75’inci yılını kutlayan NATO’nun “tarihteki en güçlü ve başarılı ittifak olduğunu” belirten Stoltenberg, iki gün süren toplantılarda Ukrayna’ya desteği daha kalıcı ve sürdürülebilir hale getirmenin yollarını ele aldıklarını aktardı.

Bu doğrultuda çalışmaların ilerleyen günlerde de devam edeceği mesajını veren Stoltenberg, müttefiklerin Ukrayna’ya desteği artırması için bir an önce harekete geçmesi gerektiğini ifade etti.

Genel Sekreter, Ukrayna’ya “geçici, gönüllü ve kısa vadeli yardımlar yerine uzun vadeli, üzerinde anlaşılmış ve öngörülebilir taahhütlerin daha önemli olduğunu” dile getirdi.

“NATO, Ukrayna’daki savaşın bir tarafı değildir ve olmayacaktır.” sözünü yineleyen Stoltenberg, yaptıkları şeyin Birleşmiş Milletler Şartı uyarınca “kendini savunma hakkını” kullanan Ukrayna’ya destek vermek olduğunu belirtti.

ACİL DESTEK ÇAĞRISI

Ukrayna’da savaş alanındaki durumun oldukça zor olduğuna değinen Stoltenberg, “Durum ciddi ve işte tam da bu nedenle Ukrayna için daha fazla destek seferber edilmesi konusunda aciliyet söz konusu.” dedi.

Stoltenberg, Ukrayna’nın daha fazla toprak kazanabilmesinin yolunun NATO müttefiklerinin desteğini artırmasından geçtiğini ifade ederek, bu gerçekleşmediği takdirde Rusya’nın daha fazla toprak ele geçireceğini, bu durumun NATO’yu daha tehlikeli bir konuma düşürme riski taşıdığını dile getirdi.

Ukrayna’da kalıcı bir barışa ulaşmanın tek yolunun Ukrayna ordusunu güçlendirmekten geçtiğini vurgulayan Stoltenberg, “Çünkü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i savaş alanında kazanamayacaklarına ikna etmenin tek yolu budur.” diye konuştu.

Stoltenberg, Ukrayna’nın Rusya’yı yenebileceğine yönelik inancını paylaşarak, “Çoğu uzman Rusya’nın haftalar içinde Ukrayna’nın, günler içinde de Kiev’in kontrolünü ele geçireceğine inanıyordu ama bu gerçekleşmedi. Ukraynalılar, Rusya’nın savaşın başında işgal ettiği toprakların yüzde 50’sini kurtardı.” ifadesini kullandı.

“GÜVENLİĞİMİZ BÖLGESEL DEĞİL KÜRESELDİR”

İran ve Kuzey Kore’nin Rusya’ya mühimmat, füze ve insansız hava aracı, Rusya’nın ise bunun karşılığında bu ülkelere nükleer programları için teknoloji sağladığını belirten Stoltenberg, “Dolayısıyla Avrupa’da ayrı ve Asya’da ayrı bir güvenliğe sahip olduğumuz fikri işe yaramıyor. Güvenliğimiz bölgesel değil küreseldir.” dedi.

“Bugün Ukrayna’da olan yarın Güney Çin Denizi’nde de olabilir.” şeklinde konuşan Stoltenberg, bu nedenle Asya-Pasifik bölgesiyle işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Stoltenberg, NATO’yu küresel bir ittifak haline getirme niyetinde olmadıklarını ifade ederek, “NATO, Kuzey Amerika ve Avrupa’nın ittifakı olarak kalacaktır. Ancak güvenliğimiz Asya Pasifik bölgesindeki güvenlikle bağlantılıdır.” değerlendirmesini yaptı.

GÜRCİSTAN’A UYARI

Gürcistan hükümetinin, geçen yıl başkent Tiflis’te gösterilere neden olan ve “yabancı ajan yasa tasarısı” olarak da nitelendirilen “yabancı etkinin şeffaflığı” konulu yasa tasarısını yeniden parlamentoya sunma kararına yönelik soruyu yanıtlayan Stoltenberg, tasarının yeniden gündeme getirilme çabalarına karşı çıktığını aktardı.

Stoltenberg, tasarının Gürcistan’daki demokratik kurumların güçlendirilmesine yönelik çabalarla çelişeceği uyarısında bulunarak, “Gürcistan NATO’ya yaklaşmak ve Avrupa Birliği’ne yakınlaşmak için reformlar üzerinde çalışmalıdır.” ifadesini kullandı.

Gürcistan’ın NATO ve Avrupa Birliği’ne (AB) yakınlaşmak için demokratik kurumları güçlendirmeye yönelik reformlar yapmasının önemine değinen Stoltenberg, “Yabancı ajan fikrini getiren herhangi bir yasa, korkarım ki hem uluslararası alanda hem de Gürcistan’da faaliyet gösteren pek çok medya kuruluşunu etkileyecek ve Gürcistan’ı güçlü bir şekilde demokratik bir toplum haline getirme fikrini baltalayacaktır.” dedi.

Aliyev, NATO ile ilişkilerinin 30 yılı aşkın geçmişe sahip olduğunu, Azerbaycan barış gücünün Kosova ve Afganistan’da görev yaptığını, bunun kendileri için büyük deneyim olduğunu söyledi.

Azerbaycan topraklarının yıllarca Ermenistan’ın işgali altında kalmasından, 2. Karabağ Savaşı’nda ve Eylül 2023’teki anti terör operasyonundan bahseden Aliyev, “Azerbaycan, kendi toprak bütünlüğünü ve egemenliğini kendisi sağladı. Bu, uzun süren çatışmaların nasıl çözülebileceğinin açık bir örneğidir. Çatışma askeri ve siyasi yollarla çözüldü. Biz, BM şartı kapsamındaki meşru müdafaa hakkımızı kullandık.” dedi.

Aliyev, Ermenistan’la barış müzakerelerinin devam ettiğini vurgulayarak, “Barışa hiçbir zaman olmadığımız kadar yakınız.” diye konuştu.

“BU UZUN ZAMANDIR BEKLENEN BARIŞIN SAĞLANACAĞI ANLAMINA GELİYOR”

İşgal döneminde müzakerelerin ve AGİT Minsk Grubu’nun faaliyetlerinin hiçbir sonuç vermediğini hatırlatan Aliyev, “Bugün ben inanıyorum ve ümit ediyorum ki Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması sonucunda bu konuda nihayet bir sonuç elde edilecektir. Güney Kafkasya’da çok ciddi bir değişim olacağını düşünüyorum. Bu, uzun zamandır beklenen barışın sağlanacağı anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı.

Aliyev, enerji güvenliği konularına da değinerek, “Azerbaycan 8 ülkeye doğal gaz ihraç ediyor ve bunlardan 6’sı NATO üyesidir. Gelecek yıllarda bu sayının artacağından eminim. Avrupa Komisyonu Azerbaycan’ı güvenilir ortak olarak görüyor. Bu hem büyük bir avantaj, hem de büyük bir sorumluluktur.” dedi.

Azerbaycan’ın yeşil enerjiye yaptığı yatırımlardan bahseden Aliyev, Stoltenberg’i bu yıl ev sahipliği yapacakları Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı’na (COP29) davet etti.

“UKRAYNA’DA DURUM ÇOK CİDDİ”

Stoltenberg, Azerbaycan’ın NATO üyeleriyle yakın ilişkiler geliştirmesini memnuniyetle karşıladığını, NATO üyesi ülkelere Azerbaycan doğal gazının iletilmesinden gelecekte de elektrik iletilecek olmasından memnuniyet duyduğunu söyledi.

Azerbaycan barış gücünün Afganistan’ı terk eden sonuncu birlik olduğunu hatırlatan Stoltenberg, “NATO kuvvetlerinin Afganistan’dan tahliyesinde önemli bir konu olan havaalanının güvenliğinden siz sorumluydunuz.” dedi.

Stoltenberg, Ermenistan’la Azerbaycan arasındaki barış sürecine ilişkin, “Barışa hiçbir zaman olmadığımız kadar yakın olduğunuzla ilişkin sözlerinizi takdirle karşılıyorum. Kalıcı bir barışa varmak için bu fırsatı kullanmanızı destekliyorum.” diye konuştu.

Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Stoltenberg, “NATO, mevcut savaşın sonuçlarından oldukça endişeli ve Ukrayna’yı destekliyor. Azerbaycan’ın Ukrayna’ya yaptığı yardımları (insani yardımlar) memnuniyetle karşılıyorum. Ama daha fazla desteğe ihtiyaç var çünkü Ukrayna’da durum çok ciddi.” ifadelerini kullandı.

Stoltenberg, iklim değişikliği ile mücadelenin önemine değinerek Azerbaycan’ın ev sahipliğindeki COP29’un bu hususta önemli etkinlik olacağını vurguladı.

STOTENBERG, GÜRCİSTAN VE ERMENİSTAN’I DA ZİYARET EDECEK

Stoltenberg, Azerbaycan temaslarını yarın da sürdürerek Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Savunma Bakanı Zakir Hasanov ile görüşecek.

Azerbaycan’daki temaslarının ardından Gürcistan’a geçecek olan Stoltenberg, başkent Tiflis’te Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili ve Başbakan İrakli Kobakhidze ile ikili görüşmeler gerçekleştirecek.

Genel Sekreter, Güney Kafkasya ziyaretini 19 Mart’ta Ermenistan’ın başkenti Erivan’da Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan ve Başbakan Nikol Paşinyan ile yapacağı görüşmelerle tamamlayacak.