Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>FT’nin haberine göre kardeşlerden biri olan Hafız Makhlouf’un Moskova yakınlarındaki bir konut binasında üç odalı bir dairede yaşıyor. Bir kaynak, Esad’ın erkek ve kız kardeşlerinin Moskova’da daire satın almadığını belirtti. İddiaya göre mülkü Neva kulelerine yapılan yatırımlardan kâr elde etmek için aldılar. Telegram kanalı, Beşar Esad’ın ailesinin, Ulitsa 1905 Goda metro istasyonunun yakınındaki Klimashkina Caddesi’ndeki bir evde bir daireye yerleşmiş olabileceğine yazdı. Cheka-OGPU, Esad ailesinin Suriye’deki hizmetkarlarının da Rusya’ya taşınabileceğini belirti. ABD Dışişleri Bakanlığı, Esad ailesinin sermayesinin 1-2 milyar dolar olduğunu tahmin ederken, Washington, zengin Suriyelilerin varlıklarının farklı hesaplarda veya offshore hesaplarda saklandığına inandığı için kesin bir rakam veremiyor. Dışişleri Bakanlığı’nın verilerine göre ise, Suriye eski cumhurbaşkanının mevcut parası rahat bir yaşam için yeterli. Telegraph haberinde, “Beşar Esad sürgündeki yeni lüks hayatında hâlâ şampanya yudumluyor ve havyar yiyor olabilir” dedi. Rusya’da Suriye’nin eski cumhurbaşkanının durumu resmi olarak açıklanmazken, Kommersant, gelecekte Beşar Esad’ın Rusya’dan siyasi sığınma hakkı alabileceğini öne sürdü.
Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>“Suriyeliler kendi kendilerini savunmak zorundalar çünkü biz orada olmayacağız. Orta Doğu önemli ama Orta Doğu’daki sorunu yönetmek Ukrayna ile Rusya’yı barıştırmaktan daha kolay.”
BLINKEN TÜRKİYE’Yİ ZİYARET EDECEK
ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Blinken, sırasıyla Ürdün’ün Akabe kentinde ve daha sonra Ankara’da temaslarda bulunacak.
Blinken’ın ana gündeminde Suriye’deki son gelişmeler, Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından geçiş süreci çalışmaları ve ülkedeki siyasi süreç ile Gazze’de olası ateşkes anlaşmasına yönelik başlıklar olacak.
Açıklamada, “Bakan Blinken, değerli bir NATO müttefiki olan Türkiye’de üst düzey yetkililerle bir araya gelecek ve terörle mücadeleden bölgesel istikrara kadar ortak öncelikler üzerindeki devam eden ikili iş birliklerini ele alacak.” ifadesine yer verildi.
Açıklamaya göre Blinken, Türkiye ve Ürdün temaslarında, “ABD’nin hesap verebilir ve temsili bir Suriye hükümetine geçiş sürecine desteğini” de yineleyecek.
Blinken ayrıca, görüşmelerinde, bu geçiş döneminde ABD’nin Suriye’nin komşularına desteğini vurgulayacak ve bölgede yerinden edilmiş Suriyelilerle ilgili ihtiyaçların giderilmesine yönelik konuları görüşecek.
ABD’li Bakan’ın bir diğer önemli başlığı ise Gazze’de olası ateşkes süreci ile buna bağlı olarak esirlerin serbest bırakılması ve Gazze’ye daha fazla insani yardım girmesi olacak.
Ankara’da resmi kaynaklardan edinilen bilgiye göre, ABD Dışişleri Bakanı Blinken’ın 13 Aralık Cuma günü Türkiye’ye ziyaret gerçekleştireceği bildirilmişti.
Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>
Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi tarafından yapılan açıklamada, Heyet Tahrir Şam (HTŞ) ile müttefiklerinin Cuma sabahı “Halep’in kapısına” ulaştığı, günün ilerleyen saatlerinde de Halep’e girerek beş mahallede kontolü ele geçirdiği duyuruldu. Günlerdir süren çatışmalarda en az 255 kişinin hayatını kaybettiğini aktaran Gözlemevi, “HTŞ ve Türkiye tarafından desteklenen grupların, Halep ve İdlib bölgelerinde 50’den fazla köy ve kasabayı” kontrolü altına aldığı iddia edildi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin “terör organizasyonları” listesinde bulunan HTŞ’yi Türkiye de “terör örgütü” sayıyor.
Suriye hükümetinde yer alan bir güvenlik yetkilisi ise ordunun Halep’e takviye kuvvetler gönderdiğini ve bu kentin batısında “şiddetli çatışmalar yaşandığını” ancak saldırganların Halep’e ulaşmadığını ifade etti. AFP haber ajansının bölgede bulunan bir muhabiri, Halep’e birkaç kilometre mesafede ağır çatışmalar olduğunu ve cihatçı grupların zırhlı araçlarla ilerlediğini aktardı.
Beş yıl aranın ardından savaş sesleri
Halep’te yaşayan 51 yaşındaki bir görgü tanığı, “Beş yıldan bu yana ilk kez aralıksız füze, topçu ateşi ve zaman zaman da savaş uçaklarının sesini duyuyoruz” diyerek insanların, “savaş senaryosunun tekrarı ve vatandan kaçmak zorunda kalma” endişesi yaşadığını dile getirdi.
Suriye’nin resmi haber ajansı Sana ise muhalif grupların Halep’te bulunan bir öğrenci yurduna saldırdıklarını ve söz konusu saldırıda dört sivilin hayatını kaybettiğini duyurdu. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi de, Halep ile 300 kilometre güneyindeki başkent Şam arasındaki otoyol trafiğinin, cihatçı gruplar tarafından kesildiğini bildirdi.
Halep’in bir başka sakini, 36 yaşındaki Nasır Hamdo, karayolu trafiğinin kesilmesi ile ilgili olarak “Ablukanın yakıt fiyatlarını fahiş derecede artırmasından ve şehre gerekli mal ve mamüllerin gelememesinden endişe ediyoruz” dedi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan açıklama
Ankara ise Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla yaptığı açıklamada, dünya kamuoyuna “Sınırımızın sıfır noktasında bulunan İdlip ve mücavir bölgede sükunetin muhafazası ülkemiz açısından öncelikli bir meseledir” mesajını verdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli, X hesabından paylaştığı mesajda, “Yeni ve daha büyük istikrarsızlıklara yol açılmaması ve sivil halkın zarar görmemesi, Türkiye bakımından büyük önem teşkil etmektedir. Diğer taraftan, mevcut istikrarsızlık ortamından istifade etmeye çalışan Tel Rıfat ve Münbiç’teki terör gruplarının sivil halkı ve Türkiye’yi hedef alan saldırılarındaki artışı da dikkatle izliyoruz” ifadelerini kullandı.
13 yıldır devam eden savaş
2011 yılında, hükümete karşı düzenlenen protestoların, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad tarafından şiddet kullanılarak bastırılmaya çalışılmasının ardından başlayan iç savaşta bugüne dek 500 binden fazla kişi hayatını kaybetti, milyonlarca kişi de göç etmek zorunda kaldı. Aralarında Esad’ın müttefiki olan Rusya, İran ve Lübnan’daki Hizbullah’ın da bulunduğu pek çok dış güç de bugüne dek bu savaşa fiilen katıldı.
Cihatçı grupların Çarşamba günü başlattığı operasyonu kınayan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sözcüsü Dimitri Peskov, saldırıların “Suriye’nin egemenliğine karşı yapıldığını” belirterek Suriye hükümetine, operasyona maruz kalan bölgelerde destek verebileceklerini ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de, Suriyeli mevkidaşı Bessam Sabbah ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Suriye yönetimine, ulusuna ve ordusuna, teröre karşı destek” taahhüdünde bulundu.
HTŞ’li bir yetkili, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, hedeflerinin “Suçlu düşmanın ateş kaynaklarını, cephe hattından uzaklaştırmak” olduğunu dile getirmişti. El Kaide terör ağına bağlı HTŞ, Suriyenin kuzey ve kuzeybatısında, aralarında İdlib ve Halep’in de bulunduğu pek çok bölgeyi kontrolü altında tutuyor. Türkiye ile Rusya’nın arabuluculuğunda, 2020’de İdlib’de sağlanan ateşkese, bugüne dek zaman zaman ihlal edilmiş olsa da, taraflarca büyük oranda uyulmuştu. 2015 yılında Suriye İç Savaşı’na müdahale eden Rusya, savaşın seyrini Beşar Esad yönetimi lehine değiştirmişti.
AFP/ ET,JD
DW Türkçe’ye VPN ile nasıl erişebilirim?
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>???????Rosatom’dan yapılan açıklamaya göre, şirket, nükleer farkındalığı küresel düzeyde artırmak amacıyla aralarında Türkiye’nin de olduğu 100 ülkede Global Atomic Quiz ve belgesel gösterimi etkinlikleri düzenledi.
Dünya Bilim Günü kapsamında yapılan Atomic Quiz’e 25 bin kişi katılırken, Türkiye katılan ülkeler arasında katılımcı sayısı ve ilgi düzeyi açısından 3’üncü sırada yer aldı. Rosatom’un, Türkiye’de düzenlediği etkinlik kapsamında Hacettepe Üniversitesi, Sinop Üniversitesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi ve Tarsus Üniversitesi olmak üzere 4 üniversitede öğrencilerle bir araya gelindi. Üniversitelerde dünyaca ünlü yönetmen Oliver Stone’un “Nuclear Now” belgesel gösterimi ile akademisyen ve uzmanların katılımıyla söyleşiler yapıldı.
Hacettepe Üniversitesi
Hacettepe Üniversitesi’nde çoğunluğu geleceğin nükleer enerji mühendislerinden oluşan 150’den fazla öğrenci, Atomic Quiz’de yer alan farklı zorluk ve kategorilerdeki 25 soruyu yanıtladı. Nükleer enerji hakkındaki bilgilerini test etmelerinin yanı sıra yeni şeyler öğrenmelerine olanak sağlayan testi çözen öğrenciler, etkinlik kapsamında soruların doğru yanıtları üzerine tartışma fırsatı da buldu.
Nükleer İletişim Uzmanı ve Nükleer Sanayi Derneği (NIATR) Yönetim Kurulu Üyesi Nesrin Sevimli moderatörlüğünde öğrencilerle buluşan Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şule Ergün, Atomic Quiz’de yer alan soruların doğru yanıtlarını nedenleri ve ayrıntılı açıklamalarıyla katılımcılara aktardı. Öğrenciler, Ergün’ün anlatımıyla hem nükleer enerji hakkında yeni şeyler öğrenme hem de kendi yanıtlarını değerlendirme fırsatı buldu.
Tarsus Üniversitesi
Tarsus Üniversitesi’nde farklı mühendislik fakültelerinden 110’u aşkın öğrenciyi bir araya getiren etkinlik çerçevesinde öğrenciler Atomic Quiz’de yer alan soruları yanıtladı. Rektör Vekili Prof. Dr. Ali Özen, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali Deran ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Osman Murat Özkendir’in de katıldığı etkinlikte soruları cevaplayan öğrenciler, yanıtlarının doğruluğunu Akkuyu Nükleer AŞ Ticari Operatörler Grubu Baş Uzmanı Ahmet Yasin Öner’le değerlendirme fırsatı buldu. Öner, bazı sorular için detaylı açıklamalar yaptı.
NIATR Yönetim Kurulu Üyesi Sevimli’nin yönettiği söyleşide, Türkiye ve Rusya arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde Rusya’da eğitimlerini tamamlayarak Akkuyu’da görev yapan Türk mühendisler arasında yer alan Öner, Türkiye’nin ilk nükleer santrali Akkuyu projesi hakkında da bilgi ve deneyimlerini paylaştı.
Panelin ardından Tarsus Üniversitesi öğrencileri de nükleer enerjinin dünyadaki yolculuğunu benzersiz bir şekilde aktaran Nuclear Now belgeselini izledi.
Sinop Üniversitesi
Hacettepe Üniversitesi’nden sonra Türkiye’nin ikinci Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü’ne ev sahipliği yapan Sinop Üniversitesi’nde düzenlenen etkinliğe 80’e yakın öğrenci katıldı. Etkinliğe, Sinop Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Rıza Bayrak ve Nükleer Enerji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Meryem Seferinoğlu’nun da aralarında olduğu pek çok öğretim görevlisi de katıldı. Etkinlikte belgesel gösteriminden önce Seferinoğlu ve Öner’in katılımıyla söyleşi yapıldı.
Öğrencilerle Akkuyu NGS’de görev yapmak için Rusya’da aldığı eğitimin ayrıntılarını paylaşan Öner, kendisiyle aynı yolu izlemek isteyen öğrencilere deneyimlerini aktardı.
Hacı Bayram Veli Üniversitesi
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Nuclear Now belgeselinin gösterildiği ve söyleşi yapılan bir diğer durak oldu. Belgesel, İletişim Fakültesi öğrencileri ve öğretim üyeleri tarafından büyük ilgiyle izlendi. Belgeselin ardından Ergün, katılımcılara nükleer enerji hakkında bilgi verdi, soruları yanıtladı. Ergün, geleceğin iletişimcileri, gazetecileri ve sinemacıları tarafından ilgiyle dinlendi.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özge Güven Akdoğan da belgeseli sinematografik açıdan ele aldı ve Stone’un belgeselciliği hakkında bilgi verdi.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Rosatom Orta Doğu ve Kuzey Afrika Direktörü ve Bölge Başkan Yardımcısı Alexander Voronkov, yönetmenin karmaşık bir konuyu basit bir dil kullanarak ele aldığını, böylece izleyici ile kolayca iletişim kurduğuğunu belirterek, “‘Nuclear Now’ hem nükleer enerjinin günümüzde geldiği noktayı göstermeyi vadediyor hem de insanlığın nükleer enerjiye ihtiyacı olduğuna dair bir eylem çağrısında bulunuyor. ‘Yeniden düşünme vakti’ sloganı, izleyicileri, özellikle günümüzün çevresel zorlukları ve aşırı enerji tüketimi bağlamında, nükleer enerjiyi temiz bir enerji alternatifi olarak yeniden düşünmeye teşvik ediyor. İzleyicilerin belgeseli izledikten sonra bu bakış açısını benimseyeceklerini umuyorum.” ifadelerini kullandı.
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>RUSYA Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından Mersin’de inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesinde yer alan Bayramoğlu Endüstriyel Çelik’in Yönetim Kurulu Başkanı Burak Çeliktaş, proje sayesinde edindikleri deneyimi, “Santral sayesinde hem istihdam artışı sağlandı hem de eğitim ve sertifikasyon konusunda yetkinlik kazanıldı” sözleriyle ifade etti.
Türk firmalarının Akkuyu NGS projesinde inşaat ve altyapı işlerinin yanı sıra çelik ve metal üretimi alanında da önemli tedarikçiler arasında yer aldığını belirten Çeliktaş, “Akkuyu projesi ile Türk mühendis ve teknisyenlerinin teknolojik ilerlemedeki yetkinlikleri artmış, bilgi ve deneyim paylaşımı için fırsatlar oluşmuştur. İhracat ve yatırım fırsatlarına baktığımızda ise Türk firmaları önemli bir oyuncu konumuna gelmiştir. Ekonomik katkıları düşünüldüğünde yerel işletmeler desteklenerek, bölgesel kalkınmada fırsatlar yaratılmıştır. Tüm bu deneyimlerin dünya çapındaki nükleer santral projelerinde kullanılabileceğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
1960’tan bu yana faaliyet gösteren Bayramoğlu’nun, Akkuyu NGS projesinde gömülü eleman üretiminin yanı sıra boru spool, buhar ve yağ hatları imalatı ve ekipman imalatı gibi pek çok kritik aşamada görev aldığının altını çizen Çeliktaş, projede yer alan ilk 10 firmadan biri olduklarını belirtti. Burak Çeliktaş şunları söyledi:
” Türkiye’nin Akkuyu NGS de dahil nükleer güç santrali kurma hedefleri ve küçük modüler reaktör (SMR) projeleri, Türk sanayisine büyük katkılar sağlayabilir. Bu projeler sadece enerji üretimiyle ilgili değil, aynı zamanda sanayinin modernleşmesi, teknolojik gelişimi ve yeni ihracat fırsatları anlamında da kritik bir rol oynayacaktır. Hem ekonomik büyüme hem de küresel rekabetteki güçlenme açısından önemli fırsatlar sunan bu projeler, Türkiye’yi sadece bölgesel bir enerji oyuncusu değil, aynı zamanda nükleer enerji teknolojileri konusunda önemli bir aktör haline getirebilir.”
Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda hayata geçirmeye hazırlandığı yeni nükleer santral ve SMR inşa etme hedeflerinin sanayinin teknolojiye erişimini artırmak ve yerli üretimi teşvik etmek açısından çok önemli fırsatlar sunduğunu vurgulayan Çeliktaş, Türk sanayicisinin bu projelerde çelik ve metal üretimi, elektrik ekipmanları, kontrol sistemleri, soğutma ve ısı transfer teknolojileri gibi alanlarda önemli bir roller üstlenebileceğini belirtti.
‘NÜKLEER ENERJİ, HEDEFLERE ULAŞMADA ÖNEMLİ BİR YER TUTUYOR’
Çeliktaş, “Yerli firmalar, SMR teknolojilerinin geliştirilmesi ve üretim süreçlerinin yerelleştirilmesiyle büyük bir potansiyel kazanabilir. Bu durum, nükleer enerji sektöründeki yerli tedarik zincirinin güçlenmesini sağlayacaktır. Enerji Güvenliği ve Sıfır Karbon Hedefine baktığımızda ise Türkiye, enerji güvenliği açısından dışa bağımlılığı azaltmayı ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla entegre bir enerji sistemini oluşturmayı hedefliyor. Nükleer enerji, bu hedefe ulaşmada önemli bir yer tutmaktadır. Yüksek teknoloji altyapıları, Türk sanayisinin verimliliğini artırma, dijital dönüşümünü hızlandırma ve global tedarik zincirlerine entegrasyonunu sağlama konusunda önemli bir itici güç olabilir” diye konuştu.
‘AKKUYU NGS’DE EDİNDİĞİMİZ TECRÜBEYLE YENİ NÜKLEER PROJELERDE AKTİF ROL ALABİLECEĞİZ’
Akkuyu NGS projesinde 1 ve 2 numaralı pompa istasyonlarının kurulumunu üstlenen Aydıner İnşaat’ta Kıdemli İnşaat Mühendisi olarak görev yapan Ferhat Türker de ‘ilklerin projesi’ olarak tanımladığı Akkuyu NGS’nin inşasında yer almaktan gurur duyduklarını söyledi. Akkuyu NGS’nin Türk sanayisine önemli katkılarda bulunduğunun altını çizen Türker, “Akkuyu ile biz de bir ilki yaşıyoruz. Burada edindiğimiz tecrübeyle gelecekte yeni nükleer projelerde aktif rol alabileceğiz” dedi.
Nükleer Düzenleme Kurumu’ndan verilen bir imalatçı onay belgesine sahip olduklarını vurgulayan Türker, “Diğer bir deyişle, bir nükleer santral inşasında yer alma yetkimiz bulunuyor. Dolayısıyla, Türkiye’de yeni bir nükleer enerji santrali yapılacaksa hem devletimizin hem de Nükleer Düzenleme Kurumu’nun referansıyla bu işe uygun ve yeterli olduğumuzu kanıtladık” ifadelerini kullandı.
“PROJE SÜRECİNDE HIZLA İLERLİYORUZ”
Aydıner İnşaat A.Ş. olarak 2021 yılında Akkuyu NGS projesinde, çalışmaya başladıklarını söyleyen Türker, “Şu anda 1 numaralı pompa istasyonunun kaba inşaatını bitirdik ve 2 numaralı istasyonda ise kaba inşaatı yüzde 80 oranında tamamladık. Bölge halkından istihdam sağlamak, projeye olan katkımızı artırıyor. Personel sayımız, inşaat sürecinin hızına göre aylık olarak artıyor. Projede toplam 19 taşeron firmayla çalışıyor, 2 bin kişiye istihdam sağlıyoruz. Akkuyu NGS projesi, sadece bizim değil, taşeron firmaların da gelişimine katkı sağlıyor” diye konuştu.
“AKKUYU NÜKLEER ENERJİYE GEÇİŞİN ANAHTARIDIR”
Akkuyu’nun Türkiye için bir dönüm noktası olduğuna dikkat çeken Türker, şunları kaydetti:
“Akkuyu, ülkemize nükleer enerjinin girmesine olanak tanıyan, yani; nükleer enerjiye geçişin anahtarı bir proje. Sektördeki köklü firmalardan biri olarak burada çalışmaktan gurur duyuyoruz. İlkler daima zor ve sancılıdır. Fakat bu ilk eşik aşıldığında süreç daha profesyonel ve hızlı ilerliyor. Akkuyu ile biz de bir ilki yaşıyoruz ve gelecekte yapılacak diğer nükleer projelerde daha aktif rol alarak büyük projelerde yer alabileceğimizi kanıtlıyoruz.”
“AKKUYU İLE İŞ BİRLİĞİMİZ, BİZİ NİTELİKLİ NÜKLEER SANTRAL TEDARİKÇİSİ YAPIYOR”
Akkuyu NGS projesinde aktif rol alan SMS Sanayi Malzemeleri Üretim ve Satış A.Ş. de, ‘TORK’ markasıyla nükleer sektörde önemli bir oyuncu haline geldi. Akışkanlığı kontrol eden endüstriyel vanaların imalatını yapan şirket, 2016 yılında Varnasan isimli firmayı bünyesine katarak küresel vana üretiminde imalat hacmini artırdı. SMS-TORK, emniyet valfleri gibi farklı alanlarda üretim yapıyor.
SMS-TORK Genel Müdürü Ömer Kaya, “Sektördeki 39. yılımızda 180 kişilik kadromuzla 80 ülkeye ihracat yapıyoruz. Akkuyu NGS ile iş birliğimiz, bizi nitelikli nükleer santral tedarikçisi konumuna getiriyor. Böylece bu alanda tecrübemizi artırırken, gelecekte diğer nükleer projelerde de yer alma şansı bulacağız. Şirket olarak, tanındıkça ve güvenilirliğimiz arttıkça bu alanda daha önce çalışmış olan firmalarla ortaklık yapma şansı yakaladık. Nükleer enerji alanında tecrübe edindikçe, şu anda diğer ülkelerde inşası süren nükleer tesislerde yer alma şansımız olduğuna da inanıyoruz” dedi.
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>İkili, Rusya-Ukrayna Savaşı’ndaki gelişmeleri ele alırken Ukrayna’nın kışa daha güçlü bir pozisyonda girmesi konusunda görüş birliğine vardı.
Rutte ve Starmer, Rusya saflarında savaşa katılan Kuzey Koreli askerler konusunun, Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik güvenliği için önemli olduğunu vurguladı.
Görüşmede Starmer, hükümetinin savunma alanındaki çalışmalarından söz ederken milli gelirin yüzde 2,5’ini savunma alanına harcama kararlılığını da yineledi.
Fotoğraf, AA tarafından servis edilmiştir, temsilidir.
Haber Kaynak : HABERTURK.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, günlük basın toplantısında medya kanallarında yer alan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, ocak ayında göreve başlayacak olan ABD Başkanı Donald Trump ile bir ateşkes müzakeresine açık olduğu haberlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Söz konusu haberlerde Moskova ve Kiev arasındaki çatışmanın dondurulması, bir tampon bölge oluşturulması, Kursk ve Harkov bölgelerini içeren bazı toprak değişimleri ile uzlaşmaya varılabileceği öne sürülüyor.
Peskov, “Bu çatışmanın dondurulması bizim için bir seçenek değildir ve herkes tarafından bilinen hedeflerimize ulaşmamız önemlidir” dedi. Moskova, temel hedefleri arasında Kiev’in tarafsızlık statüsüne yasal olarak bağlanması ve NATO’ya katılma çabalarından vazgeçmesi bulunduğunu söylüyor.
Haziran ayında Putin, Kiev ile müzakerelere hemen başlanması için Ukrayna birliklerinin Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgelerinden tamamen çekilmesi gerektiğini içeren bir şartlar listesi sunmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da kısa bir süre önce Peskov’unkine benzer bir açıklama yapmış ve Ukrayna’daki çatışmanın mevcut cephe hattında dondurulmasını öneren görüşlerin, Minsk anlaşmalarının daha kötü bir versiyonuna benzeyeceğini ifade etmişti.
Rus nüfusun yoğunlukta olduğu Luhansk ve Donetsk bölgelerine özerk bir statü tanıyarak Ukrayna’nın bir parçası olarak kalmalarını sağlamayı hedefleyen Minsk anlaşmalarının çerçevesi Kiev tarafından uygulanmamıştı.
Lavrov, Batı’nın Minsk anlaşmalarını sadece Rusya’ya karşı bir zaman kazanma stratejisi olarak kullandığını ve aslında Kiev’i yeniden silahlandırmayı amaçladıklarını savunmuştu.
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>
İMZALANAN ANLAŞMADA KRİTİK BİR MADDE VAR
Putin’in onayladığı, Rusya ile Kuzey Kore arasında stratejik ortaklık kurulmasını içeren anlaşma, ülkenin yasal bilgi sisteminde yayımlandı. İki ülke arasındaki ilişkilerin savunma, tarım, sağlık, eğitim gibi çok sayıda alanda geliştirilmesini öngören anlaşma, taraflardan birine saldırı yapılması halinde diğer tarafın askeri yardım sağlayacağına yönelik bir madde de içeriyor.
ORTAK ASKERİ TATBİKATLAR DÜZENLEYEBİLECEKLER
Anlaşmaya göre, iki ülke “savaşı önlemek ve savunma kabiliyetlerini güçlendirmek” amacıyla ortak askeri tatbikatlar da düzenleyebilecek. Söz konusu anlaşma, Putin’in Kuzey Kore’ye haziran ayında gerçekleştirdiği ziyarette imzalanmış, ardından Rus parlamentosunun alt kanadı Duma ve parlamentonun üst kanadı Federasyon Konseyi tarafından onaylanmıştı.
Uluslararası İlişkilerVladimir PutinKuzey KoreDiplomasiPolitikaGüvenlikSavunmaGüncelDünyaTarımRusya
Haber Kaynak : HABERLER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Rusya’dan gözdağı: Nükleer tatbikat başladı!
Nükleer silahları kullanmanın Rusya’nın ulusal güvenliğini sağlamak için alacağı son çare önlemi olduğunu vurgulayan Putin, Rusya’nın nükleer gücünü gerekli seviyede koruyacağını belirtti.
Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Rus ordusunun cephede ilerlemeye devam ettiği belirtilen açıklamada, “Batı Askeri Grubu birlikleri, Harkiv bölgesinde Kruglyakovka yerleşim birimini kurtardı.” ifadesi kullanıldı.
SON 24 SAATTE…
Son 24 saatte 147 bölgede Ukrayna’nın askeri unsurlarına saldırılar düzenlendiği aktarılan açıklamada, saldırılarda, askeri havaalanı altyapısı, petrol tesisi, mühimmat deposu, Ukraynalı asker ve askeri teçhizatın konuşlandırıldığı noktaların vurulduğu kaydedildi.
Açıklamada, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna ordusuna ait 647 uçak, 283 helikopter, 34 bin 850 İHA, 584 hava savunma füze sistemi, 18 bin 911 tank ve zırhlı araç, 1482 çok namlulu roketatar, 16 bin 989 obüs ve havan topu ile 27 bin 755 özel askeri aracın imha edildiği bildirildi.
Rusya Savunma Bakanlığı, dün ordularının, Donetsk bölgesinde Katerinovka, Gornyak, Dobrovolye ve Selidovo yerleşim birimlerini kontrolüne aldığını belirtmişti.
Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Söz konusu bölgelerin Uzak Doğu ve Sibirya’nın güneyinde olduğunu anlatan Grabçak, “Eğer dijitalleşmenin öncüsü madencilikse yakın gelecekte bazı bölgelerde madenciliğin devlet düzeyinde yasaklanması planlanıyor.” dedi.
Grabçak, kripto para madenciliğinin yasaklanacağı bölgelere elektrik tedarikinin 2030’a kadar önemli oranda artmayacağını söyledi.
VLADİMİR PUTİN YASALLAŞTIRMIŞTI
Kripto para madenciliğinin yasallaşması Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 8 Ağustos’ta onaylamıştı.
Kararnameye göre, Rus hükümetinin belirleyeceği kişi ve şirketler, belirlenen enerji tüketim sınırlarını aşmamak kaydıyla 1 Kasım’dan itibaren kripto para birimlerinin madenciliğini yapabilecek.
Haber Kaynak : SABAH.COM.TR
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>
Meta’dan Rusya’yı kızdıran karar…
Milyonlarca kullanıcıya sahip uygulamaları tek çatı altında toplayan Meta, Rus medyasına ait bazı kuuluşları ve haber ajanslarını platformlarında yasakladı.
Yasağın duyurulmasının ardından tepki gören Meta, konuya ilişkin açıklama yaptı.
“RUS MEDYA KURULUŞLARI KÜRESEL OLARAK YASAKLANDI”
Açıklamada, “Dikkatli bir değerlendirmenin ardından Rus devlet medya kuruluşlarına karşı devam eden yaptırımlarımızı genişlettik. Rossiya Segodnya, RT ve bunlarla bağlantılı kuruluşlar, dış müdahale faaliyetleri nedeniyle uygulamalarımızdan küresel olarak yasaklanmıştır.” ifadesi kullanıldı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, başkent Moskova’da gündemdeki konulara dair yaptığı açıklamada, Meta’nın aldığı karara da değindi.
“BU KARAR OLUMSUZ VE KABUL EDİLEMEZ”
Peskov, Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’nın Rus medya kuruluşlarını yasaklama kararının olumsuz ve kabul edilemez olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
Meta bu eylemlerle kendisini itibarsızlaştırıyor. Rus medyasına yönelik bu tür seçici eylemler kabul edilemez. Bunu son derece olumsuz bir karar olarak değerlendiriyoruz. Elbette bu, Meta ile ilişkilerimizi iyileştirme ihtimalini zorlaştırıyor.
RUS MEDYASI VE ABD
ABD Adalet Bakanlığı, 4 Eylül’de yaptığı açıklamada, aralarında RT’nin de olduğu Rusya’ya bağlı bazı medya kuruluşları ile sosyal medya platformlarını, 5 Kasım’da yapılacak başkanlık seçimlerine müdahale etmeye çalışmakla suçlamış ve bu kapsamda yaptırımlar açıklamıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken da 13 Eylül’de yabancı ülkelerde “istikrarsızlaştırıcı” faaliyetlerde bulunduğu ve Ukrayna’daki savaşında Moskova yönetimine önemli ölçüde destek sağladığı gerekçesiyle Rus devlet kanalı RT ile bağlantılı 3 kurum ile 2 kişiye yönelik yaptırım kararı alındığını açıklamıştı.
SEÇİMLERE MÜDAHALE İDDİALARINI REDDETTİLER
ABD istihbaratı, ülkede 2016 yılında düzenlenen başkanlık seçimlerine Rusya’nın RT ve diğer medya kurumları üzerinden müdahale etmeye çalıştığı sonucuna varmış, Moskova ise seçimlere müdahale iddialarını reddetmişti.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
Büşra Yıldız
Editör
Haber Kaynak : ENSONHABER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Zelenskiy, Telegram hesabından paylaştığı görüntülü mesajında, Rusya’nın, Ukrayna’nın Poltava bölgesine füze saldırısı gerçekleştirdiğini duyurdu.
Saldırıda iki balistik füzenin kullanıldığını savunan Zelenskiy, saldırı sonucu Poltava’daki bir enstitünün kısmen yıkıldığını ve yanındaki hastanenin de hasar gördüğünü ifade etti.
Zelenskiy, mevcut bilgilere göre saldırıda 41 kişinin öldüğünü,180 kişinin yaralandığını aktardı.
Enkaz altında insanların olduğunu aktaran Zelenskiy, olay yerinde arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
Ukrayna’nın daha çok hava savunma sistemine ihtiyaç duyduğunu kaydeden Zelenskiy, “Bizi Rus teröründen koruyabilecek uzun menzilli saldırılara şimdi ihtiyacımız var, daha sonra değil.” ifadelerini kullandı.
Haber Kaynak : HABERLER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Moğolistan’a inen Putin havalimanında törenle karşılandı.
Putin’in yarın Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh ile bir araya gelmesi beklenirken, iki ülke arasında bazı belgelerin da imzalanması planlanıyor.
Öte yandan, Moğolistan’ın Putin hakkında yakalama kararı çıkartan Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) üyeliği gündeme gelmişti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, UCM kararı veya Moğolistan’ın üyeliğinin Rusya’nın gündemindeki bir sorun olmadığını söylemişti.
UCM’NİN PUTİN HAKKINDA YAKALAMA KARARI
UCM, Ukrayna’da işlenen suçlara ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında, Rusya Devlet Başkanı Putin ve Rusya’nın Çocuk Hakları Komiseri Maria Alekseyevna Lvova-Belova hakkında savaş suçu gerekçesiyle yakalama kararı çıkarıldığını ve bu kararın ömür boyu geçerli olduğunu Mart 2023’te duyurmuştu.
Moğolistan da Roma Statüsü’nü imzalayan ve UCM’ye üye olan 124 ülke arasında yer alıyor.
*Haberin görselleri Associated Press tarafından servis edilmiştir.
Haber Kaynak : HABERTURK.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>ARDAHAN – Türkiye’nin Gürcistan sınırında, Kafkaslar ve Orta Asya’ya açılan kapısı konumundaki Posof Türkgözü Sınır Kapısı’nda Rusya- Ukrayna savaşı nedeniyle tır yoğunluğu devam ediyor.
Türkiye’nin Gürcistan üzerinden Kafkas ülkelerine açılan Ardahan’ın Posof ilçesindeki Türkgözü Gümrük Kapısında tır kuyruğu devam ediyor.
Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle güzergah değiştiren tırlar, Türkiye ile Gürcistan arasındaki Posof-Türkgözü Gümrük Kapısı’nda yoğunluk oluşturdu. Tır kuyruğunun 3 kilometreyi bulduğu gümrük kapısında sürücüler, Posof-Türkgözü Gümrük kapısından geçmek için uzun süre beklemek zorunda kalıyor.
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Genelkurmay Başkanlığı’nın Telegram hesabından yapılan yazılı açıklamada, Rusya’nın 26 Ağustos’ta Ukrayna’ya düzenlediği yoğun hava saldırılarında Ukrayna’ya ait F-16 uçaklarının görev uçuşları yaptığı bildirildi.
UÇAK DÜŞTÜ, PİLOT ÖLDÜ
Açıklamada, F-16’ların füze saldırısını püskürtmek amacıyla görev yaptıkları bilgisi verilerek, “Hava muharebesi sırasında F-16 uçağı yüksek verimlilik gösterdi, dört düşman seyir füzesi havadan silahlarla düşürüldü.” ifadesi kullanıldı. Bir F-16’yla hedefe yaklaştığı sırada bağlantının kesildiği belirtilen açıklamada, “Bir sonraki hedefe yaklaşırken uçaklardan biriyle iletişim kesildi. Daha sonra ortaya çıktığı üzere uçak düştü, pilot öldü.” denildi.
Açıklamada, kazanın nedenlerini öğrenmek için uçağın düştüğü bölgede incelemelerde bulunmak üzere özel bir ekip görevlendirildiği aktarıldı.
Haber Kaynak : SONDAKIKA.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>
SARATOV VALİSİ DOĞRULADI
Rusya‘nın Saratov Bölge Valisi Roman Busargin, Ukrayna ordusunun dün gece Saratov kentine İHA’larla saldırı düzenlediğini doğrulayarak Predmostovaya Meydanı’ndaki bir bina kısmen hasar gördüğünü ifade etti.
Haber Kaynak : HABERLER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>Ancak Kanada yetkili makamlarının “cezanın kaçınılmazlığı” ilkesini ihlal ederek Hunka’yı iade etmeyi reddettiği kaydedilen açıklamada, “Bazı ülkelerin Nazizm ile mücadele konusundaki isteksizliğine rağmen başsavcılık, Hunka’nın Interpol veri tabanına dahil edilmesi yönünde olumlu bir karar aldırmayı başardı. Soykırım sanığının uluslararası alanda aranması sürüyor.” ifadelerine yer verildi.
REKLAM
Açıklamada, Hunka’nın herhangi bir devletin topraklarında bulunduğunun tespit edilmesi halinde Rus yetkili kurumlarının iade talebi göndereceği ifade edildi.
KANADA PARLAMENTOSU’NDA ALKIŞLANMIŞTI
Geçen yıl 22 Eylül’de, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Kanada Avam Kamarası’nda yaptığı konuşmanın ardından Avam Kamarası Başkanı Anthony Rota, salonda bulunan 99 yaşındaki Ukrayna kökenli Yaroslav Hunka’yı “savaş kahramanı” olarak tanıtmış ve kendisine hizmetlerinden dolayı teşekkür etmişti.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve parlamento üyelerince alkışlarla karşılanan Hunka’nın, İkinci Dünya Savaşı’nda Nazilerin tarafında savaştığının ortaya çıkması üzerine Rota, ağır eleştirilere maruz kalmış, tepkilerin ardından istifa etmişti.
Daha sonra Kanada Başbakanı Trudeau, parlamentoda yapılan oturumda eski Nazi askeri Hunka’nın alkışlanmasını “utanç verici” olarak nitelendirmişti.
*Haberin görseli AP tarafından servis edilmiştir.
Haber Kaynak : HABERTURK.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>HEDİYE EDİLEN KUR’AN-I KERİM’İ ÖPTÜ
Ziyaret sırasında İslami değerlere olan hassasiyetini gösteren Putin, Çeçenistan’daki Hazreti İsa Camii’nde kendisine hediye edilen Kur’an-ı Kerim’i öptü.
“KUR’AN-I KERİM’E YAPILAN SAYGISIZLIK SUÇTUR”
Daha önce yaptığı bir açıklamada, Kur’an-ı Kerim’in Müslümanlar için kutsal bir emanet olduğunu ve ona yapılan saygısızlığın Rusya’da suç sayıldığını belirtmişti. Putin, “Kur’an-ı Kerim Müslümanlar için kutsal emanettir ve diğer tüm insanlar için de öyledir. Diğer ülkelerde dini duygulara saygı gösterilmediğini ve bunun bir suç olarak kabul edilmediğini biliyoruz,” şeklinde konuşmuştu.
“SİZİN GİBİ ASKERLERİMİZ OLDUĞU SÜRECE HER ZAMAN YENİLMEZ OLACAĞIZ”
Kurchaloyevsky bölgesinde Çeçenistan’ın ilk lideri Ahmet Kadirov’un mezarını ziyaret eden Putin, sonrasında Kadirov ile birlikte Gudermes’teki Rus Özel Kuvvetler Üniversitesi’ni ziyaret etti. Putin, üniversitede Ukrayna’da savaşmak için eğitim gören Çeçen birlikleri ve gönüllülerle bir araya gelerek yetkililerden bilgi aldı. “Sizin gibi askerlerimiz olduğu sürece, her zaman yenilmez olacağız. Burada poligonda atış yapmak başka bir şey, hayatınızı ve sağlığınızı riske atmak başka bir şey. Ancak anavatanı savunmak için manevi bir ihtiyacınız ve böyle bir karar alma cesaretiniz var” dedi.
“UKRAYNA’DA SAVAŞMAK İÇİN 47 BİN ASKER GÖNDERDİK”
Kadirov ve Putin, ziyaret çerçevesinde çalışma toplantısı gerçekleştirdi. Kadirov, görüşmede yaptığı konuşmada Çeçenistan’ın Ukrayna’da savaşmak için şu ana kadar 19 bini gönüllü olmak üzere toplam 47 bin asker gönderdiğini söyledi. Gönderilen askerlerin Rus Özel Kuvvetler Üniversitesi’nde eğitim aldığını belirten Kadirov, ayrıca on binlerce eğitimli askerlerin de askeri bölgeye gitmek için hazır bulunduğunu ifade etti.
Haber Kaynak : HABERLER.COM
“Yayınlanan tüm haber ve diğer içerikler ile ilgili olarak yasal bildirimlerinizi bize iletişim sayfası üzerinden iletiniz. En kısa süre içerisinde bildirimlerinize geri dönüş sağlanılacaktır.”
]]>75’inci yılını kutlayan NATO’nun “tarihteki en güçlü ve başarılı ittifak olduğunu” belirten Stoltenberg, iki gün süren toplantılarda Ukrayna’ya desteği daha kalıcı ve sürdürülebilir hale getirmenin yollarını ele aldıklarını aktardı.
Bu doğrultuda çalışmaların ilerleyen günlerde de devam edeceği mesajını veren Stoltenberg, müttefiklerin Ukrayna’ya desteği artırması için bir an önce harekete geçmesi gerektiğini ifade etti.
Genel Sekreter, Ukrayna’ya “geçici, gönüllü ve kısa vadeli yardımlar yerine uzun vadeli, üzerinde anlaşılmış ve öngörülebilir taahhütlerin daha önemli olduğunu” dile getirdi.
“NATO, Ukrayna’daki savaşın bir tarafı değildir ve olmayacaktır.” sözünü yineleyen Stoltenberg, yaptıkları şeyin Birleşmiş Milletler Şartı uyarınca “kendini savunma hakkını” kullanan Ukrayna’ya destek vermek olduğunu belirtti.
ACİL DESTEK ÇAĞRISI
Ukrayna’da savaş alanındaki durumun oldukça zor olduğuna değinen Stoltenberg, “Durum ciddi ve işte tam da bu nedenle Ukrayna için daha fazla destek seferber edilmesi konusunda aciliyet söz konusu.” dedi.
Stoltenberg, Ukrayna’nın daha fazla toprak kazanabilmesinin yolunun NATO müttefiklerinin desteğini artırmasından geçtiğini ifade ederek, bu gerçekleşmediği takdirde Rusya’nın daha fazla toprak ele geçireceğini, bu durumun NATO’yu daha tehlikeli bir konuma düşürme riski taşıdığını dile getirdi.
Ukrayna’da kalıcı bir barışa ulaşmanın tek yolunun Ukrayna ordusunu güçlendirmekten geçtiğini vurgulayan Stoltenberg, “Çünkü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i savaş alanında kazanamayacaklarına ikna etmenin tek yolu budur.” diye konuştu.
Stoltenberg, Ukrayna’nın Rusya’yı yenebileceğine yönelik inancını paylaşarak, “Çoğu uzman Rusya’nın haftalar içinde Ukrayna’nın, günler içinde de Kiev’in kontrolünü ele geçireceğine inanıyordu ama bu gerçekleşmedi. Ukraynalılar, Rusya’nın savaşın başında işgal ettiği toprakların yüzde 50’sini kurtardı.” ifadesini kullandı.
“GÜVENLİĞİMİZ BÖLGESEL DEĞİL KÜRESELDİR”
İran ve Kuzey Kore’nin Rusya’ya mühimmat, füze ve insansız hava aracı, Rusya’nın ise bunun karşılığında bu ülkelere nükleer programları için teknoloji sağladığını belirten Stoltenberg, “Dolayısıyla Avrupa’da ayrı ve Asya’da ayrı bir güvenliğe sahip olduğumuz fikri işe yaramıyor. Güvenliğimiz bölgesel değil küreseldir.” dedi.
“Bugün Ukrayna’da olan yarın Güney Çin Denizi’nde de olabilir.” şeklinde konuşan Stoltenberg, bu nedenle Asya-Pasifik bölgesiyle işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Stoltenberg, NATO’yu küresel bir ittifak haline getirme niyetinde olmadıklarını ifade ederek, “NATO, Kuzey Amerika ve Avrupa’nın ittifakı olarak kalacaktır. Ancak güvenliğimiz Asya Pasifik bölgesindeki güvenlikle bağlantılıdır.” değerlendirmesini yaptı.
GÜRCİSTAN’A UYARI
Gürcistan hükümetinin, geçen yıl başkent Tiflis’te gösterilere neden olan ve “yabancı ajan yasa tasarısı” olarak da nitelendirilen “yabancı etkinin şeffaflığı” konulu yasa tasarısını yeniden parlamentoya sunma kararına yönelik soruyu yanıtlayan Stoltenberg, tasarının yeniden gündeme getirilme çabalarına karşı çıktığını aktardı.
Stoltenberg, tasarının Gürcistan’daki demokratik kurumların güçlendirilmesine yönelik çabalarla çelişeceği uyarısında bulunarak, “Gürcistan NATO’ya yaklaşmak ve Avrupa Birliği’ne yakınlaşmak için reformlar üzerinde çalışmalıdır.” ifadesini kullandı.
Gürcistan’ın NATO ve Avrupa Birliği’ne (AB) yakınlaşmak için demokratik kurumları güçlendirmeye yönelik reformlar yapmasının önemine değinen Stoltenberg, “Yabancı ajan fikrini getiren herhangi bir yasa, korkarım ki hem uluslararası alanda hem de Gürcistan’da faaliyet gösteren pek çok medya kuruluşunu etkileyecek ve Gürcistan’ı güçlü bir şekilde demokratik bir toplum haline getirme fikrini baltalayacaktır.” dedi.
]]>BM’DEN MESAJ…
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, terör saldırısını şiddetle kınadı. BM Sözcülük Ofisi’nden saldırıya ilişkin yazılı açıklama yapıldı.
Açıklamada, Guterres’in yakınlarını kaybeden ailelere ve Rusya hükümetine başsağlığı dilediği belirtildi. Guterres’in Rusya’nın başkenti Moskova’da konser salonuna düzenlenen terör saldırısını şiddetle kınadığı aktarılan açıklamada, yaralılara acil şifalar dilendi.
AB’DEN TEPKİ
Avrupa Birliği (AB) Rusya’nın başkenti Moskova’da konser salonuna düzenlenen terör saldırısına tepki göstererek, sivillere yönelik her türlü saldırıyı kınadığını bildirdi.
AB Komisyonu Sözcüsü Peter Stano, X hesabından yaptığı açıklamada, AB’nin saldırı haberi karşısında şoke olduğunu ve dehşete düştüğünü bildirdi. Stano, “AB sivillere yönelik her saldırıyı kınıyor. Düşüncelerimiz Rusya’da saldırıdan etkilenen tüm vatandaşlarla beraber” ifadesini kullandı.
TÜRKİYE SALDIRILARI KINADI
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile telefonda görüştü. Diplomatik kaynaklardan yapılan açıklamada, “Sayın Bakanımız, Moskova’daki menfur terör saldırısını kınadığımızı belirtmiş, Rusya halkına ve hükümetine Sayın Cumhurbaşkanımızın ve halkımızın başsağlığı dileklerini iletmiştir” denildi.
Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada da şu ifadelere yer verildi: “Moskova’daki bir konser salonuna bu akşam (22 Mart) düzenlenen saldırıda çok sayıda ölü ve yaralı olduğu üzüntüyle öğrenilmiştir. Masum sivilleri hedef alan bu menfur terör saldırısını şiddetle kınıyoruz. Rus halkına ve Rusya Hükümetine en derin taziyelerimizi sunuyoruz.”
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, “Moskova’da masum sivilleri hedef alan menfur terör saldırısını şiddetle kınıyor, Rusya hükümetine ve Rus halkına taziyelerimi iletiyorum” açıklamasında bulundu.
Türkiye’nin Moskova Büyükelçisi Bilgiç de Moskova’daki terör saldırısını kınadı. Bilgiç, terör saldırısı ile ilgili X sosyal medya hesabındaki paylaşımında “Moskova’da masum sivilleri hedef alan terör saldırısını şiddetle kınıyor, Rusya halkına ve Rus hükümetine en derin taziyelerimizi sunuyoruz” ifadelerini kullandı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel de terör saldırısını lanetledi. Özel, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Moskova’da bir konser salonuna düzenlenen ve masum sivilleri hedef alan terör saldırısını lanetliyorum. Saldırıda ölenlerin ailelerine ve Rusya Federasyonu vatandaşlarına başsağlığı diliyorum” ifadelerini kullandı.
“FAİLLERİ CEZALANDIRILMALI”
Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Rusya Devlet Başkanı Putin’e taziye mesajı gönderdi. Özbekistan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in Moskova’daki Crocus City Hall konser salonunda onlarca masum insanın hayatını kaybettiği ve ağır yaralandığı trajik olayla ilgili Putin’e derin taziyelerini ilettiği bildirildi.
Açıklamada, Mirziyoyev’in mesajında, sivillere yönelik bu terör saldırısını Özbekistan’ın şiddetle kınadığını kaydederken, bu suçun organizatörleri ile faillerinin cezalandırılacağının kaçınılmaz olduğunu vurguladığı, hayatını kaybedenlerin yakınlarına sabır, yaralılara ise acil şifalar dilediği belirtildi.
Tunus Dışişleri Bakanlığı da Moskova’daki saldırıya ilişkin yazılı açıklama yaparak saldırıyı şiddetle kınadığını vurguladı: “Dost ülke Rusya halkına ve saldırıda hayatını kaybeden ailelere en içten taziyelerimizi sunuyoruz. Masum insanların hayatını kaybettiği bu korkakça eylemde yaralananlara acil şifalar diliyoruz.”
“SİVİLLERİN HEDEF ALINMASI KABUL EDİLEMEZ”
Macaristan Başbakanı Viktor Orban da sosyal medya hesabı X’ten yaptığı açıklamada, “Bu akşam Moskova yakınlarında meydana gelen menfur terör saldırısının ardından Rusya Federasyonu halkına en derin başsağlığı dileklerimi iletmek istiyorum” ifadesini kullandı.
Orban, saldırıda hayatını kaybedenlerin aileleri için dua ettiklerini belirtti.
Çekya Dışişleri Bakanlığının resmi sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda ise terör saldırısında hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı dileğinde bulunularak, “Çekya, Moskova’daki terör saldırısını kınıyor. Sivillerin hedef alınması kabul edilemez” görüşüne yer verildi.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Moskova’da bir konser salonuna düzenlenen saldırıyla ilgili korkunç haberler karşısında dehşete düştük. Düşüncelerimiz kurbanların aileleriyle birlikte. Yaralanan herkese acil şifalar diliyoruz” ifadesine yer verildi.
Açıklamada ayrıca, Avusturya’nın Moskova Büyükelçiliği ile sürekli temas halinde olunduğu ve gelişmeleri yakından takip ettikleri kaydedildi.
HAMAS’TAN KINAMA MESAJI…
Hamas’ın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, “Moskova’da sivilleri hedef alan, onlarca ölü ve yaralıya neden olan terör saldırısını şiddetle kınıyoruz” ifadelerine yer verildi.
Rusya yönetimine ve halkına en içten başsağlığı dilekleri iletilen açıklamada, yaralılar için de acil şifa temennisinde bulunuldu.
“SALDIRI KARŞISINDA DEHŞETE DÜŞTÜK”
İrlanda Başbakan Yardımcısı, Dışişleri ve Savunma Bakanı Micheal Martin, sosyal medya platformu X’ten yaptığı paylaşımda, Moskova’da ayrım gözetmeksizin düzenlenen saldırının korkunç görüntüleri karşısında şoke olduğunu belirtti.
Martin, “Sivillerin hedef alınması hiçbir koşulda haklı gösterilemez. Sevdiklerini kaybeden herkese başsağlığı dileklerimi iletiyorum” ifadesine yer verdi.
İsviçre Dışişleri Bakanlığının X hesabından yapılan paylaşımda da “Moskova’da çok sayıda kişinin hayatını kaybettiği saldırı karşısında dehşete düştük” denildi.
Hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı dilenen paylaşımda, Rusya’da yaşanan gelişmelerin yakından takip edildiği kaydedildi.
İskoçya Bölgesel Başbakanı Hamza Yusuf da Moskova’daki saldırıya ilişkin X’ten yaptığı paylaşımda, “Masum sivillere saldırmanın ve onları öldürmenin hiçbir haklı gerekçesi olamaz. Düşüncelerim saldırıdan etkilenenler ve aileleriyle” ifadelerini kullandı.
Moskova’da yaşanan saldırı sonrasında hafta sonu tüm halka açık etkinlikler iptal edildi ve terör saldırısını ele almak için bir görev gücünün kurulduğu açıklandı.
]]>Seçimde Rusya’nın 2014’te Ukrayna’dan yasa dışı ilhak ettiği Kırım’da, 2022’de ilhak ettiği Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgelerinde de devlet başkanı seçimi için sandık başına gidildi. Rusya ayrıca Abhazya ve Güney Osetya’da da seçim düzenledi.
Gürcistan Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili, ülkesinden tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Abhazya ile Güney Osetya bölgelerinde Rusya devlet başkanı seçimlerinin yapılmasının yasa dışı olduğunu belirtti.
Zurabişvili, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Abhazya ve Güney Osetya bölgelerinde Rusya devlet başkanı seçimlerin yapılmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.
“ULUSLARARASI KURALLARA TAMAMEN AYKIRI”
İki bölgenin Rusya’nın işgali altında olduğunu kaydeden Zurabişvili, “Rusya Federasyonu devlet başkanı seçimlerinin Gürcistan’ın işgal altındaki bölgelerinde yapılması kesinlikle kabul edilemez ve yasa dışıdır. Bu seçimler, Gürcistan’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü bir kez daha ağır bir şekilde ihlal etmektedir ve uluslararası kurallara tamamen aykırıdır” ifadesini kullandı.
Zurabişvili, uluslararası toplumu bu duruma tepki vermeye davet etti.
“RUSYA EMPERYAL HIRSLAR PEŞİNDE”
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de temaslarda bulunmak üzere gittiği Gürcistan’da konu hakkında açıklamalarda bulundu.
Genel Sekreter Stoltenberg, “Rusya’nın, Gürcistan ve Ukrayna topraklarında seçim yapması tamamen yasa dışıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Stoltenberg, Rusya’nın “emperyal hırslarının” peşinde olduğunu savunarak, Gürcistan’ın güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade etti.
“BM ŞARTI İHLAL EDİLDİ”
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi tarafından Rusya’da 15-17 Mart’ta düzenlenen devlet başkanı seçimi hakkında yapılan açıklamada, seçimlerin süren Rusya-Ukrayna Savaşı’nın da etkisiyle “son derece kısıtlı ortamda gerçekleştiği” vurgulandı.
AB’nin, Rusya’nın “geçici işgal altındaki Ukrayna topraklarında yasa dışı düzenlenen sözde seçimleri şiddetle kınadığı” bildirilen açıklamada, bu seçimlerle Rusya’nın “Birleşmiş Milletler (BM) Şartı dahil uluslararası hukuku ve Ukrayna’nın bağımsızlığını, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü bir kez daha açık şekilde ihlal ettiği” kaydedildi.
Açıklamada, “BM Genel Kurulunun 12 Ekim 2022 ve 27 Mart 2014 tarihli iki kararına atıfta bulunarak Rusya’yı Ukrayna’nın uluslararası alanda tanınan sınırlarına ve egemenliğine saygı göstermeye çağırıyoruz. AB, Ukrayna topraklarında sözde seçimlerin yapılmasını ya da sonuçlarını tanımadığını ve asla tanımayacağını bir kez daha yineler.” ifadesi kullanıldı.
“SEÇİMLER HÜKÜMSÜZ”
Söz konusu bölgelerde yapılan seçimlerin “hükümsüz olduğu, hiçbir hukuki sonuç doğuramayacağı” kaydedilen açıklamada, “Rusya’nın siyasi liderliği ve bu seçimlerin düzenlenmesinde rol oynayanlar, bu yasa dışı eylemlerinin sonuçlarına katlanacaktır.” ifadesine yer verildi.
Açıklamada, AB’nin Ukrayna’nın egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne bağlılığı yinelenerek, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sonlandırması, “tamamen ve koşulsuz olarak” Ukrayna topraklarından çekilmesi gerektiği belirtildi.
]]>5. kez Rusya Devlet Başkanlığı görevini üstlenecek ve 6 yıl görevde kalacak Putin’in zaferi ise uluslararası kamuoyunda karışık tepkilere neden oldu.
OYLAMAYA TEPKİ GÖSTERENLER: SÖZDE SEÇİM
Almanya Dışişleri Bakanlığı ve İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron, Rusya’da düzenlenen başkanlık seçimlerini ‘sözde seçim’ olarak değerlendirdi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Cameron, yaptığı açıklamada, “Ukrayna topraklarında seçimlerin yasadışı bir şekilde düzenlenmesi, seçmenlere seçim hakkı tanınmaması ve AGİT’in bağımsız gözlemciliğinin yapılmamasının ardından Rusya’da sandıklar kapandı. Özgür ve adil seçimler böyle bir şey değildir” dedi.
Almanya Dışişleri Bakanlığı ise seçimi ‘sözde seçim’ olarak değerlendirerek, “Rusya’daki sözde seçim ne özgür ne de adildir, sonuç kimseyi şaşırtmayacaktır. Putin’in yönetimi otoriterdir, sansüre, baskıya ve şiddete dayanır. Ukrayna’nın işgal altındaki topraklarında yapılan ‘seçimler’ hükümsüzdür ve uluslararası hukukun bir başka ihlalidir” ifadelerini kullandı.
Fransa Dışişleri Bakanlığı da konuyla ilgili bir açıklama yaptı… Açıklamada, Putin’in yeniden seçilmesinin sivil toplum üzerindeki baskı ortamında gerçekleştiği ve özgür ve demokratik bir seçim için gerekli koşullara riayet edilmediği belirtildi.
Bakanlık açıklamasında ayrıca “temel siyasi haklarına yönelik bu saldırıyı barışçıl bir şekilde protesto eden çok sayıda Rus vatandaşının” cesareti de övüldü.
ZELENSKİY: LAHEY’DE SANIK SANDALYESİNE OTURMALI
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rusya’da düzenlenen seçimlere ilişkin yaptığı açıklamada, “Rus diktatör yeni bir seçim simülasyonu yapıyor. Dünyadaki herkes, tarihte sık sık olduğu gibi, bu figürün sadece güce bağımlı hale geldiğini ve sonsuza kadar hükmetmek için elinden gelen her şeyi yaptığını anlıyor. Kişisel iktidarını uzatmak için yapmayacağı kötülük yoktur. Dünyada bundan kurtulabilecek hiç kimse yoktur. Bu duruma dur diyen ve demeye devam edecek olan her devlete, her lidere ve tüm uluslararası örgütlere minnettarım” dedi.
Zelenskiy, “Rusya’nın işgal ettiği Ukrayna topraklarında yaptığı her şey suçtur. Rus katillerin bu savaşta ve Putin’in ömür boyu sürecek iktidarı uğruna yaptıkları her şey için adil bir cezalandırma yapılmalıdır. Putin’in korktuğu tek bir şey var, adalet. Bu seçim taklidinin hiçbir meşruiyeti yoktur ve olamaz da. Bu şahıs Lahey’de sanık sandalyesine oturmalıdır. Bunu sağlamalıyız” ifadesini kullandı.
TEBRİK EDENLER, BAŞARI DİLEDİ
Öte yandan Putin’in seçimden zaferini ilan ederek ayrılmasına birçok ülkeden tebrik de geldi…
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, seçimleri kazanarak yeniden Rusya Devlet Başkanı seçilen Vladimir Putin’i tebrik etti.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Aliyev Putin’i telefonla arayarak seçimde elde ettiği zafer nedeniyle kutladı ve başarılar diledi. Putin de tebrikleri dolayısıyla Aliyev’e teşekkür etti.
Azerbaycan ile Rusya arasındaki ilişkilerin güçlenerek devam edeceğine duydukları güveni dile getiren Aliyev ve Putin, iki ülke ilişkilerinin geleceğine ilişkin konularda görüş alışverişinde bulundu.
Rusya’nın en büyük müttefiklerinden biri olarak bilinen Çin’den de üst düzey kutlama geldi… Çin lideri Şi Cinping, Putin’in zaferini kutladı.
Çin devlet medyasında yer alan haberlerde Şi Cinping’in Putin’i kutladığı belirtilirken, “Sizin tekrar seçilmeniz Rus halkının size destek verdiğini gerçek bir kanıtıdır. Liderliğinizde Rusya’nın gelişim ve inşaat alanlarında yeni çıtaları atlayacağına inanıyorum” dediği öğrenildi. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş nedeniyle batı ülkelerinin sırt çevirdiği Rusya’yla yakınlığını artıran Çin, 2022 yılında işbirliği anlaşmasına imza atmıştı.
ERDOĞAN’IN HAMLESİ MERAK YARATIYOR
Öte yandan batı bloğunda olmasına rağmen Rusya ile yakın ilişki sergileyen sayılı ülkelerden biri olan Türkiye’nin Putin’in seçim zaferine nasıl bir yanıt vereceği merak yarattı.
Macaristan ile birlikte Rusya ile yakın ilişki içerisinde olan NATO üyesi Türkiye henüz Rusya’daki seçim sonuçlarıyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı.
Rusya’nın NATO üyesi ülkeler arasında en büyük yakınlık duyduğu ülke olan Türkiye ile bir dizi üst düzey görüşme planlanmış fakat bunlar son dakika programların uyuşmaması sebebiyle iptal edilmişti. Batı kamuoyunun da yakından takip ettiği Ankara-Moskova arasındaki ilişkiler bu yıl Putin’in Türkiye’ye ziyaretiyle de gündem olmuştu.
Putin’in Şubat ayında planlanan ziyareti ertelenmiş ve bu ziyaret savaşın başladığı günden beri Putin’in NATO üyesi bir ülkeye ziyaret olması sebebiyle ayrı bir önem teşkil ediyordu.
]]>Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) küresel silah transferlerine ilişkin raporuna göre, Avrupa’da savaş uçakları, tanklar ve denizaltılar gibi silah ithalatı 2019-2023 döneminde 2014-2018 dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 94 arttı.
Avrupa’daki en büyük ithalatçı ise kıtanın toplam silah ithalatının yüzde 23’ünü gerçekleştiren Ukrayna oldu.
Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından sonra Batılı ülkelerin Kiev’e askeri yardımlarının artmasıyla Ukrayna’nın, 2019-2023 yıllarında dünyanın dördüncü en büyük ithalatçısı olması dikkati çekti.
Rusya-Ukrayna savaşı küresel silah pazarını önemli ölçüde değiştirirken, Ukrayna için en önemli iki ihracat ülkesi, ithal edilen malların yüzde 69’unu sağlayan ABD ve yüzde 30’unu tedarik eden Almanya oldu.
ABD, 2019-2023 döneminde silah ihracatını 2014-2018 dönemine göre yüzde 17 artırarak, bu alandaki liderliğini korudu. Aynı dönemde Rusya’dan yapılan silah teslimatları ise yüzde 53 düştü. 2019-2023 döneminde 107 ülkeye silah satan ABD, bu alandaki “küresel silah tedarikçisi” rolünü artırarak son 5 yılda daha fazla ülkeye silah ihracatı yaptı.
RUSYA’NIN İHRACAT YAPTIĞI ÜLKE SAYISI GERİLEDİ
Rusya ise 2019 yılında 31 ülkeye önemli silahlar ihraç ederken, geçen yıl bu rakam 12 ülkeye geriledi. Rusya, en büyük iki silah tedarikçisinden biri unvanını Fransa’ya kaptırdı.
Fransa’nın silah ihracatı, söz konusu dönemde yüzde 47 artarken, bu ülke, kayıtların tutulduğu 1950’den beri ilk kez Rusya’nın hemen önünde ikinci en büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldi. Fransa’nın silah ihracatında en büyük payı yüzde 42 ile Asya ve Okyanusya’daki ülkeleri alırken, ihracatın yüzde 34’ü Orta Doğu ülkelerine yapıldı.
SIPRI Silah Transferleri Programı’nın kıdemli araştırmacısı Pieter Wezeman, konuya ilişkin değerlendirmesinde, 800’e yakın savaş uçağı dahil olmak üzere sipariş edilen birçok yüksek değerli silahla birlikte Avrupa’nın silah ithalatının yüksek bir seviyede kalmasının beklendiğini belirterek, “Son iki yılda Avrupa’da hava savunma sistemlerine yönelik talebin de arttığını gördük. Bu talep Rusya’nın Ukrayna’yı havadan bombalamasından kaynaklandı.” ifadelerini kullandı.
BATI EN BÜYÜK SİLAH İHRACATÇISI
ABD ve Batı Avrupa ülkelerinin 2014-2018 döneminde yüzde 62 olan küresel silah ihracatındaki payının, 2019-2023 döneminde yüzde 72’ye yükselmesi de dikkati çekti.
Avrupa’nın en büyük ekonomisine sahip Almanya aynı zamanda küresel silah endüstrisindeki “Büyük Beşli”den birisi olurken, bu ülkenin silah ihracatı 2014-2018 dönemine kıyasla 2019-2023 döneminde yüzde 14 azaldı.
İSRAİL’İN SİLAH İHRACATININ YÜZDE 30’U ALMANYA’DAN
Küresel silah ihracatındaki payı yüzde 5,6 olan Almanya’nın, İsrail’in silah ithalatının yüzde 30’unu gerçekleştirdiği görüldü.
SIPRI’ye göre, Hindistan dünyanın en büyük silah ithalatçısı olurken, bu ülkenin silah ithalatı yüzde 4,7 arttı.
Suudi Arabistan 2019-2023 döneminde küresel silah ithalatının yüzde 8,4’ünü gerçekleştirerek dünyanın en büyük ikinci silah ithalatçısı oldu. Son 5 yılda silah ithalatı yüzde 396 artan Katar, dünyanın en büyük üçüncü silah ithalatçısı olarak kayıtlara geçti.
Orta Doğu ülkelerinin silah ithalatının yüzde 52’si ABD tarafından sağlanırken, bu ülkeyi yüzde 12 ile Fransa, yüzde 10 ile İtalya ve yüzde 7,1 ile Almanya izledi.
]]>Bir yanda, belleği hızla çökmekte olan bir Biden, diğer yanda, suçun her çeşidine bulaşmış, cinsel tacizden yargılanan, resmi devlet belgelerini evine götürmekten hakkında soruşturma açılan ve ABD’de en ağır suçlardan biri kabul edilen vergi kaçakçılığından hüküm giyip, cezalar kesilen Trump. Sorun küresel olarak çok büyük. Uluslararası sistem, nitelikli liderler çıkaramıyor. De Gaulle ve Churchill’i görmüş ve yaşamış Avrupa’da, toplumlar Macron ve Boris Johnson’ı yaşadı, yaşıyor. ABD’nin başkanlık için bu iki profil dışında bir potansiyel üretememesi bir kurumsal, sistemsel ve zihinsel çöküşün tezahürüdür.
– ABD ve AB’nin, Rusya-Ukrayna savaşında aynı hat üzerinde olduğunu görüyoruz. Ortak özellikleri Rusya karşıtlığı. Trump gelirse bu kompozisyon bozulur mu?
Trump, ABD-Çin-Rusya üçgeninde, Rusya’yı yanına alıp, Çin’e karşı bir eksen oluşturmaya çalıştı. Bu, bence üst-Amerikan aklına aykırıydı. Zira, 2023 ulusal ABD savunda belgesinde de, Çin ve Rusya birer tehdit unsuru olarak görülüyordu. Biden ile de Ukrayna üzerinden, savaş mümkün olduğunca uzatılarak, Rusya’nın yıpratılması, zayıflatılması ve içeriye dönmesi planlandı. ABD, zaten 2014’ten beri bu hazırlığı yapıyordu. Trump dönemi (2016-2020) ile ertelendi, ama Çin konusunda hem Cumhuriyetçi, hem Demokratlar aynı düşüncede. Trump, şimdiden, eğer kazanırsa Çin’e yüzde 60 vergi koyacağını söylüyor.
AVRUPA ZARAR GÖRÜYOR
– ABD zaten savaşın uzatılması konusunda adeta fikir birliği içinde. Oysa Avrupa ülkeleri de bundan zarar görmüyor mu?
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Avrupa ülkelerine “Silah üretimini artırın” diyor. Vurgulamak istediği, savaşın uzun sürecek olması. Belki, AB uzun bir süredir, Batı Avrupa Birliği (BAB) ve Avrupa Güvenlik ve Savunma Konsepti (AGSK) çerçevesinde bağımsız bir Avrupa güvenliği konsepti oluşturamadığından, iyice silahlanmış bir Avrupa veya güvenlik ve savunmaya daha çok para ayıran bir Avrupa inşasının, bu vesileyle mümkün ve uzun uzun vadede, ABD sultasından kurtulmanın bir yolu olarak görüyor olabilir. Ancak, Avrupa kuşkusuz bu uzayan savaştan zarar görüyor. Büyümenin sıfır olduğu Almanya, 100 milyar Euro’nun biraz altında bir savunma bütçesi oluşturuyor. Ve Rusya’nın ucuz doğalgazı yerine de ABD’den pahalı bir LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) alıyor. ABD için sadece Rusya değil, rakip bir birim olan AB’de zarar ve yıpranmaya uğratılıyor.
ABD’NİN ZAYIF RUSYA KURGUSU
– Rusya da Batı’ya karşı çok öfkeli. Bir çok AB ülkesinin NATO genişlemesine sessiz kalması, Putin’i öfkelendiriyor mu?
Aynen söylediğiniz gibi İpek Hanım. Putin, SSCB’nin dağılmasını ‘bu asrın felaketi’ olarak değerlendirdi. Ayrıca Putin, bir röportajında 1990 yılında ABD ve NATO’nun bir santim bile Doğu’ya doğru genişlemeyeceğini ifade ettiklerini söylüyor. Bu çerçevede, Grand Amerikan stratejisi Rusya’yı çevrelemeyi ve oradan da Çin ile birlikte hareket etse bile, etkisiz olabilecek zayıf bir Rusya’yı kurguluyor. Ayrıca Putin, Batı destekli Neo-Nazilerin Ukrayna’da hegomonik olmasının, “İnsan hakları ve demokrasi” diyen Batı için büyük bir çelişki olduğunu vurguluyor.
– Peki hocam, Batı bir süre sonra Ukrayna’yı desteklemekten vazgeçer mi?
AB’nin Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Komiseri Joseph Borrell, “AB’nin Ukrayna’ya sarsılmaz desteği devam edecek” dedi. Dahası, AB Komisyonu Başkanı Ursula Von Der Leyen de, “Ukrayna’ya 54 milyar dolarlık yardımın ilk taksidini gelecek ay ödeyeceğiz” diyor. Yani “Mümkün olduğunca, savaşa devam et” diyorlar. Bu, Batı’nın çıkarları açısından bir ülkenin ve ülke halkının feda edilmesidir ki, 19. Yüzyıl klasik emperyalizmine bile rahmet okutacak kadar hukuk, vicdan ve insanlık dışıdır.
KAMUSAL VİCDAN VAR
– Fakat, Batı halklarının liderleri gibi düşündüklerini söylemek mümkün mü? Bu ülkelerdeki protestolar hepimizin gözü önünde oluyor.
Çok doğru İpek Hanım. Örneğin İsrail-Hamas savaşı çerçevesinde Gazze’de sivil ölümler arttıkça, halklar protesto ediyor. Bu, yönetimlerden azade bir kamusal vicdan olduğunu gösteriyor. Örneğin, bu sivil kayıplar yükseldikçe, Biden’dan mesela ABD halkı uzaklaşıyor. Önümüzdeki yıllarda, Rusya-Ukrayna savaşı ve Gazze katliamına dair, AB içinde de farklı siyasal kümeler oluşabilir. Örneğin, Gazze’ye ve Filistin’e bakıştı, Almanya ile İspanya, İngiltere ile Macaristan arasında devasa farklar var.
AMERİKA DÖRTLÜ GEVŞEK BİR YAPI KURDU
– Sadece NATO değil, küresel hamleler açısından ABD’nin çok yönlü hamleleri var, bunu nasıl değerlendirirsiniz?
Ama bu hamleler hep Çin büyümesi ve yayılmasını engellemeye yönelik. Geçenlerde, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik danışmanı Jake Sullivan, Dış İlişkiler Konseyi’nde yaptığı konuşmada, “Uluslararası düzeni yeniden şekillendirecek, iktisadi, siyasi ve askeri güce sahip tek ülkenin Çin olduğunu biliyoruz” dedi.
– Yani?
ABD, Asya’da Vietnam, Filipinler, Endonezya ve Hindistan ile bu bağlamda dörtlü gevşek bir yapı kurduğunu söyleyebiliriz. Bu yapıya daha sıkı, Uzak-Doğu’da Japonya ve Güney Kore’yi ekleyebiliriz. Asya ve Uzak Doğu’ya, devasa bir Avrupa Birliği’ni ekleyin şimdilik. ABD’nin manipülasyon gücünün etkili olduğunu görüyoruz. Ama Dünya ve sistem şöyle diyor. “Sen Ey ABD… 2. Dünya Savaşı’nın sonunda dünya üretiminin yüzde 55’ini tek başına yapıyordun. Bir askeri ve finansal devdin. Bugün sadece yüzde 18’sin. Sistem buna uzun süre izin vermez…”
]]>Zelenskiy, dün Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile Karadeniz kıyısındaki Odesa kentinde temaslarda bulunduğu sırada Rusya’nın hava saldırısı düzenlediği hatırlatılarak, kimin hedef olduğu sorusuna, “Resmi bir ziyaretti ve 300 metre ötemize füze isabet etti. Sirenler, füzeler düştükten sonra çaldı. Kimi vurmak istediklerini bilmiyorum, inanılmaz bir şey. Kendim için konuşmuyorum ama başka bir devletin lideri vardı. Yunanistan Başbakanı çok şaşırdı, ben şaşırmadım. Neyi vurmak istediklerini söylemek zor. Başka bir devletin başbakanı ziyaretteyken balistik füzeyle saldırmak mantıksız bir eylemdir.” yanıtını verdi.
Zelenskiy, “Rusya’nın beni on defadan fazla öldürmeye çalıştığı söyleniyor ama kesin rakamı bilmiyorum, hesaplamıyorum. Başkanım ve ben de diğer Ukraynalılar gibi bu riske maruz kalıyorum.” dedi.
“BİZİ DESTEKLEYECEĞİNİ UMUYORUZ”
Rusya Devlet Başkanı Vladamir Putin’in durmayacağını anladığını söyleyen Zelenskiy, “Ukraynalılar, bugün çok büyük bir bedel ödüyor. Askerlerimizi kaybediyoruz ama ortaklarımızın bunu anlayacağını ve bizi destekleyeceğini umuyoruz, Ukrayna düşerse Rusya’nın ileriye gideceğini anlamalarını umuyoruz. NATO ülkelerinden birine mutlaka saldıracaktır, İtalya da bu ülkelerden biri. Birine bile saldırsa hepsi çok ağır bir bedel ödemek zorunda kalacak.” diye konuştu.
Zelenskiy, Rusya’nın mühimmat açığı olduğunu ve İran ile Kuzey Kore’den mühimmat almaya çalıştığını belirterek “Rusların bir araya ihtiyacı var. Askerlerinin çoğu öldürüldü. Esirlerden görüyoruz ki savaşmak için bize gelen birliğin bir aydan fazla bir hazırlığı yok.” ifadelerini kullandı.
Savaşta ateşkesin kendileri için zor bir süreç olduğuna inandığını kaydeden Zelenskiy, “Bu, Ukrayna ve geleceği bakımından büyük bir sorun, tüm Avrupa için de büyük bir sorun. Kırım’ın ve Donetsk’in işgalinden sonra da bu sorunu yaşadık. Bu duraklama Putin için lazım, kendisini güçlendirmek için bir için fırsat.” yorumunu yaptı.
Zelenskiy, Putin’in amacının, Ukrayna’yı yok etmek ve Rusya’ya ilhak etmek olduğunu söyledi.
“MODERN SİLAHLARA SAHİP OLSAYDIK, SAVAŞIN KADERİNİ DEĞİŞTİREBİLİRDİK”
Ukrayna Devlet Başkanı, Rusya’nın Ukrayna’da işgal ettiği topraklar dışındaki bölgelerde Alman uzun menzilli Taurus füzelerini “kullanmama sözü” verdiklerini vurguladı.
Modern silahlara sahip olmanın önemine işaret eden Zelenskiy, “Rus silahlarına karşılık gelen modern silahlara sahip olsaydık, savaşın kaderini değiştirebilirdik. Herson gibi şehirlerimizde uzun menzilli silahlar kullanan Rus güçlerine uygun silahlarla karşılık verebiliriz. Daha uzun menzilli silahlarla onları daha uzağa sürebiliriz. Onlar bize göre 20 kilometre daha öteyi vurabiliyorlar. Farklı türde mühimmat eksikliğimiz var. Amacımız topraklarımızı özgürleştirmek ve böylece savaş sona erer.” değerlendirmesinde bulundu.
Zelenskiy, komşuları Moldova’nın da Rusya’nın saldırı riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade ederek, “Rusya, Moldova’yı işgal etmek istiyor. Ukrayna istihbarat bilgilerini paylaştı ve bu sayede Moldova, Rusya’nın darbe girişimine hazırdı. Bizim istihbaratımızla bu risk önlendi. Moldova’ya bir saldırı, imkansız değil.” dedi.
Volodimir Zelenskiy, savaşın sona ermesini çok istediklerini ancak istikrarlı ve adil bir barışın kendilerine garanti edilmesi gerektiğini, bu konudaki ilk zirveyi İsviçre’de yapacaklarını dile getirdi.
]]>Le Monde’un haberine göre, Fransa, ABD ile İngiltere’nin Ukrayna’da askeri eğitim ve danışmanlık adı altında aktif olarak faaliyet yürüten çok sayıda asker ve istihbarat merkezi bulunuyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bu hafta başkent Paris’te ev sahipliği yaptığı Ukrayna’ya destek konulu konferansın kapanış konuşmasında, “Rusya’nın savaşı kazanmaması için ne gerekiyorsa yapacaklarını ve bu amaca ulaşmak için Ukrayna’ya asker gönderimi dahil her şeyin masada olduğu”nu ifade etmesi burada askeri varlık bulunduran Batılı ülkeleri tedirgin etti.
Habere göre, Ukrayna topraklarında halihazırda çeşitli birimlere bağlı çok sayıda Batılı unsur bulunuyor. Rusya-Ukrayna savaşı başladığından bu yana Batılı ülkeler, bazen doğrudan askeri unsur veya danışman olarak bazen de farklı isimler altında Ukrayna ordusuna destek için askeri eğitim veren birimler gönderiyor.
Haberde ismi açıklanmayan Ukraynalı diplomatik kaynak da “tam olarak muharebe birlikleri olmasa da bütün müttefik devletlerin istihbarat birimleri Ukrayna’da faaliyet yürütüyor” ifadeleriyle bu durumu teyit etti. Söz konusu kaynak ülkesine askeri ekipman gönderiminin bu ekipmanların kullanılmasını kapsayan eğitimi verecek birimlerin de gönderildiğini doğruladığını ve Ukrayna’nın bu ekipmanların deneme sahası olarak görüldüğünü aktardı.
CIA’NIN GİZLİ ÜSLERİ
Le Monde’un haberine göre, Macron’un açıklamalarına en şeffaf karşılık veren İngiltere oldu.
İngiltere Başbakanı Rishi Sunak’ın sözcüsü, 26 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Ukrayna topraklarında orduya destek vermek amacıyla az sayıda askeri unsur bulundurduklarını belirtti.
Eski İngiliz Deniz Kuvvetleri Generali Robert Magowan, 2022 sonunda Globe and Laurel dergisine verdiği röportajda, Ocak-Nisan 2022 döneminde 350 İngiliz askerin bu ülkede politik ve askeri risk taşıyan özel operasyon yürüttüğünü ifade etmişti. Bu açıklama hiçbir zaman Londra tarafından yalanlanmadı.
Rusya’nın Kırım’ı ilhakı kapsamında İngiltere ve Ukrayna arasında 2014’te yapılan işbirliğiyle çok sayıda askeri eğitmen Ukrayna ordusu bünyesinde faaliyet gerçekleştirdi. Le Monde, ABD’nin ise İngiltere’nin aksine buradaki askeri varlığını açıklamaktan kaçındığını kaydetti.
New York Times’in yürüttüğü araştırmada, Ukrayna topraklarında özellikle Rusya sınırına yakın bölgelerde ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatının (CIA) gizli 12 üssünün olabileceği iddiası yer aldı. Araştırmaya göre, buradaki gizli CIA üslerinin tesisi de Kırım’ın Rusya tarafından ilhak edildiği 2014’ten itibaren başladı.
CIA’in bu üsler aracılığıyla Ukrayna ordusunun gizli askeri operasyonlar gerçekleştirmesini sağladığı öne sürüldü. Paris yönetimi, sadece Fransa dış istihbarat servisinden (DGSE) personelin Ukrayna’da bulunduğunu üstü kapalı şekilde kabul ederken, söz konusu personelin sayısı veya görevleri hakkında kamuoyuna açıklama yapmadı.
Fransız makamları, Ukrayna topraklarında askeri birlik bulundurmadıklarını savunurken, Fransız Özel Kuvvetlerinin, özelikle Polonya’da Ukraynalı askerlere eğitim verdiği ve silah sevkiyatını denetlediği belirtildi. Ancak habere göre Fransa yönetiminin aklında Rusya’yı stratejik olarak zorda bırakacağı düşüncesiyle Ukrayna’ya askeri birlik geçirme fikri yatıyor.
]]>Şubat 2022’de Ukrayna savaşının başlamasıyla artan Türkiye ile Rusya arasındaki ticaret, ABD’nin özellikle Aralık 2023’te Türk bankalarına dönük tehditlerini artırmasıyla belirgin ölçüde geriledi.
TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı 2024 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 39,5’lik düşüşle 628 milyon dolara geriledi.
Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı, ocak ayında son 20 ayın en düşük seviyesini gördü. Ocak 2023’te Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı 1 milyar 37 milyon dolar olmuştu.
Savaş öncesinde 2021 yılında toplam 5 milyar 774 milyon dolar olan Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı, 2022 yılında 9 milyar 343 milyon dolara, 2023 yılında 10 milyar 909 milyon dolara yükselmişti.
Türkiye’nin Rusya’dan ithalatı da 2024 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13,5 düşüşle 4 milyar 325 milyon dolara geriledi. Türkiye’nin Rusya’dan ithalatı, 2023’te enerji fiyatlarındaki düşüşün de etkisiyle bir önceki yıla göre yüzde 22,5 düşüşle 45 milyar 598 milyon dolara gerilemişti.
Yaptırımlar nedeniyle özellikle Avrupa Birliği ülkeleriyle ticareti keskin biçimde düşen Rusya, Afrika, Orta Doğu ve Asya ülkelerine yönelmiş, Türkiye de savaş sonrasında Rusya ile ticaretini artıran ülkeler arasında yer almıştı.
Rus ithalatçılar hem Türk ürünlerine yönelmiş hem de Batı menşeili ürünlerin ithalatı için Türkiye ara durak olarak seçilmişti.
ABD, Rusya’nın yaptırımlardan kaçmasına olanak sağlayan finansal kuruluşların cezalandırılması için 22 Aralık 2023’te bir kararname çıkarttı.
ABD Hazine Bakan Yardımcısı Wally Adeyemo, kararnamenin çıkarılmasının ardından yaptığı açıklamada, Türkiye, Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ülkelerde faaliyet gösteren bankalara artık yaptırım uygulanabileceğini söylemişti.
ABD, şirketleri Rusya’ya uygulanan ABD yaptırımlarından kaçmamaları konusunda defalarca uyardı ve Moskova’nın bu önlemleri aşmasına yardım etmekle suçladığı Türkiye, BAE ve Çin’deki firmaları hedef almıştı.
Adeyemo, önceki gün yaptığı açıklamada, ABD’nin yabancı finans kuruluşlarına yaptırım uygulama tehdidinin Rusya ile Türkiye, BAE ve Kazakistan gibi ülkeler arasındaki finansal akışı önemli ölçüde değiştirdiğini belirtmişti.
Adeyemo, “Benim görebildiğim verilerde, finansal akışta belirgin bir fark tespit ettim. Bunlar muhtemelen kurumlar tarafından engelleniyor” demişti.
‘BANKALARIN UYUM DEPARTMANLARI CİDDİYE ALDI’
Adeyemo bankaların uyum departmanlarının, ABD’nin ilk kez ikincil yaptırımlara başvuracağını ifade etmesi nedeniyle kararnameyi ciddiye aldıklarını söylemişti. İkincil yaptırımlar, hâlihazırda ABD’nin yaptırım uyguladığı taraflarla iş yapan yabancı kişiler ve şirketleri kapsıyor.
Adeyemo, “(Kararnameden) kısa bir süre sonra, CEO’lardan başlayarak aşağı doğru olmak üzere dolara erişimimizi korumak için ne yapabiliriz diye sormak için bizden toplantı talep etmeye başladılar” demişti.
Adeyemo, “Bunlar kendilerine odaklanıldığını bilen ve doğru tarafta yer aldıklarından emin olmak isteyen büyük bankalardı. Çünkü onlar için günün sonunda Rusya ile bir miktar iş yapıyor olsalar bile bu ABD ile yaptıkları ya da dolarla yaptıkları işlerin yanında cılız kalıyor” demişti.
ABD, yabancı finans kuruluşlarına yönelik kararnameyi şu ana kadar uygulamadı.
ÖDEMELERDE SORUN YAŞANIYOR
Reuters’da geçen hafta yer alan ve konu ile ilgili bilgi sahibi olan yedi kaynağa dayandırılan bir haberde, ABD’nin Rusya ile çalışan finansal kuruluşlara yaptırım uygulama tehdidiyle Türkiye ve Rusya arasındaki ticaretin finansmanının aksadığı, hem Rusya’dan alınan petrol ödemelerinin hem de Rusya’ya giden pek çok ürünün ödemelerinin tahsilatında zorluklar yaşandığı ifade edilmişti.
Kaynaklar, kararnamenin özellikle enerji sektörünü hedef almasa da Türkiye’nin Rus ham petrolü için ödemelerini ve Türkiye’nin Rusya’ya ihraç ettiği ürünler için Rusya’nın ödemelerini karmaşık hâle getirdiğini söylemişlerdi.
ABD’li üst düzeydeki yetkililer Türkiye, BAE ve diğer ülkeleri ziyaret ederek, ABD’nin yaptırım uyguladığı kurumlarla iş yapmaları durumunda G7 ülkelerinin piyasalarına erişimlerini kaybedebilecekleri uyarısında bulunmuşlardı.
Başkanlık kararnamesinde, yalnızca ABD’nin yaptırımlarına maruz kalan ya da Rusya’nın askeri sanayi üssü ile bağlantılı olan şirketlerle bilinçli olarak çalışan şirketleri kapsayan bir eşik bulunmaması nedeniyle şirketler, yaptırım uygulanan şirketlerle farkında olmadan iş yapsalar dahi ABD’nin mali sisteminden çıkarılma riski ile karşı karşıya kaldılar.
]]>İki ülke arasındaki istihbarat işbirliği Rusya-Ukrayna savaşında da devam ederken, haberde Washington’ın ülkedeki personelini tahliye etmesine karşın casuslarını bıraktığına dikkati çekti.
Haberde, CIA’nin, uzun yıllardır Ukrayna istihbarat birimlerine eğitim, ekipman ve istihbarat desteğinde bulunduğu, 14 gizli üs kurduğu ve 2022’deki savaşın patlak vermesiyle Ukrayna’nın savunmasına kayda değer katkı sunduğu kaydedildi.
ABD’NİN UKRAYNA İSTİHBARAT İŞBİRLİĞİ SAVAŞ ÖNCESİNE UZANIYOR
Habere göre, CIA ile Ukrayna istihbarat birimleri arasındaki yakınlık savaştan yaklaşık 8 yıl öncesine uzanırken, üç farklı ABD başkanı döneminde de sürdü.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından uzunca bir süre Rusya ile yakın görünen Kiev yönetimi, 2014’te ABD ile yakınlaşmaya başladı.
CIA, 2016’da Rus istihbaratının şifreleme sistemlerini kırabilmeleri, Rus insansız hava araçlarını ve iletişim ekipmanlarını ele geçirebilmeleri için Ukraynalı özel komando birliklerini eğitti.
Eğitilen özel komando birliğindeki askerlerden biri olan General Kirilo Budanov, Ağustos 2020’den bu yana Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Ana Müdürlüğünü yönetiyor.
Öte yandan, CIA ayrıca Rusya, Avrupa, Küba ve Rusların yoğun olarak bulunduğu diğer yerlerde faaliyet gösteren Ukraynalı istihbarat personelinin eğitilmesine de yardımcı oldu.
CIA ajanları, savaş sırasında Rusya’nın saldırmayı planladığı yerler ve kullanacağı silah sistemlerine dair kritik önemdeki bilgileri Ukrayna ile paylaşırken, dönemin iç istihbarat birimi Ukrayna Güvenlik Servisinin (SBU) Başkanı Ivan Bakanov, “Onlar olmadan Rusya’ya direnmenin ya da yenmenin imkanı olmazdı.” dedi.
Taraflar arasındaki işbirliğinin devamının taahhüdü olarak CIA direktörü William J. Burns ise savaşın başlangıcından bu yana 10 kez Ukrayna’yı ziyaret etti.
CIA BAŞLANGIÇTA UKRAYNA İLE İŞBİRLİĞİNE ÇEKİNCELİ
Ukrayna istihbaratı içinde Sovyetler Birliği döneminden kalma çok fazla isim olduğunu ve bunların Rusya’ya bilgi aktarabileceğini savunan CIA, ayrıca bu işbirliğinin Rusya’nın tepkisini çekebileceği endişesiyle Ukrayna’ya temkinli yaklaştı.
Ancak Ukraynalı istihbaratçılar, Rus denizaltıları ve filolarına dair edindikleri detaylı gizli bilgileri CIA ile paylaşarak ABD’yi işbirliğine ikna etti. Ukrayna Askeri İstihbarat Başkanı General Valeriy Kondratiuk bu duruma dair “Güven için koşulları oluşturmamız gerektiğini anlamıştık.” dedi.
İki ülke istihbarat birimleri arasındaki ilişki Şubat 2014’te Kremlin yanlısı Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç ve istihbarat şefinin ülkeyi terk ederek Rusya’ya kaçmasıyla sonuçlanan gösterilerin ardından filizlendi.
“Onur Devrimi” olarak bilinen gösterilerin ardından kurulan Batı yanlısı hükümetin istihbarat direktörü Valentyn Nalyvaiçenko, CIA ve MI6’dan istihbaratın yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesinde yardım istedi.
Nalyvaiçenko, Mart 2014’te ise Rusya’nın Kırım’ı ilhakı sırasında bölgenin savunulması için CIA’den uydu görüntüleri ve istihbarat paylaşımı talep etti.
Kırım merkezli çatışmaların şiddetlenmesiyle dönemin CIA direktörü John O. Brennan, Kiev’e yaptığı ziyarette muhataplarına “kendilerinin istediği seviyede işbirliğine hazır olduklarını” iletti.
Amerikalı bir yetkili, bu işbirliğini “Ukraynalılar bizden balık istediler ve bazı politikalar gereği balık veremiyorduk ama ekipman sağlamaya ve balık tutmayı öğretmeye hazırdık.” ifadelerini kullandı
CIA bu kapsamda 2016’da gizli iletişim kanallarını çözebilecek ekipmanlar göndermeye başladı. Rusya sınırındaki 12 gizli üsse bilgi toplama ekipmanları kurulurken, buradaki Ukraynalı casuslara Rus güçlerine karşı saldırılar için eğitimler verildi.
CIA’NİN UKRAYNA’YA DESTEĞİ TRUMP DÖNEMİNDE DE SÜRDÜ
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın söylemlerinin aksine Mike Pompeo direktörlüğündeki CIA, Ukrayna’ya desteğini artırarak bölgedeki üsleri takviye etti.
Bu dönemde CIA’in işbirliği amaçlarından biri olarak Rusya’nın ABD seçimlerine müdahalesinin önüne geçilmesi girişimleri öne çıktı.
Zelenskiy’in 2020’de Ukrayna Dış İstihbarat Teşkilatı direktörlüğüne atadığı General Budanov ise bu dönemdeki işbirliğine dair “Sadece güçlendi. Sistematik olarak büyüdü. İşbirliği başka alanlarda gelişti ve daha kapsamlı hale geldi.” şeklinde konuştu.
Öte yandan, CIA’in Rusya’ya karşı yürütülen faaliyetleri idare eden “Rusya Evi” dairesi de Hollanda’nın Lahey kentinde İngiltere ve Almanya başta olmak üzere bazı Batılı ülkelerle Ukraynalı istihbaratçıları bir araya getirerek işbirliğini geliştirdi.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞIYLA CIA’NİN DESTEĞİ ARTTI
Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla ABD Başkanı Joe Biden yönetimi istihbarat ekiplerine Ukrayna’nın Rusya’ya karşı saldırılarında destek sağlanması talimatı verdi.
Bu kapsamda CIA, Rusya’nın Ukraynalı liderlere yönelik suikast planlarına dair bilgi paylaştı.
CIA ayrıca savaşın başlamasının hemen ardından Ukraynalılara destek için çok sayıda yeni ajan gönderirken, Amerikalı bir yetkili “Tetiği mi çekiyorlar? Hayır. Hedef tespitine yardım mı ediyorlar? Evet.” dedi.
Öte yandan Temmuz 2022’de Ukrayna güçleri İngiliz istihbaratı MI6’nın sağladığı gerçek zamanlı uydu görüntülerle Dnipro Nehri’ni geçmeye çalışan Rus konvoyunu vurdu.
Üst düzey istihbarat yetkilisi General Serhii Dvoretskiy ayrıca halihazırda sığınaklarda Alman yapımı uçaksavarların Rusya’nın saldırılarına karşı savunma pozisyonunda olduğunu ifade etti.
Ayrıca CIA şefi Burns’ün Kiev’e yaptığı geçen haftaki ziyarete dair bir CIA yetkilisi, “Yıllar boyunca Ukrayna’ya açıkça bağlılığımızı gösterdik ve bu ziyaret bunun devam edeceğinin diğer bir güçlü işaretidir.” diye konuştu.
]]>
Burak Yıldırım
1-Ukrayna-Rusya savaşının üzerinden 2 yıl geçti. İki taraf ve müttefikleri için barış zemini bir türlü oluşmadı, neden?
İki tarafın barış şartları birbirleriyle tamamen karşıt gelecek projeksiyonuna sahip. Rusya Ukrayna’nın teslim olmasını; Kırım, Donetsk ve Luhansk gibi bölgelerin Rusya’ya ilhakını; Ukrayna’nın AB ve NATO üyeliğinin hukuki olarak mümkün olamayacağı yasal güvenceler talep ediyor. Ukrayna ise yasal sınırlarını geri talep ediyor ve kendi geleceğiyle ilgili kararlarını kendisi vermek istiyor. İki taraf da savaşa devam edebildiği için karşıtının şartlarını henüz kabul etmek zorunda değil. Askeri düğüm çözülmediği için siyasi bir sonuç da ortaya çıkamıyor.
2-Rusya askeri açıdan bu süreçte nasıl etkilendi?
Eğitim, teçhizat, doktrin gibi doğrudan askeri niteliğe sahip konularda çağın çok gerisinde kaldığı ortaya çıktı. Kendi savunma sanayisini idame ettirmek için başta Fransa olmak üzere Batı üretimi alt sistemlere bağımlı olduğu ortaya çıktı. SSCB’den sonra hiçbir makro değişikliğin yapılmadığı belli oldu. SSCB sonrasında da SSCB’yi yıkıma götüren olumsuz geleneklerin takip edildiği belli oldu. Rus ordusunun yetenekli liderler yerine rejime sadık askerlerin yükselebildiği bir ordu olduğu ifşa edildi. Rusya’nın personel ve ekipman kaybı Ukrayna’nın 5 katına ulaştı ve bunu telafi etmesi çok uzun yıllar alacaktır.
3-Ukrayna için aynı soruya nasıl cevap verirsiniz?
Ukrayna 2014’te neredeyse tek kurşun atmadan Kırım’dan çekildi ve Donbass bölgesindeki sözde ayrılıkçılar kolayca hakimiyet sağladılar. 2014’e kadar SSCB sonrası Rusya’sına benzer bir yaklaşımı benimseyen Ukrayna ciddi bir değişikliğe gitti. 2014-2022 yılları arasında Polonya, Litvanya ve ABD tarafından destek alan Ukrayna, savaşın başlamasıyla birlikte Batılı askeri harekat tarzına adapte olabildi. Ukrayna henüz askeri kapasitesinin sınırlarına ulaşmadı, 2024 yılı içinde kullanmaya başlayacağı F16’lar gibi yeni sistemlerle taarruz kapasitesini arttırabilecektir. Ukrayna çok ciddi yeni askeri yetenekler kazandı ve donanması olmamasına rağmen Rus Karadeniz donanmasının muharip unsurlarının en az yarısını savaş dışı bırakabildi.
4-Batı tarafından Ukrayna’ya ciddi bir yardım gitti. Ama şimdi yardım akışının azaldığını görüyoruz. Bu bize Batı’nın Ukrayna-Rusya savaşına bakışı hakkında ne söylüyor?
Batı kamuoyunda yakın zamanda sıklıkla ifade edilen “Ukrayna Yorgunluğu” kavramı henüz belirleyici olmaktan uzak. Batı dünyası hala Ukrayna’ya destek verilmesinden yana ve sadece Avrupa Birliği 50 milyar Euro’luk bir yardım paketini çok kısa bir süre önce onayladı. Batı siyasi elitlerinin hedefleriyle kamuoyunun beklentisi arasında bir makas var ve bu durumu siyasi elitler de şeffaf bir şekilde izah edemiyorlar. Ukrayna’nın geç başlayan karşı taarruzunun başarısız olması elbette bazı tereddütler doğurdu ancak Batılı kurmayların çözüm üretmek için seçenekleri Rusya’ya göre daha fazla.
5-Trump Kasım’daki seçimlerde Beyaz Saray’a geri dönerse ABD’nin desteği kesilir mi?
Trump’ın bu savaşı iç siyasi malzeme olarak kullanması ve enflasyondan zarar görmüş seçmenleri konsolide etmeye çalışması beklenen bir yaklaşımdı. Şimdi de Ukrayna savaşıyla ilgili çıkışlar yaparak bu sorunu çözme adına sözde bir yöntem öneriyor. Ancak esasında Trump’ın hedefi Batı’daki ülkelerin ABD askeri endüstrisinden daha büyük alımlar yapmasını sağlamak. Özellikle NATO üyesi ülkelerin ABD’den yeterince alım yapmadıkları takdirde askeri destek göremeyeceklerine dair bir şantaj dili kullanan Trump, bu sayede istihdam ve gelir artışı hedefliyor. Bu durumda Ukrayna’ya verilen desteğin tümden kesilmesi de olasılıklar içinde gözükmüyor.
6-Batılı ülkelerin Rusya’ya yaptırımları Rusya’da beklenen etkiyi yaptı mı?
Rus ekonomisi ruble cinsinden büyümeye devam etti ancak hammadde ve enerji ihracatına daha bağımlı hale geldi. Rus halkının alım gücü ve yaşam kalitesi net bir şekilde düştü. Batılı ülkelerden ithal ettiği alt sistemlere bağlı olan askeri endüstrisi ise kalite ve yetenek kaybını göze alarak üretimi arttırmayı tercih etti. Nihayetinde savaştan öncesine göre önemli kayıplar veren bir Rusya tablosuyla karşı karşıya olsak da Rusya savaşa devam edebilmenin bir yolunu buldu.
Ukraynalılar savaşın ikinci yıldönümünde Kiev’deki Bağımsızlık Meydanı’nda toplandı, barış istedi…
7-Rusya’nın Ukrayna’nın tamamı üzerindeki hedefleri değişti mi?
Putin’in Ukrayna politikasını dayandırdığı tarih anlatısındaki ısrarı ve Ukrayna’nın varlığını reddeden anlayışı bir hedef değişikliği izlenimi vermiyor. Ancak bu hedeflere ulaşması da kimsenin razı olabileceği bir senaryo değil. Rusya’nın problemi sonuç alabilecek bir harekat konseptine sahip olmaması. Askeri önderliğinin, kurmay kadrosunun aşırı politize olması nedeniyle liyakat ekseninin çok zayıf kalması doğru harekat tarzı geliştirilmesine engel oluyor. Manzaranın tanıdık olmasını ayrıca tartışmak gerekiyor.
8-Bu savaşın bölgeye yayılmasından hep çok endişe duyuldu, bu endişe devam ediyor mu, savaş yayılabilir mi?
Savaşın yayılmasından kastımız Kaliningrad’la fiziken birleşme ihtimaliyse bu NATO ile Rusya arasında topyekun bir savaş anlamına gelir. Rusya’nın böyle bir savaşı idame ettirebilecek kapasitesi bulunmamaktadır. Nükleer silah envanterinin ihtiyaç duyduğu yıllık bakım masrafı ise tüm savunma bütçesinin üstündedir, bu silahların ne kadarının harbe hazır olduğu da şüphelidir. Ancak savaş başka yerlere çoktan yayıldı; Karabağ’da Azerbaycan bir fırsat penceresi buldu, İsrail de daha güneye uzanacak bir savaşa oldukça hevesli. Orta Doğu’daki gelişmeler de bu tür çatışma pratiklerinden bağımsız değil.
9-İnsan hakları ihlalleri açısından değerlendirdiğinizde nasıl bir okuma yaparsınız?
İki ülkenin de insan hakları karnesi zayıf. Rusya savaş hukukunu çiğnemekte daha az tereddüt eden taraf. Ukrayna’da ise savaştan zenginleşenler özellikle askere alma süreçleriyle ilgili haklı itirazları baskılıyorlar. Birçok yerleşim yeri haritadan silinmiş durumda. İki tarafında kullandığı FPV drone’lar savaş hukukunu ciddi anlamda ihlal ediyor. Sivillere yönelik cinayet, tecavüz ve yağma iddiaları gündemden düşmüyor. Savaşın olduğu her yerde hukuk her zaman çiğnenir. Hiçbir ordu tamamen şövalye ruhlu personellerden oluşmaz. Savaşı bir seçenek olarak değerlendiren herkesin bu tabloyu iyi okuması gerekiyor.
10-Türkiye, bu savaşta doğru konumlandı mı?
Türkiye’nin çıkarına olan sonuç bu savaşın bir an önce Ukrayna lehine bitmesidir. Karadeniz’de Rus varlığının artması Türkiye’nin her zaman aleyhinedir. Bu nedenle Kırım’ın Ukrayna’ya ait olması Türkiye için müzakereye açık değildir. Ancak Türkiye iktidarın içte ve dışta takip ettiği hatalı politikalar nedeniyle Rusya’ya karşı açmazlarını aşamamıştır. Hatta Rusya’ya karşı mesafesini azaltıp bu sayede seçim öncesinde önemli miktarda sıcak para girişi sağlamıştır. Türkiye Suriye’de iç savaşı bitirebilecek ölçüde bir fırsat penceresi de yakalamıştı ancak bunu da değerlendiremedi. Tahıl anlaşması gibi diplomatik başarılarından da yeterince faydalanamadı.
]]>Küresel Barış Zirvesi’nin ilkinin yapılacağı zamana değinen Zelenskiy, birinci zirvenin ilkbaharda İsviçre’de gerçekleşeceğini, ikincisinin ise başka bir kıtada yapılmasını istediklerini söyledi.
“BİZE DAYATILACAK HERHANGİ BİR MÜZAKERE FORMATINI İSTEMİYORUZ”
Volodimir Zelenskiy, diğer ülkelerin, Rusya ile herhangi bir müzakere formatını Ukrayna’ya dayatmasına karşı uyarıda bulunarak, “Bize dayatılacak herhangi bir müzakere formatını, herhangi bir barış formülünü istemiyoruz. İnisiyatifin sadece Ukrayna’dan gelmesi çok önemli.” ifadelerini kullandı.
Birinci Küresel Barış Zirvesi sürecinin tahıl koridoru anlaşmasıyla aynı olduğuna işaret eden Zelenskiy, barış zirvesinde “bir plan geliştirileceğini, daha sonra ülkelerin teknik olarak savaşın getirdiği krizlerin her biriyle ilgileneceğini” kaydetti.
Zelenskiy, “(Barış zirvesinde) Ülkeler ilgili belgeyi hazırladıklarında bu adil olacak ancak bu Rusya’nın bu belgeyi kabul edeceği anlamına gelmez. Kimse Rusya’nın bu belgeyi kabul edeceğini garanti edemez. (Rusya) Onların tarafından kimler olacağını bilmiyoruz ancak her halükarda bu belgenin müzakereciler tarafından tahıl girişimi formatında olduğu gibi Rus tarafına sunulacağını söylüyoruz. Böylece ikinci zirvede, adil bir barış ve savaşın sona ermesi için uygun diplomatik adımları atmaya hazır olacağız. Bu bizim girişimimiz ve mümkün olduğunca çok sayıda ülkenin yanımızda olmasını istiyoruz. İleriye doğru adım atmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.
“EĞER UKRAYNA KAYBEDERSE BİZ YOK OLURUZ”
Savaşı sona erdirmek için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile müzakerelere hazır olup olmadığı sorusu üzerine, “muhaliflerini öldüren bir adamla müzakere etmenin mümkün olmadığı” yanıtını veren Zelenskiy, “Ona savaşı kaybettiğini kabul edebileceği bir platform sunarız. Ukrayna bu savaşı kaybedecek mi? Kaybetmeyeceğinden eminim. Kazanmaktan başka alternatifimiz yok. Eğer Ukrayna kaybederse biz de yok oluruz. Böyle bir final istemiyoruz.” dedi.
Zelenskiy, Ukrayna’nın savaşı kaybedip kaybetmeyeceğinin ve bu savaşta ne kadar asker kaybı vereceğinin ancak ortaklara bağlı olduğuna işaret ederek, “Putin’in geriye doğru attığı tüm adımlar toplum üzerinde büyük bir etki yaratacaktır. O zaman iç güvenliği düşünecektir. Bugün Putin planlar ve rakamlarla hareket ediyor ve 2030 planlarından bahsediyor. Kendisini 2030 yılına kadar görüyor, biz onunla daha erken bitirmek istiyoruz.” ifadesini kullandı.
ERDOĞAN AÇIKLAMASI
Mıkolayiv bölgesindeki limanlardan sevkiyatın yeniden yapılması konusuna değinen Zelenskiy, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, Mıkolayiv bölgesinde denizin açılması konusunda bize yardımcı olabileceğine inanıyorum. Türkiye’nin, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Gutteres ile Karadeniz’de seyrüsefer serbestisi konusunu görüştüğünü biliyorum. Biz böyle bir görüşmeye hazırız. Bu konunun (Küresel Barış Zirvesi) ilk açılış zirvesinde çözülebileceğine inanıyoruz.” sözlerini sarf etti.
ÖLEN ASKER SAYISINI İLK KEZ AÇIKLADI
İlk kez Ukrayna’nın savaştaki asker kaybını açıklayan Zelenskiy, “Bu savaşta 31 bin Ukraynalı asker öldü. Putin’in yalan söylediği gibi 300 bin ya da 150 bin değil. Ancak her kayıp bizim için büyük bir kayıptır. 180 bin Rus öldü.” bilgisini paylaştı.
Zelenskiy, uluslararası ortakların Ukrayna’ya gecikmeksizin uzun menzilli silah sağlama talebini dikkate alıp almadığı sorusu üzerine de “ATACMS’lara gelince, (menzili) 300 kilometre. Buna neden ihtiyacımız olduğunu anlıyorsunuz. Detayları hakkında konuşmak istemem, ancak nedenini anlıyorsunuz. Rusya, bununla ne yapacağımızı anlıyor. Gerçekten uzun menzilli silahlar üzerinde uzun zamandır çalışıyoruz. İzin verirseniz genel bir cevap vermek istiyorum. Bu silah konusunda ortaklarımızdan gelen tepkilerle ilgili olumlu düşünüyorum.” yanıtını verdi.
Volodimir Zelenskiy, yeni bir karşı taarruza geçip geçmeyecekleri ve bu durumda nasıl hareket edecekleri sorusuna, “Önemli olan bir plana sahip olmak. Böyle bir plan var. Size bu planın detaylarını söyleyemem. Ukrayna ordusunun planlarını ne kadar az kişi bilirse Ruslar için beklenen sonuç değil zafer hızlı olacak.” değerlendirmesini yaptı.
Ukrayna’nın 2023’teki karşı taarruzuyla ilgili Zelenskiy, “Açıkçası geçen yılki karşı taarruz eylemlerimiz, taarruz başlamadan önce Kremlin’in masasındaydı.” ifadesini kullandı.
Zelenskiy, Genelkurmay Başkanlığının 2024 için net bir savaş planı olduğunu, ancak bilgi sızıntıları nedeniyle birkaç alternatif plan hazırladığını aktardı.
]]>Konu hakkında bilgi sahibi yedi kaynak ödemelerin gecikmesinde ABD’nin Rusya’ya karşı yaptırımlarını genişleten aralık ayındaki kararnamenin etkili olduğunu belirttiler. Kararname, Rusya’nın Ukrayna’daki işgaline kaynak sağlamasını zorlaştırmayı amaçlıyor olsa da petrol ticareti gibi spesifik sektörlerde etkisi görülebiliyor.
İşlemciler, Türkiye’nin yaşadığına benzer sorunların daha önce Rusya’nın Hindistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Çin’de de görüldüğünü, sorunların bu ülkelere petrol sevkiyatını aksattığını belirttiler. Hindistan örneğinde ödeme sorunları petrol arzının bir süreliğine durmasına yol açmıştı.
ABD, Rusya’ya karmaşık yapıda bir dizi ekonomik yaptırım uyguluyor. Washington bu yaptırımlar ile dünyanın en büyük petrol üreticilerinden Rusya’nın uluslararası piyasalara sevkiyatını engellemeden ve ABD’deki akaryakıt fiyatlarının yükselmesine yol açmadan, Rusya’nın petrol gelirlerini azaltmaya çalışıyor.
Rusya, ham petrol ve motorin birlikte bakıldığında Türkiye’nin en çok petrol ürünü ithal ettiği ülke oldu. Düzenleyici kurum EPDK’nın verilerine göre geçen yılın Ocak-Kasım döneminde Rusya’dan 8.9 milyon ton ham petrol ve 9.4 milyon ton motorin ithal edildi.
ÖDEME SORUNLARININ SEBEPLERİ
Dört kaynağın verdiği bilgiye göre son haftalarda yaşanan ödeme sorunları işlemlerin Türk bankalarınca yakın incelemeye alınması ve Rus tarafıyla yapılan işlemlerin “uyum birimleri” tarafından daha sıkı izlenmesi sonucunda meydana geldi.
Petrol sektöründen iki kaynak ödemelerdeki gecikmelerin ham petrol akışını aksatmadığını, az sayıda kargonun geciktiğini belirttiler.
Büyük ölçekli bir Rus petrol şirketinden bir kaynak, iki-üç haftadır Türkiye’den ödeme alamadıklarını ifade etti.
Konu hakkında bilgi sahibi bir Türk kaynak, “Özellikle aralık sonunda devreye alınan yeni yaptırımlar sonrası, Rusya’ya bazı enerji ödemelerinin yapılması zorlaştı. Ödemelerin bir bölümü aksadı, ilk anlaşılan yöntem değiştirilmek zorunda ya da ödemeler ötelenmek durumunda kalındı. Ancak bu süreçte petrol sevkiyatı hep devam etti, kargo bazında ise bazı sorunlar olabiliyor” dedi.
Konu hakkında bilgi veren kaynaklar konunun hassasiyeti ve kamuya açıklama yetkileri olmadığı için adlarının açıklanmasını istemedi.
Petrol sektöründen bir kaynak, “Bu sorunlar aralık ayından sonra ortaya çıktı. Yaptırımların odak noktası petrol ticareti olmasa da rahatsız edici bir durum yarattı. Üretimi aksatıcı bir boyutta değil, ancak her an yeni sorunlar çıkabileceğini bizlere hatırlatıyor” dedi.
Hazine, ödeme sorunları hakkındaki sorulara yorum yapmadı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Reuters’ın sorularına henüz yanıt vermedi.
Ankara, iki yıldan uzun süre önce başlattığı işgal nedeniyle Rusya’yı eleştirmiş ancak Batılı ülkelerin başlattığı yaptırımlara katılmamıştı. Sadece Birleşmiş Milletler’in yaptırım kararlarıan riayet ettiğini belirten Ankara, savaş boyunca hem Rusya hem de Ukrayna ile yakın ilişkilerini korudu.
Ankara her kadar ABD yaptırımlarının çiğnenmesine izin vermeyeceğini açıklamış olsa da Washington geçen yıl Türk şirketleri üzerindeki baskıyı artırdı. ABD yönetimi hem silah hem de sivil alanda kullanılabilen ürünlerin ihracatı nedeniyle Türk bankaları ve şirketlerine yaptırımlar kapsamına alabileceğini belirtti.
RUSYA İLE TİCARET YAKINDAN İZLENİYOR
Rusya ile Türkiye arasındaki ödeme sorunu, ABD Başkanı Joe Biden tarafından 22 Aralık’ta yayımlanan ve Rusya’nın yaptırımları ihlal etmesine yardımcı olan şirketlerin ABD finansal sisteminden çıkartılması için ABD hükümetine yetki veren kararnamenin ardından başladı.
Kararnamede, ABD’nin yaptırım uyguladığı kuruluşlarla iş yapan banka ve finans kuruluşlarının yaptırımlara maruz kalabileceği belirtiliyor.
Türk ihracatçıları konu hakkında ilk olarak 16 Ocak’ta yakınmış, Kremlin tarafından 1 Şubat’ta yapılan açıklamada ise ABD’nin “agresif baskıları” nedeniyle Türk bankaların Rusya taraflı ödemelerde süreçleri sıkılaştırdığı ifade edilmişti.
Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina da cuma günü yaptığı açıklamada ödeme işlemlerinin sonuçlandırılması ve lojistik alanında Rus şirketlerin yeni sorunlarla karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Türk bir bankacı, “Türk bankaları yaptırımlar konusunda son derece titiz ve özenli işlemler gerçekleştiriyor. Bu kapsamda uyum birimleri her türlü işlemi en ince ayrıntısına kadar inceliyor” derken, diğer bir bankacı “Bu konu çok hassas ve bankaların uyum birimleri adeta kuş uçurtmuyor” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, Türk bankaların Rusya ile yaptıkları işlemleri gözden geçirmesi ve daha sıkı süreçler yönetmesinin memnuniyet verici olduğunu ifade etti.
ABD’li yetkili, “Başkanın yaptırımlar konusunda 22 Aralık’ta genişlettiği yetkiler daha önce de gündeme getirdiğimiz şu konunun altını çizmektedir: Yabancı finansal kuruluşlar, yapılan işlemlerin yaptırımları ihlal etmemesinden ve Rus askeri kuvvetlerine fayda sağlamamasından sorumludur” dedi.
Aynı yetkili, “Geçen yıl Türk ortaklarımızla kapsamlı görüşmeler yürüttük. Yayımlandıktan sonra ocak ayı ticaret verilerini gözden geçireceğiz. Görüşmelerin devam edeceğini düşünüyoruz” dedi.
İKİLİ TİCARETTE HACİM DÜŞÜYOR
Ticaret Bakanlığı’nın öncü dış ticaret verilerine göre Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı Ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 39 düşüşle 631 milyon dolar oldu. Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı 2023 yılının tamamında ise yüzde 16,9 artışla 10.9 milyar olarak gerçekleşti.
Rusya’dan ithalat, ocak ayında yüzde 20,2 düşüşle 4 milyar olurken, 2023 yılının tamamında yüzde 22,5 düşüşle 45,6 milyar dolar oldu.
Türkiye’nin Rusya’dan ham petrol ithalatı ise 2022 yılında yüzde 100’ün üzerinde artışla 12 milyon ton olurken, EPDK verilerine göre 2023 yılı Ocak-Kasım döneminde yüzde 20 düşüşle 8.9 milyon ton oldu. Bu düşüşe rağmen Rusya’dan petrol ithalatı Ukrayna işgali öncesindeki seviyelerin üzerinde gerçekleşti.
Kaynaklar, ödemeler konusundaki asıl sorunların ise petrol dışı ürünlerin ticaretinde görüldüğünü belirttiler.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynak, “Özellikle makine ihracatı, sadece askeri ekipmanlarla benzerlik nedeniyle durdu. Askeri ekipmanlara ilişkin yeni statü son yaptımlarla birlikte değişmişti. Yani esas sorun Türkiye’nin alacağı ödemede çıkıyor. Bu da Türk bankaların yaptırımlardan ne kadar yüksek seviyede çekindiğini gösteriyor. Burada sevkiyat olsa da ödeme Rusya’dan gelemiyor. Bankalar bu ödemeleri kabul etmek istemiyor” dedi.
]]>Putin, Rus devlet kanalı Rossiya-1’a verdiği mülakatta, Ukrayna savaşı ve enerji sektöründeki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
‘BATI SAVAŞIN BİTMESİNİ İSTEMEDİ’
Rusya-Ukrayna Savaşı’na değinen Putin, Ukrayna meselesine ilişkin yapılan Minsk anlaşmalarının uygulanmadığını ve bu nedenle “özel askeri operasyonu” başlattıklarını söyledi.
Putin, “Barış yöntemlerinden askeri yöntemlere geçiş yaptık ancak yine de çatışmaları barış yoluyla sonlandırmaya çalıştık. İstanbul’da (Ukrayna ile) barış anlaşmasının hususları konusunda mutabakata vardık. Arahamia (Ukraynalı müzakereci) doğru söyledi. Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson üzerinden sergilenen Batı’nın tutumu farklı olsaydı, savaş daha 1,5 yıl önce biterdi ancak onlar bunu istemedi. Bugün istiyorlar mı bilemiyorum. Biz diyaloğa açıyız” ifadesini kullandı.
Eski Fox News sunucusu Tucker Carlson’a verdiği röportajla ilgili konuşan Putin, “Bizim ve yurt dışındaki izleyicilerin, Ukrayna’da olup biten her şeyin ülkemiz için ne kadar hassas ve önemli olduğunu, düşünce şeklimizi, devletimizi anlamaları önemli. Onlar için bu taktiksel konumlarına yönelik bir gelişmeyken, bizim için bu bir kader, bir ölüm kalım meselesi” diye konuştu.
AVRUPA VE RUSYA’NIN ENERJİ SEKTÖRÜNDE DÖNÜŞÜM
Enerji alanındaki gelişmeleri de değerlendiren Putin, Batılı ülkelerin Rus gazı almayı bırakarak Rus ekonomisine kalıcı zarar vermeyi hedeflediğini söyledi.
Ancak sürecin bunun aksine geliştiğini anlatan Putin, “Geri dönüşü olmayan sürece giren onlar olmaya başladı. (Avrupa’daki) İmalat sanayi, ABD dahil, daha uygun koşulların yaratıldığı ve enerji kaynaklarının daha ucuz olduğu diğer ülkelere kayıyor. Çünkü doğalgazı sıvılaştırmaları, sonra okyanusa göndermeleri ve sonra yeniden gaz haline getirmeleri gerekiyor. Bütün bunlar ek maliyet ortaya çıkarıyor” şeklinde konuştu.
Putin, Alman hükümetinin yürüttüğü mevcut politikayla kendi ekonomilerinin geleceğine devasa zararlar verdiğini ifade etti.
Rusya’ya enerji sevkiyatını kısıtladığına dair suçlamalar yöneltildiğine dikkati çeken Putin, “Sürekli Rusya’nın (enerji kaynağı) vermediğini, kısıtladığını söylediler. Biz hiçbir şeyi kısıtlamıyoruz, her şeyi veriyoruz. En güvenilir ortak da Türkler oldu. İşte, TürkAkım üzerinden sevkiyat yapılıyor” dedi.
Putin, Avrupa’nın Rus gazı alıp almayacağına kendilerinin karar vermesi gerektiğine işaret ederek, “İhtiyaçları varsa alırlar, yoksa biz de onlarsız hallederiz” ifadesini kullandı.
Putin, Rusya’nın doğal gaz ihracatında artık Avrupa yerine farklı güzergahları tercih ettiğini belirterek, “Sadece konut ve kamu hizmetleri sisteminde değil, aynı zamanda Rusya ekonomisi ve sanayisi için de iç sorunları çözmek amacıyla bu enerji kaynaklarını kullanmak üzere daha fazla çalışıyoruz” diye konuştu.
Rusya’nın Avrupa’ya daha fazla gaz ihraç ettiği dönemde daha fazla para kazandığını anlatan Putin, “Ancak diğer taraftan enerji sektörüne ne kadar az bağımlı olursak o kadar iyi çünkü ekonominin enerji dışı kısmı eskisinden çok daha hızlı büyüyor” şeklinde konuştu.
]]>Aralarında muhalif politikacı, aktivist, gazeteci, yazarların bulunduğu çok sayıda isme yönelik suikastllerin ardındaki sır perdesi kaldırılamadı. Bu isimlerin ölümleriyle ilgili dava ve soruşturmalar ise kamuoyunu tam anlamıyla tatmin etmedi.
Rusya Federal Cezaevi Hizmetleri (FSİN), tutuklu muhalif Aleksey Navalnıy’nın dün cezaevinde hayatını kaybettiğini bildirdi.
FSİN’den yapılan açıklamada, Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi’ndeki 3 no’lu cezaevinde bulunan Navalnıy’nın sağlığının kötüleştiği ve bilincini kaybettiği belirtildi.
Açıklamada, “Navalnıy’a yapılan gerekli tıbbi müdahaleler olumlu sonuç vermedi. Doktorlar öldüğünü tespit etti. Ölüm nedeni araştırılıyor.” ifadelerine yer verildi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, konuya ilişkin olarak Navalnıy’nın ölümünün nedenlerini araştırdığını ve bunun için herhangi bir talimata gerek olmadığını ifade ederek “Doktorlar gerekli araştırmaları yapacaktır” dedi.
Navalnıy’nın ölümü Rusya Devlet Başkanı Putin ile yıldızları barışmayan ve sonunda hayatını kaybeden ya da ölüme yaklaşan o isimleri hatırlattı:
YEVGENİ PROJİN
Profesyonel askerlerden oluşan Wagner’in lideri Yevgeni Prigojin’in içinde bulunduğu özel jet geçtiğimiz yıl Ağustos ayında Moskova’nın 200 kilometre kuzeybatısında Tver bölgesinde yere çakılarak infilak etmesi sonucu içindeki bütün yolcular hayatını kaybetti.
Prigojin, emrindeki paralı askerlerle 22-23 Haziran 2023’te Rusya’da başarısız bir isyan girişimi başlatmıştı. Bu durum onu, bir zamanlar çok yakın olduğu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile karşı karşıya getirmişti. Şüpheli şekilde düşen uçağın yolcu listesinde Prigojin’in adının yer alması olayın bir suikast olabileceği kuşkularını da beraberinde getiriyor.
RAVİL MANAGOV
Rus petrol devi Lukoil’in Yönetim Kurulu Başkanı, Moskova’da kaldığı hastanenin altıncı katında pencereden düşerek hayatını kaybetti. Polis, Maganov’un intihar ettiğinin tahmin edildiğini duyurdu. Maganov’a kalp rahatsızlığının yanı sıra depresyon teşhisi konulmuştu. Rus petro devi Lukoil ülkenin en büyük Petrol şirketi olarak Ukrayna Savaşı’nın bitmesi çağrısında bulunmuştu. Maganov Lukoil şirketinden yaşamını yitiren ilk yetkili değil. Şirket yöneticilerinden Aleksander Subbotin de Ukrayna Savaşı’nın başlamasından sonra alkol bağımlılığı nedeniyle tedavi gördüğü sırada yaşamını yitirmişti.
SERGEY SKRIPAL
Devlet sırlarını İngiliz istihbaratına aktaran eski bir Rus çifte ajan olan Sergei Skripal ve kızı Yulia, Mart 2018’de İngiltere’deki Salisbury kentindeki bir alışveriş merkezinin dışındaki bankta baygın halde bulunmuştu.
İkili durumları kritik halde hastaneye kaldırılmış ve İngiliz yetkililer, onların 1970’ler ve 1980’lerde Sovyet ordusu tarafından geliştirilen bir grup sinir gazı olan Noviçok ile zehirlendiklerini söylemişti. Her ikisi de hayatta kalmayı başardı.
Rusya, zehirleme olayında rolü olduğu iddialarını reddetti ve İngiltere’nin Rusya karşıtı histeriyi kışkırttığını söyledi.
VLADIMIR KARA-MURZA
Rus muhalif aktivist Vladimir Kara-Murza, 2015 ve 2017 yıllarında kendisini zehirlemeye yönelik girişimlerde bulunulduğuna inandığını söyledi.
Reuters tarafından görülen tıbbi raporlara göre, daha sonra bir Alman laboratuvarı Murza’da yüksek düzeyde cıva, bakır, manganez ve çinko buldu. Moskova, bu konuda rolü olduğu iddiasını reddetti.
ALEKSENDER LITVINENKO
İngiliz yetkililer, eski bir KGB ajanı ve Putin’in muhalifi Aleksender Litvinenko’nun, 2006 yılında Londra’daki Millennium Hotel’de nadir ve güçlü bir radyoaktif izotop olan polonyum-210 karıştırılmış yeşil çay içtikten sonra 43 yaşında öldüğünü söyledi.
İngiliz soruşturması 2016’da Putin’in muhtemelen cinayete onay verdiği sonucuna vardı. Kremlin olayla ilgisi olduğu iddiasını reddetti.
Kıdemli bir İngiliz yargıç tarafından yürütülen soruşturma, cinayetin muhtemelen Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından yönlendirilen bir operasyonun parçası olarak, eski ajanın KGB dönemindeki koruması Andrei Lugovoy ve bir diğer Rusya vatandaşı olan Dmitri Kovtun tarafından gerçekleştirildiğini ortaya çıkardı.
Litvinenko, zehirlenmesinden altı yıl önce Rusya’dan İngiltere’ye kaçmıştı.
ALEKSANDER PEREPILICHNYY
44 yaşındaki Rus, Kasım 2012’de koşuya çıktıktan sonra Londra dışındaki özel güvenlikli bir sitede bulunan lüks evinin yakınında ölü bulundu.
Alexander Perepilichnyy, Rusya’daki kara para aklama sistemine ilişkin İsviçre’de yürütülen bir soruşturmaya yardım ettikten sonra 2009 yılında İngiltere’ye sığındı. Ani ölümü, öldürülmüş olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
İngiliz polisi, nadir görülen bir zehirle öldürülmüş olabileceği şüphesine rağmen, cinayet ihtimalini reddetti. Soruşturma öncesi duruşmada, midesinde sarı yasemin bitkisinden gelen nadir ve ölümcül bir zehrin izlerinin bulunduğu açıklandı.
Perepilichny, popüler bir Rus yemeği olan ve kuzukulağı içeren büyük bir kase çorba içmişti. Rusya ilgisi olduğu iddiasını reddetti.
VIKTOR YUŞÇENKO
O zamanlar Ukraynalı bir muhalefet lideri olan Viktor Yuşçenko, Moskova yanlısı Başbakan Viktor Yanukoviç’e karşı Batı yanlısı bir listeyle yarıştığı 2004 başkanlık seçimleri kampanyası sırasında zehirlenmişti.
Yuşçenko, Ukrayna istihbarat teşkilatından yetkililerle Kiev dışında akşam yemeği yerken zehirlendiğini söyledi. Rusya ilgisinin olmadığını belirtti.
Vücudunun normalde mevcut olandan 1000 kat daha fazla dioksin içerdiği bulundu. Zehirlenme nedeniyle yüzü ve vücudu şekil değiştirdi ve sonrasında onlarca ameliyat geçirdi.
ANNA POLITKOVSKAYA
İnsan hakları ihlallerini haber yapan gazeteci Anna Politkovskaya, 7 Ekim 2006’da süpermarketten eve döndükten sonra Moskova’daki dairesinin önünde vurularak öldürüldü.
48 yaşındaki iki çocuk annesi Politkovskaya’nın öldürülmesi Batı’da büyük tepkiye neden oldu ve Rusya’da çalışan muhabirlere yönelik tehlikelere dikkati çekti.
PAVEL ANTOV
Aralık 2022’de Rus iş insanının, 65. doğum gününden 25 gün sonra Hindistan’ın Rayagada kentinde bir otelin penceresinden düştüğü bildirildi.
BBC’nin haberine göre, politikacı ve milyoner, Kiev’deki füze saldırısının ardından Putin’in Ukrayna ile savaşını WhatsApp üzerinden eleştirmiş ancak mesajı hemen silip başka birinin yazdığını iddia etmişti.
MIKHAIL LESIN
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in eski danışmanlarından iş insanı ve medya patronu Mikhail Lesin, Kasım 2015’te Washington DC’deki bir otel odasında “kafaya gelen künt kuvvet travması” sonucu ölü bulundu.
Daily Beast’in haberine göre televizyon ağı Russia Today’i (RT) kuran Lesin, ölmeden önce kendisini yolsuzluk suçlamalarından korumak için FBI ile bir anlaşma yapmayı düşünüyordu.
Lesin yıllardır Rusya’daki siyasi yaşamın kalbinde yer alıyordu; zengin ve güçlü isimler hakkında da çok fazla şey biliyordu.
BORIS BEREZOVSKY
Boris Berezovsky, Putin’le arası bozulduktan sonra İngiltere’ye kaçan bir Rus oligarktı. Sürgünü sırasında Putin’i devirmekle tehdit etti. Mart 2013’te Berkshire’daki evinde ölü bulundu, intihar ettiği belirtilmiş olsa da Berezovsky, kilitli bir banyoda boynunda bir bağla ölü bulundu. Adli tabip nasıl öldüğünü açıklayamadı.
]]>İngiltere’nin çok okunan gazetelerinden Mail on Sunday, uzmanlara dayandırdığı kapsamlı haberde Rusya’nın 2044 yılında batı ülkelerine farklı kollardan saldırı düzenleyebileceğini aktardı. Gazeteye konuşan uzmanlar Rusya’nın farklı senaryolar üzerinde durduğunu aktardı.
Geçen hafta NATO’nun üst düzey isimlerinden Amiral Rob Bauer, Rusya ile savaşa girilebileceğinin sinyalini vermiş ve uluslararası kamuoyuna yansıyan diğer haberlerde ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in olası senaryolar üzerinde durduğu öne sürülmüştü.
İngiliz medyasına konuşan emekli general Kevin Ryan, “2024’te Rusya’nın savunma harcamaları 140 milyar dolara çıktı. Sadece şu anki düşmanları Ukrayna için bu rakama çıkmaları mantıklı değil, onların nüfusu ve bütçesi Rusya’ya göre daha düşük. Bütçedeki bu artış Rusya’nın NATO gibi çok daha büyük bir rakiple savaşa hazırlandığı izlenimini veriyor” dedi.
Mail on Sunday’e konuşan uzmanlar 2044 yılına kadar Rusya ile NATO arasında yaşanabilecek savaşın detaylarını ve olası senaryoları masaya yatırdı.
SAVAŞIN BİRİNCİ FAZI: SİBER SALDIRI
Siber saldırıların ülkeler tarafından kullanıldığına dikkat çeken savunma uzmanı Sam Cranny-Evans, “Siber saldırılar gerçek birer cephe haline geldi. Ruslar, Ukrayna’yla savaşta Viasat iletişim ağını ve diğer unsurları ortadan kaldırdı” dedi.
Emekli general Hodges, “Rusların çok büyük siber saldırılar gerçekleştirerek deniz ulaşımı, lojistik ve tedarik zincirinde çok ciddi hasarlar yaratabileceğini düşünüyorum” dedi. Cranny-Evans da, “Ben uydular aracılığıyla savaşın yaşanabileceğini düşünüyorum. Uyduları ele geçirebilirler ve iletişimi ortadan kaldırabilirler” dedi.
İngiliz gazetesinin hazırladığı grafikte ise birçok ülkede altyapının etkilenebileceği belirtildi. Özel olarak hazırlanan haritada Türkiye’nin de Rusya’nın siber saldırısından etkilenebileceği gözler önüne serildi.
Hodges ayrıca, Rusya’nın Avrupa’daki sivil hedeflere karşı yüzlerce uzun menzilli hassas füze kullanabileceğini de söyledi. Hodges, “Bunu Ukrayna’ya karşı yaptılar ve her gün işlenen bu savaş suçlarının yankıları konusunda hiçbir endişeleri olmadığı açık. Dolayısıyla, eğer NATO’ya saldırmaya karar vermişlerse, tüm ana limanlara, havaalanlarına ve ulaşım merkezlerine, ayrıca büyük askeri karargahlara, hava alanlarına ve bu tür şeylere füzeler ve uzun menzilli insansız hava araçları fırlatacaklardır. İşte bu yüzden Avrupa genelinde yeterli hava ve füze savunmasına sahip olmamızın önemini sık sık vurguluyorum – şu anda buna sahip değiliz” dedi.
İKİNCİ FAZ: KARA, DENİZ VE HAVADAN İŞGAL
Uzmanlar Rusya’nın kara, deniz ve havadan işgal operasyonu başlatabileceğini iddia etti. Rusya’nın Polonya ve Litvanya arasında kalan Suwalki koridorundaki askeri gücünü artırabileceği iddia edilirken İran ve Çin’in de desteğinin alınabileceği belirtildi.
Havadan, karadan ve denizden işgal sürecinin başlamasının rakipleri daha kolay etkisiz hale getirebileceği de kaydedildi. Suwalki bölgesinde çatışmaların başlamasının Avrupa ile Baltık ülkeleri arasındaki bağın da kopması anlamına gelebileceği ve bunun da NATO için çok ciddi sorunlar doğurabileceği iddia edildi.
Öte yandan Rusya’nın kutuptaki deniz rotasının kontrolünü de ele alarak buradaki geçişleri engelleyebileceği öne sürüldü.
]]>Güney Afrika’nın başkenti Johannesburg’da Ağustos 2023’te düzenlenen BRICS Zirvesi’nde alınan kararla, Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Arjantin’den oluşan 6 ülkenin birliğe katılması onaylanmıştı. Ancak Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, 30 Aralık’ta Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS grubu mekanizmasından çıktıklarını bildirdi.
Rusya ise BRICS’in 2024 yılı dönem başkanlığını devralırken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, konuya ilişkin 1 Ocak’ta yaptığı açıklamada, birliğin artık 10 uluslu bir yapı haline geldiğini ve Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yeni üyeler olarak katıldığını söyledi.
Putin, bu yıl da birliğe katılmak isteyen yeni ülkeleri değerlendireceklerine işaret ederek, “BRICS’in çok boyutlu gündemine şu veya bu şekilde katılmak isteyen yaklaşık 30 ülkenin ne derece hazır olduğunu değerlendireceğiz” ifadesini kullandı.
BRICS’İN KÜRESEL EKONOMİDEKİ PAYI ARTIYOR
Başlangıçta Güney Afrika’yı içermeyen “BRIC” kısaltması, 2001’de İngiliz ekonomist Jim O’Neill tarafından Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin’in büyüme potansiyelini vurgulayan bir makalede kullanılarak literatüre girmişti.
Birliğin kuruluşu ise Rusya’nın girişimleriyle, ABD ve Batılı ülkelerin küresel hakimiyetini dengeleyecek gayri resmi bir platform olarak 2009’a dayanıyor. Güney Afrika’nın da bir yıl sonra davet edilmesiyle birlik bugünkü BRICS adını aldı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, bu yıl katılan beş yeni ülkeyle birlikte BRICS’in ekonomik büyüklüğü 29,5 trilyon doları geçerken, küresel ekonomideki payı da yüzde 28’e çıktı.
Çin, 18,5 trilyon dolarlık ekonomisiyle birliğin bu alanda açık ara lideri konumunda. Hindistan 4,1 trilyon dolar, Brezilya 2,2 trilyon dolar, Rusya 1,9 trilyon dolar, Suudi Arabistan ise 1,1 trilyon dolar büyüklükteki ekonomileriyle Çin’i takip ediyor.
Üye diğer ülkelerden BAE 536 milyar dolar, Güney Afrika 401 milyar dolar, İran 386 milyar dolar, Mısır 257 milyar dolar ve Etiyopya 192 milyar dolar ekonomik büyüklüğe sahip. Genişleyen yeni BRICS’in toplam nüfusu ise yaklaşık 3,5 milyara çıkarken bu da dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 44’üne tekabül ediyor.
ENERJİDEKİ ROLÜ ARABİSTAN, BAE VE İRAN’LA ARTACAK
Halihazırda dünyanın en büyük petrol üreticisi ve ihracatçılarından Rusya’yı bünyesinde bulunduran BRICS’in küresel petrol piyasasındaki konumu, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kilit üyeleri Suudi Arabistan, BAE ve İran’la birlikte güçlenecek.
OPEC verilerine göre, genişleyen birliğin petrol üretimi günlük 45 milyon varile, bir başka deyişle, dünya ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 45’ine çıktı. Doğal gaz rezervlerinde ise BRICS’te artık Rusya’nın yanı sıra dünyanın en çok rezerve sahip yedi ülkesi arasında yer alan İran, Suudi Arabistan ve BAE de bulunacak.
Rusya ile OPEC grubu arasında son yıllarda artan işbirliğinin BRICS ekseninde derinleşmesi beklenirken, “petro-dolar” sisteminde de bazı değişimler yaşanabilir.
Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin Çin ile petrol ve gaz ticaretinin Şangay Borsası’nda ve Çin yuanı üzerinden yapılması, ABD dolarının küresel enerji piyasasındaki hakimiyetini azaltacak ek bir hamle olarak yorumlanıyor.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçılarını içeren BRICS, aynı zamanda en büyük ithalatçılarından Çin ve Hindistan’ı da içeriyor ve bu iki ülke, G7 ülkelerinin Rus petrolüne uyguladığı tavan fiyat yaptırımına da katılmıyor.
DOLARSIZLAŞMADA HIZLANMA BEKLENİYOR
Bu adımların BRICS nezdinde artma ihtimali bulunurken, Rusya’nın da Çin ve Hindistan’la enerji ticaretinde ruble, yuan ve rupinin payı Batılı ülkelerin yaptırımları nedeniyle önemli oranda arttı. Doların rezerv para statüsü, ABD’ye ucuz finansman ve mali yaptırım şeklinde avantaj sağlarken, BRICS’in “dolarsızlaşma” adımları söz konusu avantajları sekteye uğratabilir.
BRICS, IMF ve Dünya Bankası’na alternatif yaratmak ve üye ülkelerdeki dolarsızlaşma sürecini desteklemek için 2015’te Yeni Kalkınma Bankası’nı (NDB) kurdu.
Brezilya’nın eski devlet başkanı, NDB Başkanı Dilma Rousseff, geçen yıl yaptığı açıklamada, banka tarafından verilen kredilerin yaklaşık yüzde 30’unun yerel para birimlerinde yapıldığını ve küresel finans sisteminin yerini artık “çok kutuplu bir sistemin alacağı” değerlendirmesinde bulunmuştu.
BRICS ülkelerindeki merkez bankalarının altın rezervleri de özellikle “dolara alternatif para birimi” tartışmaları ekseninde gündeme gelen bir başka unsur olarak ön plana çıkıyor.
Birlik nezdinde ortak yeni bir rezerv para birimi kurulmasına yönelik tartışmalar sürerken, Putin, BRICS’in bu konuda çalışmalar yürüttüğünü ancak bunun kolay bir süreç olmadığını, zaman alacağını söylemişti.
Putin, yeni bir rezerv para birimi yerine devletler arasındaki ödemeleri sağlamak için bir sistem kurmanın daha önemli olduğu değerlendirmesini de yapmıştı.
Dünya Altın Konseyi (WGC) verilerine göre Rusya 2 bin 332 tonla BRICS’te en çok altın rezervine sahip ülke konumunda. Onu 2 bin 10 tonla Çin, 797 tonla Hindistan takip ediyor.
Suudi Arabistan 323 ton, Brezilya 129 ton, Mısır 125 ton, Güney Afrika 125 ton ve Birleşik Arap Emirlikleri 75 ton altın rezervine sahipken, resmi olarak bildirimde bulunmayan İran’ın 325 ton, Etiyopya’nın ise 100 ton altın rezervine sahip olduğu tahmin ediliyor.
]]>RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI
2022 yılında başlayan ve uluslararası kamuoyunun gündemine oturan Rusya-Ukrayna savaşı devam ederken bölgede ölü ve yaralı sayısı her geçen gün artmaya devam etti. Taraflar arasında anlaşmazlık devam ederken, Türkiye ve Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda yapılan tahıl koridoru anlaşması da Rusya’nın yılın ortalarında çekilmesiyle krizi artırdı. 24 Şubat 2022’de başlayan savaşta resmi verilere göre yüzbinlerce insan öldü ve yaşamını yitirdi. Hem Ukrayna’dan hem de Rusya’dan çok sayıda insan ülkesinden kaçmak zorunda kaldı.
TÜRKİYE DEPREMLERLE SARSILDI
Uluslararası kamuoyu, Şubat ayında Türkiye’de yaşanan depremlerle adeta şoke oldu. Ülkenin güneyini sarsan 7.8 büyüklüğündeki depremin yıkımı korkutucu boyutlara ulaşırken resmi verilere göre 59 binden fazla insan yaşamını yitirdi, yüz binlerce insan ise yaralandı.
İnsanlık dramının yaşandığı bölgede çok sayıda insan evsiz kalırken birçok ülke yardım için seferber oldu.
PARALI WAGNER GRUBU İSYAN ÇIKARDI
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş devam ederken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i zorlayan bir olay yılın ortasında, Haziran ayında yaşandı… Rusya’da paralı askerlerden oluşan Wagner Grubu’nun sahibi Yevgeni Prigojin orduya karşı isyan çağrısı yaptı.
Wagner güçleri de bu çağrının ardından ülkenin güneyindeki Rostov-on-Don kentini ele geçirdi. Zırhlı askeri araçlar ve mevzilenen silahlı güçler nedeniyle kentte gerilim üst seviyeye çıkarken Putin, isyancıların yaptıklarını “sırtından bıçaklamak” diye tanımladı. Kısa süren isyanın ardından Wagner geri çekilirken bu olaydan birkaç ay sonra Wagner’in lideri Prigojin 23 Ağustos’ta şüpheli bir uçak kazasında yaşamını yitirdi.
TÜRKİYE’DE SEÇİM ATMOSFERİ
Türkiye 2023’ün ilk yarısında deprem felaketinden kısa bir süre sonra gerçekleşen seçimlerin atmosferine girdi… Yapılan milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimleri ve sonrasındaki yansımaları uzun bir süre gündem olurken, Cumhurbaşkanı seçimlerinde Recep Tayyip Erdoğan’ın kazanması uluslararası kamuoyunun da gündemine oturdu.
DÜNYA’DA KRİTİK SEÇİMLER YAPILDI
Türkiye kamuoyu seçimlere kilitlenmişken, Dünya’nın birçok ülkesinde de kritik ve tartışma yaratan seçimler yapıldı… Nisan ayında Finlandiya’da yapılan seçimlerde ülkenin başbakanı Sanna Marin ve partisi SDP hezimete uğrarken bu sonuçlarla birlikte genç siyasetçi siyaseti bırakma kararı aldı. Ülkenin başına Petteri Orpo geldi.
Ocak ayında Çekya’da yapılan cumhurbaşkanı seçimlerinde de dikkat çekici bir gelişme yaşandı… Petr Pavel, Andrej Babis’i geride bırakarak ülkenin yeni cumhurbaşkanı oldu.
Türkiye ile aynı dönemde sandığa giden Yunanistan’da Mayıs seçimlerinden sonra erken seçime gidildi. 25 Haziran’da yapılan seçimlerin ardından hükümet kuruldu. Seçimden zaferle çıkan ise Kiriakos Miçotakis oldu ve Mayıs ayındaki seçimlerden sonra Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropoulou’nun geçici başbakan olarak atadığı Ioannis Sarmas’tan görevi devraldı.
Polonya’da da kritik bir seçim yapıldı… Ekim ayında yapılan seçimde eski başbakan Donald Tusk’ın önderliğinde muhalefet partileri zafer kazandı ve hükümet kurmayı başardı. Böylelikle PiS partisinin 8 yıl süren yönetimi sona erdi. Tusk, Aralık ayında başbakan olarak görevine başladı.
Temmuz ayında Başbakan Pedro Sanchez’in talebi üzerine erken seçime giden İspanya’da Sachez sandıktan çıkmayı başardı.
Kasım ayında ise Avrupa’yı şaşkına çeviren bir seçim sonucu ortaya çıktı… Hollanda’da yapılan seçimlerde aşırı sağcı siyasetçi Geert Wilders ve partisi Özgürlük Partisi (PVV) zaferle çıktı. PVV böylelikle ilk kez bir seçimden en büyük parti olarak çıkarken bu sonuç “Avrupa’da sağın yükselişi devam ediyor” olarak yorumlandı.
Yılın belki de en renkli seçimi ekonomik buhran içinde olan ve ekonomistlerin yüksek enflasyon sebebiyle zaman zaman Türkiye’ye benzettiği Arjantin’de gerçekleşti… Arjantin’de ilk turu Ekim ve ikinci turu Kasım ayında yapılan seçimlerde zaferi Javier Milei kazandı. ABD’nin eski başkanlarından Donald Trump’a benzetilen ve yaptığı açıklamalarla sık sık gündem olan Milei oyların yüzde 55’ini alarak ülkenin yeni devlet başkanı oldu. Milei seçimden önce Merkez Bankası’nı kapatma, pesoyu tedavülden kaldırma ve kamu harcamalarını azaltma gibi vaatlerde bulunmuştu.
İSRAİL-HAMAS SAVAŞI
2023’ün en endişe yaratan olayı ise Orta Doğu’da yaşandı… 7 Ekim’de Hamas’ın silahlı kanadı Kassam Tugayları’nın İsrail’e saldırması sonrasında başlayan savaş çok kısa bir sürede hızla yayıldı. İsrail ordusu orantısız güç kullanarak Filistin’de sivilleri hedef alırken binlerce insan yaşamını yitirdi.
Uluslararası kamuoyunun itidal çağrısına rağmen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu savaşa devam etme sinyali verdi. Resmi verilere göre 2 binden fazla insan yaşamını yitirirken, çok sayıda sivil de yaralandı ve evlerini kaybetti.
]]>Azerbaycan 27 yıl sonra işgalden kurtulan Ağdam’a girmiş ancak şehirdeki acı tablo, gün ışığıyla birlikte ortaya çıkmıştı. Neredeyse tek bir sağlam bina kalmayan şehrin harabe görüntüsü yürek burktu.
Rusya heyeti Azerbaycan ve Ermenistan’da önemli görüşmeler gerçekleştirirken Paşinyan’a tüm umutlarını başladığı Rusya’dan yine kötü haber geldi.
“Dağlık Karabağ Azerbaycan’ın Ayrılmaz Bir Parçası”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’ın Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.
Rossiya 1’e konuşan Putin, Dağlık Karabağ’ın aidiyeti ile ilgili değerlendirmesinde bölgenin Azerbaycan topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.
Putin, “Ermenistan, Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını ve egemenliğini tanımadı. Bu, uluslararası hukuk açısından hem Dağlık Karabağ’ın hem de ona komşu tüm bölgelerin Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu anlamına geliyordu” diye konuştu.
Ermenistan Yalnız Hissetmesin Diye Herşeyi Yaptık
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan 10 Kasım itibariyle Dağlık Karabağ’da 27 Eylül’den beri devam eden çatışmaların durması için bir anlaşma imzalamıştı.
İmzalanan ortak bildiriye göre Azerbaycan ve Ermenistan güçleri anlaşmanın imzalandığı anda bulundukları noktalarda kaldı. Böylece çatışmalar esnasında ele geçirdiği yerleşim yerleri Azerbaycan’ın denetimine geçmiş oldu.
Bu bir alıntı metin örneğidir.
Dağlık Karabağ’da Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaları sonlandıran anlaşmanın ardından bölgedeki durum ile ilgili temaslarda bulunmak üzere Rus hükümet üyelerinden oluşan heyet Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye gitmiş, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’dur.
Başbakan Yardımcıları Aleksandr Novak ve Aleksey Overçuk oluşan heyet Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya’nın imzaladığı üçlü bildirinin bölgede sağlam ve uzun süreli barışın sağlanması açısından önemli adım olduğunu açıklamıştı.
- Rusya Devlet Başkanı Putin’in, “‘Dağlık Karabağ sorunu’ ifadesini bir daha duymamayı umuyorum” şeklindeki açıklamasına katıldığını bildiren Aliyev, “Ben de bu sözleri duymayacağımı umuyorum.
- Umarım Dağlık Karabağ bahsi geçtiğinde, sadece kalkınmadan, savaşın sonuçlarının ortadan kaldırılmasından ve bir zamanlar birbirine düşman olan ülkelerin uzlaşmasıyla ilgili haberler duyacağız.” dedi.
- Lavrov, üç ülkenin imza attığı bildirinin, bazı güçler tarafından kan dökülmesinin sonu, barışçıl yaşama geçiş, insani sorunların çözümü olarak değil, jeopolitik oyunların prizmasıyla yorumlanmaya çalışıldığını, bunun da çağdaş değerlerle bağdaşmadığını kaydetti.
Aliyev’in bölgedeki uzlaşma konusunu her zaman vurgulamasına özel önem verdiklerini bildiren Lavrov, bölgede yapılacak tüm çalışmaların yabancı çıkarlar için değil bölge insanlarına yönelik olduğundan emin olduğunu ifade etti.
Öte yandan Dağlık Karabağ’da çatışmaları sona erdiren anlaşma gereği Azerbaycan’a ait topraklarda bulunan Ermeni siviller ve askerler, bölgeden ayrılmaya devam ediyor.
Yenilginin ardından başkent Erivan’da istifa etmesi için günlerce protestolar yapılan Başbakan Paşinyan ise uzun süre sonra cepheye savaşmaya giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
- İstifa çağrılarına direnen Başbakan Nikol Paşinyan, dünyada hiçbir ülkenin tanımadığı Dağlık Karabağ’ın yöneticisi Arayik Harutyunyan’la görüştü.
- İkilinin buluşmasına dair yapılan açıklamada çatışmalar sırasında kaçanların geri dönmesi ve normal yaşamın başlaması masaya yatırıldı.
- Şimdiye kadar 25 bin Ermeninin Dağlık Karabağ’a geri döndüğü bilgisini veren Harutyunyan, savaşta ölen askerlerin ailelerine 600 dolar yardım verileceğini söyledi. 10 Kasım anlaşmasıyla statüsü tamamen belirsiz kalan Dağlık Karabağ Ermenistan tarafından bile tanınmıyor.
- Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmalar devam ederken Ermenistan’a verdiği desteği açıkça ifade eden Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise hafta sonunda dikkat çeken bir ziyaret gerçekleştirdi.
Öte yandan Dağlık Karabağ’da çatışmaları sona erdiren anlaşma gereği Azerbaycan’a ait topraklarda bulunan Ermeni siviller ve askerler, bölgeden ayrılmaya devam ediyor.
Yenilginin ardından başkent Erivan’da istifa etmesi için günlerce protestolar yapılan Başbakan Paşinyan ise uzun süre sonra cepheye savaşmaya giden eşiyle birlikte bir cenaze töreninde görüntülendi.
]]>