Filistin’e yönelik saldırılar yüzünden İsrail’e cephe alan ve seçimden sonra İsrail ile ticarete sınır getirme kararı alan Ankara henüz uluslararası kamuoyunu endişelendiren olay hakkında bir açıklama yapmadı. 

İŞTE İRAN’IN İSRAİL’E SALDIRISINA TEPKİLER

ABD

ABD Başkanı Joe Biden, İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarını en güçlü şekilde kınadığını belirterek, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya “ülkeye desteklerinin tam olduğu” mesajını ilettiğini ve İran’a ortak diplomatik tepki verilmesi için G-7 liderlerini toplayacağını bildirdi.

Biden, yaptığı yazılı açıklamada, “İran ile onun Yemen, Suriye ve Irak’taki bağlantılı örgütleri, bugün İsrail’deki askeri tesislere yönelik benzeri görülmemiş bir hava saldırısı düzenledi. Bu saldırıları en güçlü şekilde kınıyorum” ifadelerini kullandı.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu Başkanı Dennis Francis, İran’ın İsrail’e hava saldırısıyla ilgili, tüm taraflara itidal çağrısı yaptı ve olayların bölgesel bir savaşa dönüşmemesi uyarısında bulundu.

Francis, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısına ilişkin yazılı açıklamasında, Orta Doğu’da zaten hassas olan durumun, son olaylarla daha da kırılgan hale geldiğini belirtti.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırılarını kınadı, bölgede saldırganlığın derhal son bulması ve tüm taraflara sükunet çağrısında bulundu.

Guterres, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırılarıyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, “İran İslam Cumhuriyeti’nin İsrail’e yönelik kapsamlı saldırısıyla ortaya çıkan ciddi gerilimi şiddetle kınıyorum. Bu düşmanlıkların derhal son bulması çağrısında bulunuyorum” değerlendirmesinde bulundu.

AVRUPA BİRLİĞİ

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, AB’nin, İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarını şiddetle kınadığını bildirdi.

Borrell, sosyal medya platformu X’ten yaptığı paylaşımda, “AB, İran’ın İsrail’e kabul edilemez saldırısını şiddetle kınıyor. Bu benzeri görülmemiş bir gerilim, bölgesel güvenliğe yönelik ciddi bir tehdittir” değerlendirmesinde bulundu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de “İran’ın İsrail’e yönelik bariz ve haksız saldırısını şiddetle kınıyorum. İran ve vekillerine de bu saldırılara derhal son vermesi çağrısında bulunuyorum. Artık tüm aktörlerin gerilimi daha da artırmaktan kaçınması ve bölgede istikrarın yeniden sağlanması için çalışması gerekiyor” mesajını paylaştı.

Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola da mesajında, saldırıların Orta Doğu’da daha fazla kaosu tetikleme riski taşıdığına dikkati çekerek, “AB, saldırıyı mümkün olan en güçlü şekilde kınıyor ve gerilimi azaltmak, durumun daha fazla kan dökülmesine dönüşmesini durdurmak için çalışmaya devam edecek” ifadesine yer verdi.

İNGİLTERE

İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, İran’ın İsrail’e hava saldırısını şiddetle kınadıklarını belirterek, “Müttefiklerimizle durumu istikrara kavuşturmak ve gerilimin daha da tırmanmasını önlemek için acilen çalışıyoruz” ifadesini kullandı.

Sunak, X hesabından yaptığı paylaşımda, “İran rejiminin İsrail’e yönelik pervasız saldırısını en güçlü ifadelerle kınıyorum. İran bir kez daha kendi arka bahçesinde kaos tohumları ekmeye niyetli olduğunu göstermiştir” değerlendirmesinde bulundu.

FRANSA

Fransa Dışişleri Bakanı Stephane Sejourne, İran’ın İsrail’e hava saldırısını sert şekilde kınadıklarını bildirdi.

Sejourne, X hesabından yaptığı açıklamada, “Fransa, İran’ın İsrail’e karşı başlattığı saldırıyı en sert şekilde kınıyor” ifadesini kullandı.

İran’ın attığı bu eşi benzeri görülmemiş adımla istikrarsızlaştırma eylemlerinde yeni bir eşiği aştığını belirten Sejourne, İran’ın bölgede askeri gerilimin artması riskini göze aldığını aktardı. 

RUSYA

Rusya, İran’ın İsrail’e saldırısından dolayı çok endişe duyulduğunu açıklarken taraflara itidal çağrısında bulunuldu. 

Rusya Dışişleri Bakanlığı İran saldırılarıyla ilgili yaptığı açıklamada “Bölgede bir başka tehlikeli tırmanıştan duyduğumuz büyük endişeyi ifade ediyoruz. İlgili tüm tarafları itidalli davranmaya çağırıyoruz” ifadesi kullanıldı.

Rusya, İsrail’in Moskova’nın kınadığı Şam’daki İran konsolosluğunu vurmasının ardından Tahran’ın saldırının meşru müdafaa hakkı çerçevesinde yapıldığını söylediğini kaydetti.

ALMANYA

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırılarını şiddetle kınadı.

Alman Hükümet Sözcüsü Steffen Hebestreit, yaptığı yazılı açıklamada, “Şansölye Olaf Scholz, Tahran’daki rejimin bu gece İsrail topraklarına başlattığı ağır hava saldırılarını şiddetle kınadı. Bu sorumsuz ve hiçbir şekilde haklı çıkarılmayacak saldırıyla İran bölgede geniş kapsamlı yangını riske ediyor” ifadelerini kullandı.

İTALYA

İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, İran’ın İsrail’e insansız hava araçlarıyla (İHA) başlattığı kapsamlı saldırının ardından Orta Doğu’daki gelişmeleri dikkat ve endişeyle izlediklerini bildirdi.

MALTA

Malta Dışişleri, Avrupa İşleri ve Ticaret Bakanı Ian Borg, İran’ın İsrail’e İHA’larla saldırı başlatmasından derin endişe duyduklarını ve tüm tarafları itidalli olmaya çağırdıklarını belirtti.

BELÇİKA VE HOLLANDA

AB Dönem Başkanı Belçika’nın Dışişleri Bakanı Hadja Lahbib de saldırıyı kınadıklarını ifade ederek, “Bu büyük bir gerilimdir ve bölgesel istikrara yönelik bir tehlikedir. Bu saldırı halkı tehlikeye atıyor ve bizi barıştan daha da uzaklaştırıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Hollanda hükümeti, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırılarını şiddetle kınadıklarını bildirdi.

Hollanda’da geçici hükümetin Başbakanı Mark Rutte, sosyal medya hesabından, Orta Doğu’daki durumun çok endişe verici olduğunu belirterek, “Bugün erken saatlerde Hollanda ve diğer ülkeler, İran’a İsrail’e saldırmaktan vazgeçmesi yönünde net bir mesaj gönderdi” paylaşımında bulundu.

AVUSTURYA VE ÇEKYA

Avusturya ve Çekya yönetimi, İran’ın İsrail’e İHA’larla düzenlediği saldırıyı kınadı.

Avusturya Başbakanı Karl Nehammer, sosyal medya hesabı X’ten yaptığı açıklamada, “İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarını en sert şekilde kınıyorum” ifadesini kullandı.

Çekya Başbakanı Petr Fiala, X’ten yaptığı paylaşımda, kararlı bir şekilde destekledikleri İsrail’in, kendini savunma hakkının bulunduğunu kaydetti.

Çekya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da İran’a tepki gösterilerek, “İsrail’e saldırmaya karar veren İran ve yandaşlarının istikrarı bozucu davranışlarını sert bir şekilde kınıyor, İsrail’in meşru müdafaa hakkını yineliyoruz” ifadesi kullanıldı. 

NORVEÇ VE DANİMARKA

Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide de İran’ın İsrail’e yönelik “hukuka aykırı” ve “tehlikeli” saldırısını kınadığını bildirdi.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, İran’ın İsrail’e yönelik saldırısını şiddetle kınadıklarını belirtti.

Rasmussen, X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, taraflara itidalli davranma ve gerilimi düşürme çağrısında bulundu.

POLONYA

Polonya, İran’ın İsrail’e yönelik başlattığı saldırıları şiddetle kınadığını bildirdi. 
Polonya Dışişleri Bakanlığı, X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, İran ve müttefiklerine itidalli davranma ve saldırıları acilen durdurma çağrısında bulundu.

Slovenya Dışişleri Bakanı Tanja Fajon, Orta Doğu’da gerginliğin daha da tırmanmasının son derece tehlikeli olduğunu belirtti.

YUNANİSTAN

Yunanistan hükümetinin, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısını şiddetle kınadığı bildirildi. 
Yunanistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, düşmanca tavırların daha fazla yayılmasından kesinlikle kaçınılması gerektiği vurgulandı.

SUUDİ ARABİSTAN

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, bölgedeki askeri gerilimin tırmanması ve tehlikeli yansımalarından “büyük endişe duyulduğu” belirtilerek, tüm taraflara azami itidal göstermeleri, bölgeyi ve halklarını savaşın tehlikelerinden uzak tutmaları çağrısında bulunuldu.

MISIR

Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmed Ebu Zeyd, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, taraflardan azami itidalle hareket etmelerini istedi.

Ebu Zeyd, “Mısır, İran’ın İsrail’e insansız hava araçlarıyla saldırı başlatmasından ve son dönemde iki ülke arasındaki tehlikeli tırmanıştan derin endişe duymaktadır.” ifadesini kullandı. 

KATAR

Katar, İran’ın Suriye’nin başkenti Şam’daki konsolosluk binasını hedef alan İsrail saldırısına, füzeler ve kamikaze İHA’larla karşılık vermesinin ardından ilgili tüm taraflara gerilimi durdurma ve azami itidal çağrısında bulundu.

Katar Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, bölgedeki durumla ilgili derin endişe duyulduğu belirtilerek, tüm taraflardan gerilimi durdurmaları ve azami itidal göstermeleri istendi. 

ÇİN

Çin, İran’ın İsrail’e düzenlediği hava saldırılarının ardından bölgede gerilimin yükselmesinden duyulan endişeyi dile getirerek taraflara itidal çağrısında bulundu.

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, gerilimin, Gazze’deki çatışmanın yayılma etkisi olduğu kaydedilerek, savaşa derhal son verilmesi gerektiği belirtildi.

JAPONYA

Japonya hükümeti, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısının ardından, bölgede durumun sakinleştirilmesine yönelik taraflara güçlü bir şekilde çağrıda bulundu.

Japonya Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, “Japonya, bu saldırının Orta Doğu’daki mevcut durumu daha da kötüleştireceğinden derin kaygı duymakta ve bu gerilimi şiddetle kınamakta” ifadesine yer verilerek, Orta Doğu bölgesinde barış ve istikrarın Japonya için son derece önemli olduğu vurgulandı. 

BREZİLYA

Brezilya, İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısının ardından, taraflara “maksimum itidal” çağrısında bulundu.

Brezilya Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, bölgede artan gerilimin düşürülmesi için uluslararası toplumdan çaba göstermesi istendi.

İran’ın insansız hava aracı ve füze saldırısı haberlerinin endişeyle takip edildiği belirtilen açıklamada, Brezilya’nın, Gazze Şeridi’nde çatışmaların başlamasından bu yana, husumetin Batı Şeria, Lübnan, Suriye ve şimdi de İran gibi ülkelere yıkıcı şekilde yayılabileceği konusunda uyarıda bulunduğu da hatırlatıldı.

URUGUAY

Uruguay hükümetinden yapılan açıklamada ise İran’ın İsrail’e hava saldırısı kınanarak, Orta Doğu’da çatışmanın kötüleşmesinden üzüntü duyulduğu kaydedildi.

VENEZUELA

Venezuela, İran’ın İsrail’e hava saldırısının ardından, Orta Doğu’da artan gerilimden endişe duyduklarını bildirdi.

Venezuela Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Orta Doğu’da artan gerilimin endişeyle takip edildiği belirtilerek, çatışmalara, Birleşmiş Milletlerin işlevsiz kalmasının, Filistin’de yaşanan soykırımın ve İsrail rejiminin mantıksızlığının yol açtığı kaydedildi.

ARJANTİN VE PARAGUAY

Güney Amerika ülkelerinden Arjantin ve Paraguay, İran’ın İHA’larla saldırı başlatmasının ardından İsrail’e desteğini duyurdu.

Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin sosyal medya hesabından paylaştığı Başkanlık Bildirisi’nde, ülkenin İsrail ile dayanışması ve “sarsılmaz bağlılığı” vurgulandı. 

KOLOMBİYA

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, İran’ın İsrail’e İHA’larla saldırı başlatmasının ardından “3. Dünya Savaşı uyarısında” bulundu.

Sosyal medya hesabı X’ten açıklamada bulunan Petro, “Tahmin ediliyordu, şu anda insanlık hızlı şekilde iklimi karbondan arındırma hedefine doğru gitmesi gerekirken, 3. Dünya Savaşı’nın eşiğindeyiz. ABD’nin pratik olarak soykırıma destek vermesi dünyayı ateşledi.” ifadelerini kullandı.

KÖRFEZ İŞBİRLİĞİ KONSEYİ

Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), İran’ın İsrail’e yönelik hava saldırısının ardından taraflara itidal çağrısında bulundu.

KİK Genel Sekreteri Casim Muhammed el-Budeyvi, yaptığı yazılı açıklamada, Orta Doğu’da son dönemde yaşanan gelişmeler çerçevesinde bölgesel ve küresel güvenlik ile istikrarın korunmasının önemini vurguladı.

NE OLMUŞTU?

İsrail, İran’ın Şam’daki konsolosluk binasına 1 Nisan’da hava saldırısı düzenlemişti. Saldırıda İran Devrim Muhafızları Ordusundan 2’si general 7 kişi ölmüştü.

İran, İsrail’in konsolosluk saldırısının ülkesinin topraklarına saldırı anlamına geldiğini ve misillemede bulunacaklarını duyurmuştu. İsrail ise İran’ın saldırısına karşılık vereceğini bildirmişti.

İran, dün İsrail’e yüzlerce kamikaze insansız hava aracı, balistik ve seyir füzesiyle saldırı başlatmıştı.

İran, bazı askeri hedeflerin vurulduğunu, İsrail ise saldırıların çoğunun hava savunma sistemlerince önlendiğini ancak güneydeki bir askeri üsse füze isabet ettiğini açıklamıştı.

Bakanlığın açıklamasında “İsrail derhal ateşkes ilan edene kadar kısıtlamalar yürürlükte kalacaktır” denildi ancak gıda ürünleri kapsam dışı tutuldu.

Türk firmaları, İsrail’e; deniz ürünleri, bisküvi, kuruyemiş, maden suyu, çikolata, peynir, makarna, meyve, konserve sebze, süt, krema, domates salçası satmaya devam edecek.

Ticaret Bakanlığı’nın sitesinde yer alan “İsrail Potansiyel Tarım ve Gıda Ürünleri Matrisi 2023” adlı belgeye göre Türkiye, 2022 yılında İsrail’e, İtalya’dan sonra en çok makarna satan ikinci ülke oldu.

Türkiye, İsrail’in makarna ithalatında yüzde 17.3, konserve sebze ithalatında yüzde 15.9, meyve ithalatında yüzde 14.8, bisküvi ithalatında yüzde 10 orana sahip.

FİLİSTİNLİLER KITLIK YAŞIYOR

İsrail’in Gazze Şeridi’nde 7 Ekim 2023’te başlayan yıkıcı saldırıları, Filistinlilerin kıtlığa sürüklenmesi ve her geçen gün artan insani krizlerin gölgesinde altı ayı geride bıraktı. 

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) ramazan ayı boyunca Gazze Şeridi’nde derhal ateşkes çağrısında bulunan kararına rağmen Gazze’yi moloz yığınına çeviren ve bölge sakinlerini güneye göç etmeye zorlayan İsrail’in saldırıları, başladığı günden bu yana aralıksız devam etti. 

İsrail’in Gazze Şeridi’ne 6 aydır düzenlediği saldırılarda en az 14 bin 500’ü çocuk, 9 bin 560’ı kadın olmak üzere 33 bin 207 Filistinli öldürüldü, 75 bin 933 kişi yaralandı. 
 
Gazze Şeridi’nde hayatını kaybedenler arasında 484 sağlık personeli, 65 sivil savunma personeli, 140 gazeteci ve en 30’u görevi başındayken 224 yardım görevlisi bulunuyor. 

Ayrıca, Gazze Şeridi genelinde İsrail ordusunun hava saldırıları sonucu başta enkaz altında kalanlar olmak üzere kayıp kişilerin sayısı 7 bine ulaştı. 

İsrail saldırıları sonucu annesiz ve babasız kalan çocukların sayısının 17 bin olduğu belirtildi. 

GAZZE MOLOZ YIĞININA DÖNÜŞTÜ

İsrail’in havadan, karadan ve denizden şiddetli saldırılarına hedef olan Gazze, Han Yunus ve kuzey bölgeleri başta olmak üzere nüfusun yoğun olduğu Gazze Şeridi, yıkılan binaların oluşturduğu geniş moloz alanlarına dönüştü. 

Kanlı saldırılar, evlerde ve altyapıda büyük yıkıma yol açtı. BM yetkilileri yaptıkları açıklamalarda bölgeyi “yaşanmaz” ve bölgedeki durumu kelimenin tam anlamıyla “felaket” olarak nitelendirdi. 

Gazze’deki hükümetin medya ofisi, 70 bin konutun tamamen, 290 bin konutun ise kısmen yıkıldığını; bu yapıların yaşanmaz hale geldiğini belgeledi. 

Saldırılarda Gazze Şeridi’ndeki 171 hükümet merkezi ile 100 eğitim kurumu tamamen, 305’i ise kısmen yıkıldı. Saldırılara hedef olan 229 cami tamamen yıkılırken, 297 cami kısmen zarar gördü. Ayrıca 3 kilise saldırılar sonucu yerle bir oldu. 

İsrail ordusu, 32 hastane ve 53 sağlık merkezini hizmet dışı bıraktı, 159 sağlık kuruluşunu ve 126 ambulansı kasten hedef aldı, 200 tarihi alanı da yıktı.

Gazze’de 32 binden fazla can kaybına ve ağır yıkıma neden olan İsrail ordusu, yeniden hastaneleri hedef alıyor.

Uyguladığı abluka ve yardım tırlarının girişine getirdiği kısıtlamaların yanı sıra İsrail’in saldırıları nedeniyle Gazze’de çok sayıda hastane ve sağlık kuruluşu hizmet dışı kaldı.

İsrail ordusu, 18 Mart’ta Gazze’nin kuzeyinde yer alan ve bölgenin en büyük sağlık merkezi olan Şifa Hastanesi’ni kuşattı.

Hastane ve çevresine düzenlediği saldırılarda İsrail güçleri şu ana kadar yaklaşık 150 Filistinliyi öldürdü, 480 Filistinliyi de alıkoydu.

Daha önce de “Hamas’ın komuta merkezi” yalanıyla Şifa Hastanesi’ne saldıran İsrail ordusunun bu son kuşatması 18 Mart’tan bu yana devam ediyor.

Gazze’deki en büyük hastane olan Şifa’ya yaralı ve hastaların yanı sıra İsrail saldırıları nedeniyle yerinden edilmiş yaklaşık 30 bin Filistinli sığınmıştı.

GÜNEYDEKİ HASTANELER DE KUŞATMA ALTINDA

Şifa Hastanesi ve çevresindeki saldırılarını sürdüren İsrail ordusu, dün de Gazze’nin güneyinde yer alan Nasır ve Emel hastanelerini kuşatmaya başladı.

Filistin Kızılayı, gönüllü bir sağlık çalışanı ile yerinden edilmiş bir Filistinlinin İsrail güçlerinin Emel Hastanesi’ne düzenlediği saldırıda öldüğünü bildirdi. Filistin Kızılayı ayrıca İsrail güçlerinin hastalardan ve buraya sığınan yerinden edilmiş Filistinlilerden Emel Hastanesi’ni boşaltmalarını istediğini aktardı.

Gazze’ye yönelik saldırılarını 7 Ekim’den bu yana sürdüren İsrail ordusu, daha önce de Şifa başta olmak üzere bölgedeki birçok hastane ve sağlık kuruluşunu hedef almıştı.

ONLARCA FLİSTİNLİ ÖLDÜ

İsrail’in, Gazze Şeridi’nde Şifa Hastanesi çevresine ve farklı bölgelere düzenlediği saldırılarda aralarında çocuk ve kadınların da bulunduğu onlarca Filistinlinin öldüğü ve yaralandığı bildirildi.

Filistin resmi ajansı WAFA’nın yerel kaynaklara dayandırdığı haberine göre, İsrail, Şifa Hastanesi çevresi ve Deyr el-Belah, Kuveyt Kavşağı, Refah şehri ve Han Yunus’un doğu bölgeleri başta olmak üzere Gazze Şeridi’nin çeşitli bölgelerini gece saatlerinde hedef aldı.

İsrail’in askeri araçları ve tanklarının yoğun ateşi eşliğinde topçu ateşi ve savaş uçaklarının saldırılarıyla Gazze’nin batısındaki Şifa Hastanesi çevresini hedef alması sonucu onlarca Filistinli hayatını kaybetti ve yaralandı.

İsrail güçleri, hoparlör aracılığıyla Filistinlilerden Şifa Hastanesi’ni derhal boşaltmalarını talep etti.

İsrail savaş uçakları Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Deyr el-Belah şehrinde de Selman ailesine ait bir eve hava saldırısı düzenledi. Hava saldırısında Selman ailesinden 18 kişi hayatını kaybetti.

Deyr el-Belah’ın El-Hikir bölgesinde Ebu Amra ailesinin evine düzenlenen saldırıda da çok sayıda kişi yaralandı.

İsrail güçleri, Kuveyt Kavşağı’nda insani yardım dağıtımını sağlayan komiteleri de hedef aldı.
İsrail savaş uçaklarının Refah kent merkezindeki Yebna Mülteci Kampı’nda Berhum ailesine ait bir evi hedef alması sonucu çok sayıda kişi öldü ve yaralandı.

Kuveyt Hastanesi’ndeki sağlık yetkilileri, İsrail’in kamptaki evleri bombalaması sonucu ölen ve yaralananların hastaneye getirildiğini belirtti.

İsrail’in Deyr el-Belah’ı bombalaması sonucunda ölü sayısı 10’a yükselirken, çok sayıda kişinin enkazda olduğu aktarıldı.

İsrail’in Refah kentinde dün sabahtan bu yana 5 evi hedef alması sonucu aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 27’den fazla Filistinli hayatını kaybetmişti.

İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılar sürerken, çatışmaların ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkisi de artıyor.

Turizm, İsrail ekonomisinin saldırılardan olumsuz etkilenen sektörleri arasında öne çıkıyor. Kovid-19 salgınıyla zarar gören ülke turizmindeki toparlanma, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırıları nedeniyle sekteye uğruyor.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre, Kovid-19 salgını öncesinde 2019’da İsrail ekonomisinin yüzde 2,6’sını oluşturan ve 2021’de ülke ekonomisindeki payı yüzde 1,1’e düşen turizm sektörü, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarıyla yeni bir krize sürükleniyor.

İsrail’in Gazze’de başlattığı saldırılar sonrası birçok uluslararası hava yolu şirketi ülkeye uçuşlarını askıya alırken, bu şirketlerin bir kısmının uçuşlara henüz yeniden başlamadığı görülüyor. Lufthansa, Swiss, Austrian ve Aegean, Tel Aviv’e uçuşlara yeniden başlayan şirketler arasında yer alıyor. ABD’li hava yolu şirketlerinin ise Avrupalı şirketlere kıyasla İsrail pazarına dönme konusunda nispeten yavaş davrandığı belirtiliyor.

Çatışmaların başlamasıyla ABD’li Odysseys Unlimited gibi bazı tur şirketleri de İsrail gezilerini askıya alırken, İsrail’e seyahat talebinin düştüğü dikkati çekiyor.

TURİST SAYISI AZALDI

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, İsrail’e giden turist sayısı ocakta geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 77 azalarak 58 bin 600’e düştü. İsrail’i geçen yılın ocak ayında 257 bin 400 turist ziyaret etmişti.

Ülkeyi ziyaret eden turist sayısında geçen yıl ekim ayı itibarıyla yaşanan düşüş dikkati çekti. Geçen yıl eylül ayında 304 bin 100 olan İsrail’e giden turist sayısının, saldırıların başladığı 2023 Ekim’de 89 bin 700’e ve kasımda 38 bin 300’e düştüğü görüldü. Ülkeyi ziyaret eden turist sayısının geçen yıl aralıkta ise 52 bin 800 olduğu kayıtlarda yer aldı.

İsrail’e giden turist sayısı 2023 genelinde ise bir önceki yıla kıyasla 12,5 artışla 3 milyon 10 bin 300’e çıkmasına rağmen yaklaşık 4 milyon olan beklentinin altında kaldı.

Ülkeyi 2019’da 4 milyon 551 bin 600 ile rekor sayıda turist ziyaret etmiş, ülkeye giden turist sayısı Kovid-19 salgını nedeniyle 2020’de 813 bin 500’e, 2021’de 396 bin 500’e düşmüştü. İsrail’e giden turist sayısı 2022’de ise toparlanma göstererek 2 milyon 675 bin olmuştu.

Geçen yıl İsrail’in en çok turist aldığı ülkeler ise ABD, Fransa, İngiltere, Rusya, Almanya, İtalya, Romanya, Polonya, Kanada ve İspanya oldu.

ABD’Lİ HAVA YOLU ŞİRKETLERİNE ÇAĞRI

Saldırılar devam ederken, İsrailli yetkililer “İsrail turistler için güvenlidir” mesajını vermeye çalışıyor.

Son olarak İsrail Turizm Bakanlığının üst düzey yetkililerinden Danny Shahar, ABD’li hava yolu şirketlerine uçuşları yeniden başlatma çağrısında bulundu.

İsrail Turizm Bakanı Haim Katz da ABD ziyareti öncesi yaptığı açıklamada, 2024’ün inanç ve dayanışma turizminin ön plana çıkacağı bir yıl olacağını belirtti.

Amerika pazarının İsrail ekonomisi için önemine işaret eden Katz, turizm açısından ABD’den İsrail’e yönelik talebin zirvede olduğunu ve ivmenin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Rajagopal’ın atıf yaptığı İsrail basınında, İsrailli yetkililerin Kongo ve diğer bazı potansiyel alıcı ülkelerle Gazzelileri göndermek için gizli görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor ve adını açıklamak istemeyen bir yetkilinin “Kongo, göçmenleri almak istiyor ve diğerleriyle de görüşmeler içindeyiz.” şeklindeki açıklamasına yer veriliyor.

İsrailli aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, yaptıkları açıklamalarda, Filistinlilerin Gazze’den “gönüllü göç etmesinin” en iyi çözüm olduğunu savunmuştu.

SOKAKLARDA ÇÜRÜMÜŞ CESETLER BIRAKARAK ÇEKİLİYORLAR

Gazze Şeridi’ne yönelik 7 Ekim’de başlayan saldırılarının ardından 27 Ekim’de de kara işgaline başlayan İsrail güçleri, Gazze Limanı, Şatı Mülteci Kampı, Eş-Şeyh Rıdvan, Ed-Derec, Eş-Şucaiye, Et-Tuffah, Ez-Zeytun mahallelerinden dün sabah saatlerinde çekilmeye başladı.

İsrail askerleri, doğu kesimdeki Şeyh Rıdvan, Şucaiye ve Tuffah mahallelerinin eteklerinde yeniden konuşlanıyor.

Bu çekilme, İsrail ordusunun 31 Aralık’ta Gazze Şeridi’ni karadan işgalinde görev alan 5 muharip tugayını terhis etmesinden sonra gerçekleşti.

Gazze’nin farklı mahallelerindeki olayların görgü tanıkları ile yerel kaynaklar, İsrail saldırılarının neden olduğu enkazı AA muhabirine anlattı.

Buna göre, İsrail askerleri tarafından öldürülen Filistinlilere ait onlarca ceset, kent sokaklarında duruyor.

Günlerce defnedilmeden bekleyen cansız bedenlerin bazılarının çürümüş bazıları da çürümeye başladığı belirtildi.

İsrail askerlerinin çekilmesinin ardından Şeyh Rıdvan Mahallesi’nde büyük bir yıkım ortaya çıktı.

Haftalarca devam eden İsrail bombardımanı, mahalleyi moloz ve kül yığınına çevirdi.

Bölge sakinleri, İsrail yıkımından sonra artık mahallelerini tanıyamadıklarını anlattı.

Haftalar sonra evlerini bulmak için çevrede dolaşan Filistinliler, yollarda sağda solda yatan cansız bedenleri görünce şaşkınlığa uğradı. Bazılarının artık “defnedilemeyecek durum” olduğu ifade edildi.

Filistinliler, kayıplarının yanı sıra uzun süredir defnedilmeyen cansız bedenler nedeniyle salgın hastalıklardan endişe ettiklerini dile getirdi.

KENTLER TANINMAZ HALE GELDİ

İsrail ordusu ayrıca Şeyh Rıdvan’ın merkezindeki çarşıyı buldozerlerle yerle bir etti. Artık kumdan bir tepe haline gelen çarşıdan geriye hiçbir şey kalmadı.

Gazze kentindeki yollar da saldırılar nedeniyle tahrip oldu. Asfalt yollar hem buldozerlerle hem de hava saldırıları nedeniyle altüst oldu.

İsrail ordusunun yol açtığı yıkım, altyapı, kanalizasyon, su ve elektrik şebekelerini de etkiledi. Bu yıkım, bölge sakinlerinin enkazları üzerinde bile olsa evlerinde yaşamak üzere geri dönmeleri ihtimalini zorlaştırdı hatta imkansız hale getirdi.

Kentin kuzeyinde yer alan, konutların yanı sıra eğitim kurumlarının yer aldığı Feyruz binalarında da büyük hasar meydana geldi.

Tamamen yıkılmayan binalar da ciddi ölçüde hasarlı ve her an yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya.

Öte yandan Gazze Şeridi’nin batısında, sokakları ışıklarla süslenmiş, kafeterya, otel, eğlence merkezleri gibi iç turizme yönelik destinasyonlar da İsrail güçlerince, kum yığınına dönüştürüldü.

Gazze’nin lüks yerleşim yerleri ve turistik bölgelerinden biri olarak kabul edilen; konutların yanı sıra eğlence alanları, alışveriş mağazaları, araba showroomlarının yer aldığı bölge, geniş çaplı yıkıma maruz kaldı. Binaların tamamı ya da bir kısmı yıkıldı.

İSRAİL ÖZEL MÜLKLERİ TAHRİP EDİYOR

İsrail askerleri, bu bölgedeki showroomlarda sergilenen ya da zorla yerinden ailelerinin geride bırakmak mecburiyetinde kaldıkları araçlarını kundakladı.

Ayrıca Gazze Limanı’nda yer alan balıkçı tekneleri de tahrip edildi, kısmen ya da tamamen yakıldı; balıkçılara kolaylık sağlamak için dış destekle inşa edilen balıkçı odaları da yıkıldı.

İsrail uçakları ve askeri araçları ve araçları tarafından yerle bir edilmeden, binalar moloz yığını haline getirilmeden önce şehrin en prestijli bölgelerinden biri olan El-Rimal Mahallesi’ndeki El-Abbas bölgesi saldırılardan önce Filistinlilerin maişet arayışında olduğu bir yerdi.

Son dönemde Filistinliler burada kalan yiyecek ve kıyafetlerin satıldığı birkaç tezgahtan müteşekkil mütevazi bir pazar yeri açtı.

Bölge sakinleri bu minvalde ürünlerin kısıtlı olması ve limanların kapatılması nedeniyle fiyatların saldırılar öncesi dönemine oranla iki katına çıktığını ifade etti.

Kudra, “saldırıların başladığı günden bu yana geçen 87 günde 21 bin 978 şehit verdiklerini, 57 bin 697 kişinin de yaralandığını, hayatını kaybedenlerin yüzde 70’inin kadın ve çocuklardan oluştuğunu” ifade etti.

“SAĞLIK ÇALIŞANLARINA İŞKENCE YAPILDI”

Saldırılarda 326 sağlık personelinin öldürüldüğünü aktaran Kudra, hasar gören 104 ambulansın ise hizmet dışı kaldığını söyledi.

İsrail’in Gazze Şeridi’nde 150 sağlık kurumunu hedef aldığını ve direkt saldırılar sonucu 30 hastane ve 53 sağlık merkezinin hizmet dışı kaldığına dikkati çeken Kudra, Gazze’nin kuzeyindeki hastanelerin yeniden işletime açılması için çaba gösterdiklerini vurguladı.

Kudra, Gazze Şeridi’nin çeşitli bölgelerinde sağlık merkezlerinin yeniden hizmet verebilmesi için Birleşmiş Milletlere (BM) bağlı kurumlarla temas halinde olduklarını kaydetti.

Sözcü Eşref Kudra, İsrail’in başta hastane müdürleri olmak üzere sağlık kadrolarından 99 kişiyi insanlık dışı şartlarda, şiddetli soğukta, aç susuz bırakarak işkencelerle sorgulamalar altında alıkoyduğunu belirterek, BM kurumlarından kentteki sağlık sistemi ve ekiplerini korumak için adım atma talebinde bulundu.

HAMİLE KADINLARIN DURUMU

Eşref Kudra, Gazze Şeridi’nde saldırılar sebebiyle yerinden edilenlerin barındığı merkezlerdeki 50 bin hamile kadının temel ihtiyaçlarının karşılanmaması nedeniyle yetersiz beslenme ve sağlık sorunlarıyla karşı karşıya olduğuna dikkati çekti.

Barınma merkezlerinde bulunan 900 bin çocuğun şiddetli soğuk, susuzluk, kötü beslenme, salgın deri hastalıkları, psikolojik rahatsızlıklar ve travmalarla mücadele ettiğini aktaran Kudra, uluslararası kurum ve kuruluşlardan “sağlık ekipleri ve gerekli tıbbi yardım göndermeleri ve sahra hastaneleri kurmaları” talebini yineledi. BM’ye bağlı kurumlara da çocukların ve hamile kadınların kurtarılması için acil müdahale etmeleri çağrısı yaptı.

SALGIN HASTALIK RİSKİ

Gazze Şeridi’ndeki insani ve sağlık şartlarına ilişkin Kudra “1 milyon 900 bin yerinden edilmiş insan, içmeye uygun su, temizlik, yemek ve ilaç sıkıntısını had safhada yaşıyor, insanlar perişan halde, açlık ve salgın hastalık tehlikesiyle karşı karşıyalar” dedi.

BİNLERCE KİŞİ ACİL TEDAVİ BEKLİYOR

Kudra, Gazze Şeridi’ne giren tıbbi yardımların hala, İsrail işgal güçlerinin uzlaşmaz tutumunun engeline takıldığını, kente girişine izin verilen yardımların son derece kısıtlı olduğunu ve var olan sağlık imkanlarının binlerce yaralıyı kurtarmaya yetmediğini hatırlatarak, şu ana dek sadece 645 yaralının tedavi amacıyla yurt dışına çıktığını bunun da yaralıların çıkışına ilişkin izlenen mekanizmanın ne durumda olduğunu açıkça gösterdiğini vurguladı.

Dışarıda acil tedavi edilmesi gereken yaralı ve hastalara ilişkin Kudra, 5 bin 500 acil vakanın yurt dışında tedavi edilmesinin zorunlu olduğunu belirterek, uluslararası kuruluşlar ve tüm çevrelere bu konuda etkin bir mekanizma kurmaları çağrısında bulundu.

Kudra, başta Kızılhaç olmak üzere, BM kurumlarının özellikle tıp kadrolarını alıkonuldukları mekanlarda ziyaret etmelerini ve serbest bırakılmaları için İsrail’ baskı yapmalarını istedi.