Pazartesi günü sinagog yönetiminin, açılan mahzeni kapatmak için bir çimento kamyonu getirdiğini gören öğrenciler, beton harcını döktürmemek için işçilerin tünele geçişini engelledi ve tüm dünyanın gözü New York’taki bu gizli tünellere çevrildi.

ÖĞRENCİLER DİRENDİ

Sinagogun bulunduğu mekanı kutsal alan olarak gören ve bu alanı genişletmek için mahzen kazdıklarını öne süren grup, yönetimi protesto ederek sinagogun ahşap kaplamalarını söktü ve polise teslim olmamak için uzun süre direndi. Yetkililerin yardım çağrısı üzerine sinagoga gelen polis, uzun süre direnen radikal öğrencileri gözaltına almak zorunda kaldı.

GÖRÜNTÜLER ŞOKE ETTİ

Tüneller, sosyal medyada da ilgi çekti. Tünellerin COVID-19 salgını döneminde gizlice ibadet edebilmek amacıyla veya kadınların gizlice içeri girebilmesi için kazıldığı gibi iddiaları yer alırken, polis olayla ilgili soruşturma başlatmıştı. Öte yandan medyaya yansıyan bazı haberlerde, 6 ay öncesine kadar tünellerin kazılmasıyla ilgili çalışmaların olduğu öne sürülmüş ve kazı yapılan bazı bölümlerde kirli ve eski yataklar ile ahşap kaplama bölümlerin yer alması dikkat çekmişti.

DÖRT BİNAYI BİRBİRİNE BAĞLIYOR

Tünelin dört farklı binayı birbirine bağladığı da belirtildi: Doğu Parkway’deki iki bina, 302 Kingston Ave.’deki bir yapı ve Union Caddesi yakınındaki başka bir uzantı.

Chabad-Lubavitch Hasidic hareketinin altı üyesinin, gizli tüneli izin veya onay olmadan kaba aletlerle ve çıplak elleriyle kazdığı iddia ediliyor.

BİNALAR İÇİN TAHLİYE KARARI

Ayrıca kazılan tünelin geçtiği binaların tehlikede olabileceği endişesi de var. Bulgular, yapısal stabilite endişeleri nedeniyle her iki bina için kısmi boşaltma emri çıkarıldı. Binaların altında bulunan kaçak kazı çalışmalarını ve bunun komşu yapılar üzerindeki etkilerini araştırmak için yetkililer bölgeye giderken, bina sakinlerinin güvenliğini sağlamak için binaların bazı kısımları için tahliye emri verildi.

Kingston Bulvarı’ndaki iki katlı bina için tamamen boşaltma emri çıkarıldı; müfettişler hem bodrumda hem de birinci katta yangına dayanıklı duvarların yıkıldığını tespit etti.

BEŞ ÖĞRENCİ İÇİN KARAR…

Tüm dünyayı meraklandıran ve hatta çeşitli komplo teorilerine bile konu olan tüneller kapatılmak istendiğinde yetkililer öğrencilerin direnişiyle karşılaştı. Bazı öğrencilerin işçilerin tünele girmesini engellemeye çalışması nedeniyle şiddetli bir isyan çıktı.

Polisler yaşları 19 ile 21 arasında değişen dokuz kişiyi tutukladı. Dov Bear Shenhav (20); Shmuel Malka (19); Blumenfeld Yerachmiel (20); Henachem Mulakando (19) ve Levi Tyz Lahav (20) polise ve işçilere direndikleri, sinagog duvarını yıktıkları için tutuklandı.
​
Beşi de salı gecesi Brooklyn Ceza Mahkemesi’ndeki duruşmalarında suçlarını kabul etmedi ve kefaletsiz serbest bırakıldı.

SİNAGOGDAN AÇIKLAMA

Tünel kazılan sinagogun bağlı olduğu Chabad Lubavitch adlı Yahudi kuruluşun Halkla İlişkiler Sorumlusu Yaacov Behrman, öğrencileri “haydut” olarak adlandırdı. Behrman, yazılı açıklamasında, söz konusu olayı şöyle özetledi:

“Haydut kişiler, sinagogun bitişiğinde kaçak bir mahzen için alan kazmaya çalışıyordu. Enkazları, komşu bir kuruluşa ait, yıllardır kullanılmayan boş bir araziye atıyorlardı. Tespit edilmekten kaçınmak için, kaçak mahzenden komşu mülke doğru küçük bir geçit kazarak enkazı fark edilmeden ortadan kaldırdılar. Bu haydut kişilerin, işçilerin (kazılan) bölgeyi kapatmasını engelleme çabaları, profesyonel, sorumlu ve büyük bir hassasiyetle hareket eden NYPD’nin olaya dahil olmasına neden oldu.”

Baskında, usulsüz olarak sinagogun altında kazılmış gizli tüneller tespit edildi. Bu sırada, aralarında sinagogda eğitim gören öğrencilerin de bulunduğu, polise mukavemet gösteren ve tünellerden kaçmaya çalışan kişiler gözaltına alındı.

Sosyal medya hesaplarında, tünellerin pandemi döneminde gizlice ibadet edebilmek amacıyla veya kadınların gizlice içeri girebilmesi için kazıldığı gibi iddialar yer alırken, polis olayla ilgili soruşturma başlattı.

Öte yandan Amerikan medyasına yansıyan bazı haberlerde, 6 ay öncesine kadar tünellerin kazılmasıyla ilgili çalışmaların olduğu öne sürüldü.

Bir zamanlar Ortodoks Yahudi hareketinin lideri Haham Menachem Mendel Schneerson’a ev sahipliği yapan bina her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyordu.

Schneerson, 1994’teki ölümünden önce kırk yıldan fazla bir süre Chabad-Lubavitch’e liderlik etmiş ve Holokost nedeniyle sonrasında Hasidik dini topluluğu yeniden canlandırmıştı.

“ASİ ÖĞRENCİLER DUVARLARI GİZLİCE KIRDI”

New York’ta Brooklyn’in Crown Heights semtinde bulunan Chabad-Lubavitch dünya merkezi, Yahudi liderler ve polisin Chabad sözcüsü Haham Motti Seligson’un “bir grup aşırılık yanlısı öğrenci” olarak adlandırdığı grupla karşı karşıya gelmesiyle Salı günü arbede içinde geçti.

Seligson, hareketin içinden gelen asi öğrencilerin “merkezin arkasındaki boş binanın duvarlarını gizlice kırarak, bir dizi ofis binası ve konferans salonunun altında, sonunda sinagoga bağlanan bir yeraltı geçidi oluşturduklarını” söyledi.

Pazartesi günü hasarlı duvarları onarmak üzere bir inşaat ekibi getirildi ancak tüneli oluşturan öğrencilerin protestolarıyla karşılaştı.

BİNA KAPATILDI

Seligson, “Bugün erken saatlerde bu duvarları onarmak üzere bir çimento kamyonu getirildi. Bu çabalar, izinsiz girişlerini korumak amacıyla sinagogun duvarını kıran ve kutsal alanı tahrip eden aşırılık yanlıları tarafından sekteye uğratıldı” dedi. Bu kişilerin tutuklandığını belirten Seligson, binanın da yapısal güvenlik incelemesi için kapatıldığını belirtti.

Seligson, “Lubavitch yetkilileri New York Eyaleti mahkeme sistemi aracılığıyla binanın kontrolünü ele geçirmeye çalıştılar; ne yazık ki mahkemede sürekli olarak galip gelmelerine rağmen süreç yıllarca uzadı. Bu durumun Lubavitch hareketi ve dünya genelindeki Yahudi toplumu için son derece üzücü olduğu açıktır. Bu kutsal mekânın kutsallığını ve nezaketini süratle yeniden tesis edebilmeyi umuyor ve bunun için dua ediyoruz” ifadesini kullandı.

GEÇEN AY İSİMSİZ İHBAR YAPILMIŞ

Belediye müfettişleri acil bir yapısal inceleme yapmak üzere bölgeye çağrıldı. Denetim sırasında polis memurları genel merkezi çevreleyen barikatların arkasında durarak binaya girmek isteyen genç erkekleri engelledi.

Teşkilat sözcüsü Amanda Farinacci’ye göre, geçen ay New York itfaiyesine binanın bulunduğu yerle ilgili isimsiz bir ihbar yapılmış, ancak yangın önleme ekibi olay yerine gittiğinde tüm çıkışların çalışır durumda ve kurallara uygun olduğu görülmüştü.

NYPD, binanın şehir müfettişlerinin yapısal güvenlik incelemesini beklemek üzere kapalı olduğunu söyledi.

VİDEO ŞAŞKINA ÇEVİRDİ

Öte yandan sinagog atlındaki gizli tünellerin videosu da yayınlandı… CrownHeights.Info’nun Instagram hesabında yayınlanan görüntülerde izleyiciler merdivenlerden inip koridorlardan geçerek Crown Heights’taki Chabad-Lubavitch Dünya Genel Merkezi’nin bitişiğindeki binanın duvarından yaklaşık 2 metreye 2 metrelik bir ızgaranın çıkarıldığı toprak dolu bir odaya ulaşıyor.

Videoyu çeken kişi daha sonra delikten sürünerek geçiyor ve bu delik 3 metre yüksekliğinde toprak bir tünele açılıyor; tünelin yaklaşık 50 metre uzandığı ve iki köşeden merkezin kapatılan erkekler ritüel banyosunun bulunduğu yere ulaştığı kayıtlara geçti.

CrownHeights.Info’nun web sitesinde paylaşılan fotoğraflarda tünelin yan tarafında bir bira kutusu ve asılı bir elektrik kablosu görülüyor.

Bitişik binanın toprakla dolu odasında, Chabad-Lubavitch hareketinin dönek kazıcıları tarafından bırakıldığı anlaşılan giysiler ve diğer eşyalar etrafa saçılmış olarak görülebilir.