Bir önceki yıla göre yüzde 120’lik bir büyüme yaşanan sektörde medya yatırımları 119 milyar 110 milyon TL olurken; yapım, baskı, reklamveren hizmet bedeli gibi reklam yatırımları ise 21 milyar 580 milyon TL’ye ulaştı.

EN ÇOK DİJİTALE YATIRIM YAPILDI

2022 yılının medya ve reklam yatırımlarına göre 2023’te yüzde 136,9 büyüyerek toplam 86 milyar 500 milyon TL’lik bir hacme ulaşan dijital yatırımları, toplam yatırımların yüzde 72,6’sına erişti.

Yüzde 81 oranında mobil cihazlarda gösterime dijitaldeki medya ve reklam yatırımlarında en büyük pay oyun konsollarında ve akıllı televizyonlarda internet bağlantısıyla da yayınlanabilen video içeriklere yönlendirildi. İkinci sırada ise sesli reklam, müzik, podcast gibi çalışmaların yer aldığı dijital ses yer aldı.

Televizyon yatırımları yıllık 25 milyar TL’ye yaklaştı. Bir önceki yıla göre yüzde 94,5 oranında büyüyerek toplam 24 milyar 900 milyon TL’lik bir yatırıma ulaşan televizyonda reklam süreleri bir önceki yıla göre yüzde 5,2, reklamveren sayısı ise yüzde 7,1 oranında azaldı.

AÇIKHAVADA EN BÜYÜK PAY DİJİTALDE

Önceki yıla kıyasla yüzde 138,6 oranında büyüyen açıkhava medya ve reklam yatırımlarının 2023 yılındaki toplam tutarı 5 milyar 8 milyon TL’ye ulaştı.

Toplam yatırımlar içinde en büyük pay yüzde 32,37 ile dijital ekranlar gibi dijital açıkhava platformları olurken ikinci sırada ise yüzde 23,35’lik bir payla spor alanları yer aldı.

Açıkhava mecrasını en çok kullanan üç sektör sırasıyla kozmetik, kamu kuruluşları ve siyasi partiler ile eğlence, kültür sanat ve spor oldu.

RADYODA TOPLAM YATIRIM ARTTI

2023 yılında 1 milyar 623 milyon TL’lik yatırımla, toplam medya ve reklam yatırımlarından yüzde 1,4’lük bir pay alan radyo, bir önceki yıla göre yüzde 101,9 büyüdü.

2022 yılına göre reklam süresinde yüzde 16,9, reklamveren sayısında ise yüzde 3 oranında bir düşüş görülen radyoda en yüksek reklam veren üç sektör sırasıyla finans, otomotiv ve perakendecilik oldu.

GAZETE VE DERGİ YATIRIMLARI BÜYÜMESİNİ SÜRDÜRDÜ

Toplam 792 milyon TL’lik medya yatırımı gerçekleştirilen basın mecrası 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 42,5 oranında büyüdü. Gazeteye yatırım yapan reklamveren sayısında yüzde yüzde 16,5, reklam süresinde ise yüzde 5,6 oranında düşüş gözlenen gazete mecrasını en fazla kullanan üç sektör sırasıyla finans, perakendecilik ve inşaat ev dekorasyon oldu.

Dergilerin reklamveren sayısında yüzde 0,5 oranında hafif bir azalma görülürken reklam süresi bakımından yüzde 2,9 oranında bir artış izlendi. Dergiye en çok yatırım yapan üç sektör ise tekstil, endüstri ve makine ürünleri ile inşat ve dekorasyon hizmetleri oldu.

SİNEMA REKLAMVERENLERİ ARTIYOR

Bir önceki yıla göre yüzde 65,6 oranında büyüyerek 2023 yılında toplam 183 milyar 320 milyon TL’lik yatırım alan sinemada reklamveren sayısında da yüzde 28,3 oranında artış yaşandı.

2023 yılında sinemaya en çok yatırım yapan ilk üç sektör sırasıyla eğlence, kültür sanat ve sporla ilgili faaliyetler ile finans ve bilgi teknolojileri oldu.

TÜRKİYE, DÜNYA ORTALAMASININ ÜZERİNDE BÜYÜYOR

Dünya reklam yatırımlarının da büyüdüğünün belirtildiği Türkiye’de Tahmini Medya ve Reklam Yatırımları Raporu’na göre 2023 yılında toplam medya yatırımları 874 milyar dolara ulaştı. 2024 yılında ise 916 milyar dolar medya yatırımı gerçekleştirileceği tahmin ediliyor. 2024 yılında, dünya genelinde yüzde 5,2 büyüdüğü tahmin edilen toplam medya yatırımlarının yüzde 58’i dijital mecralara yapılırken, dijital büyüme payını ağırlıklı olarak sosyal medya ve geleneksel aramadan alıyor.

2022’ye göre 2023’te yüzde 5,2 oranında büyüyen küresel medya yatırımlarının içinde en yüksek büyüme yüzde 10,3 ile Hindistan’da görüldü. Hindistan’ı Meksika ve Endonezya takip ederken Türkiye dolar bazında yıllık yüzde 34,8 yıllık değişim oranıyla ortalamanın çok üzerinde bir büyüme gösterdi.

Bu yıl mart ayında da gıda fiyatlarında bir önceki aya göre yüzde 5,9 oranında artış yaşandı. Yılın ilk üç aylık döneminde yüzde 22,5 oranında gözlenen artış, yıllık bazda yüzde 105,1 olarak gerçekleşti.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonunun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Ankara’daki marketlerden düzenli olarak derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Mart 2024 sonuçları açıklandı.

YOKSULARIN HARCAMASININ YÜZDE 35,8’İ GIDA

Sonuçların yer aldığı raporda şu ifadelere yer verildi:

“TÜİK’in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20’lik kesim, tüketim harcamalarının yüzde 16,6’sını, en yoksul yüzde 20’lik kesim ise yüzde 35,8’ini gıda için yapıyor.

Dolayısıyla gıda fiyatlarında Türkiye’de son 44 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri etkiliyor. Açıklanan enflasyon bu nedenle bu kesimin gerçek hayatta yaşadığı enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Zira TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor.

AÇLIK RİSKİ ARTIYOR

İktidarın Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra ‘akıl dışı ilan ettiği’ ancak yerel seçimlerden önce yeniden uygulamaya başladığı yanlış ekonomik politikaların tetiklediği yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden yoksullar ödemeye devam ediyor.

Türkiye’nin, bu yanlış politikalarla yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 721 oranında arttı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl mart ayında 821 lira ödemek zorunda kaldılar.

Uygulanan ekonomik politikalar, hem Türk lirasının satın alma gücünü azaltarak, hem tarım sektörünün girdi maliyetlerini ilgili artırarak, hem de fiyatlama davranışlarını bozarak diğer başta gıda olmak üzere tüm harcama gruplarında yüksek bir enflasyon sürecini tetikledi. İktidar seçim kaybetmemek için enflasyonla mücadele etmediği için bu süreçte olan ücretli, dar ve sabit gelirlilere oluyor.

AYLIK FİYAT ARTIŞI

Martta ekmek, pirinç, un, bulgur grubu dışındaki tüm gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre arttı. Et-balık, süt ve süt ürünleri, meyve ve sebze, gibi temel gıda maddelerinde önceki aya göre önemli artışlar yaşandı.

Ekmek, pirinç, un, bulgur fiyatları martta bulgur ve şehriye fiyatlarındaki düşüş nedeniyle bir önceki aya göre ortalama yüzde 0,1 oranında azalırken, et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 11,3 oranında artış kaydedildi. Et ve balık fiyatlarında yaşanan yıllık artış ise yüzde 112,6 oldu. Martta önceki aya göre süt ve süt ürünleri ile yumurta grubu harcamaları yüzde 2,3 oranında artarken, yağ fiyatlarındaki artış yüzde 0,2 olarak gerçekleşti.

Meyve fiyatlarının yüzde 18,4 oranında arttığı Martta sebze fiyatlarında, bir önceki aya göre ortalama yüzde 6,7 oranında artış kaydedildi.

Martta bakliyat fiyatları yüzde 0,4, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 1,1 oranında zamlandı.

Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için Martta, bir önceki aya göre yüzde 5,9 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

ÜÇ AYLIK DEĞİŞİM

Gıda fiyatlarında bu yılın ilk üç aylık döneminde ise toplam yüzde 15,7 oranında artış gerçekleşti.

Ocak-mart döneminde, ekmek, pirinç, un bulgur, makarna fiyatları yüzde 10,3, et-balık fiyatları yüzde 29,8, süt, süt ürünleri yüzde 12,7, yağ fiyatları yüzde 10,3, meyve fiyatları yüzde 42,8, sebze fiyatları yüzde 42,6, bakliyat fiyatları yüzde 15,7, diğer ürünlerin fiyatları yüzde 8,6 arttı.

YILLIK DEĞİŞİM

Bu yıl martta geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 48,8, et-balık fiyatlarında 112,6, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 53,8 oranında artış oldu.

Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 96,3 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 183, sebze fiyatları ise yüzde 246,7 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 69,5, diğer gıda fiyatları ise yüzde 83 oranında zamlandı.

Döviz kuru ve tarım ürünü üretici fiyatlarındaki artışlar gıda fiyatlarındaki yüksek artış hızının önümüzdeki aylarda da devam edeceğine işaret ediyor.

Mart 2024 sonu itibariyle son 12 aylık ortalama gıda fiyatları ise bir önceki 12 aylık ortalama fiyatlara göre yüzde 99,7 oranında arttı.”