanname alındı.” ifadelerini kullandı.

Bakan Şimşek, kira gelirlerine yönelik çalışmaların bu yıl daha da geliştirilerek devam ettiğine dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“GİB, kira gelirlerinin mart ayındaki beyanından önce gayrimenkul sahiplerinin kira gelirlerinin doğru beyan edilmesini sağlamaya yönelik çalışmalarına, Türkiye İstatistik Kurumunun yayınladığı istatistikleri de dahil etti. Tapu ve nüfus verilerinin incelenmesi sonucunda, kira geliri elde edebilme potansiyeline sahip yaklaşık 4,5 milyon konut analiz ediliyor; kiralık olarak kullanıldığı tespit edilen adreslerde fiili tespitler yapılacak. Bu tespitlerde kiracılardan edinilen bilgiler, elektronik ortamda tutulacak bir tutanakla doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığının sistemlerine aktarılacak; bu bilgiler, banka hesap verileri ve vergi beyanlarıyla karşılaştırılarak gerekli kontroller gerçekleştirilecek. Beyan dönemi öncesi hatırlatmalar devam ederken, beyannamelerinde uyumsuzluk olan ve hiç beyanname vermeyen mükelleflere yönelik yasal işlemler başlatılacak.”

BEYANNAME ELEKTRONİK ORTAMDA KOLAYCA VERİLEBİLİYOR

Bakan Şimşek, kira gelirlerine ilişkin beyannamelerin, vergi dairesine gitmeden elektronik ortamda Hazır Beyan Sistemi kullanılarak verilebildiğini anımsatarak, 2022 yılı gelirlerine ilişkin, 2023 yılında 1 milyon 578 bin 932 mükellefin Hazır Beyan Sistemi’ni kullandığını söyledi.

Mükelleflerin bu yıl da 2023 yılı kira gelirlerini ister evlerinden isterse internet bağlantısının olduğu herhangi bir yerden elektronik ortamda kolayca beyan edebileceğine işaret eden Şimşek, şunları kaydetti:

“Mükelleflerimizi bu kolaylıklardan yararlanarak gerçek kira bedellerini mart ayında beyan etmeye davet ediyoruz. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında 2024 yılında yapılacak çalışmaların bir parçası olan kira denetimleri kapsamlı ve tüm ülke çapında yürütülecek. Amacımız, vatandaşlarımızın da katkısıyla gerçek kira gelirlerinin öğrenilmesidir. Bu nedenle vatandaşlarımızın yapılan denetimlere gerekli desteğini bekliyoruz.”