Erdal Eren, farklı pazarlardaki zengin deneyimi, uluslararası standartlarda uygun maliyetli hizmeti, inisiyatif alma yeteneği, risk alma isteği ve kapsamlı ortaklık deneyimi ile “Türk Müteahhitliği”nin dünyanın her köşesinde aranılan bir marka haline geldiğini söyledi.

EN ÇOK PROJE ÜSTLENİLEN 6. ÜLKE

Eren, geleneksel pazarlardan olan Suudi Arabistan’ın ise yurt dışı müteahhitlik hizmetleri içinde Türk müteahhitlik firmaları tarafından gerçekleştirilen 27,8 milyar dolar tutarındaki 402 proje ile en çok proje üstlenilen 6’ncı ülke konumunda olduğunu dile getirdi.

Geçen yıl boyunca başta Suudi Arabistan olmak üzere siyasi ilişkilerde son derece olumlu gelişmelerin yaşanan Körfez ülkelerine ve Irak’a yönelik faaliyetlere odaklanıldığını aktaran Eren, “Yürütülen faaliyetlerin etkisiyle 2023 yılında Suudi Arabistan’da firmalarımızca 2,7 milyar dolar tutarında 16 proje üstlenilmiştir. Bu gerçekleşme ile 2018 yılı düzeyinin yeniden yakalanmış olması da sevindiricidir” diye konuştu.

Erdal Eren, mevcut ilişkilerin daha da geliştirilmesi amacıyla Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın başkanlığında Suudi Arabistan’a bu yıl da bir müteahhitlik heyeti ziyareti düzenlemeyi programlarına aldıklarını ifade etti.

Türk müteahhitlerin Suudi Arabistan’ın “Vizyon 2030” projesinde kilit rol oynayacağını ve büyük işlere imza atacağını belirten Eren, “Ülkemizin Suudi Arabistan ile mevcut ilişkilerinin gelişimi çerçevesinde, ülkenin Türk inşaat sektörü için yıllık 10 milyar dolarlık yeni iş potansiyeli taşıyan bir pazar konumuna geldiği görülmektedir” diye konuştu.

Eren, ilgili kuruluşların açıkladıkları çalışmalara göre gelecek dönemde Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde yüzde 52’si üstyapı olmak üzere 3,9 trilyon dolar tutarında projenin hayata geçirilmesinin öngörüldüğünü ve en büyük yatırımı ise Suudi Arabistan’ın yapmasının beklendiğini ifade etti.

Geçen yıl gerçekleştirdikleri müteahhitlik heyeti ziyaretleri ve üst düzey temaslarla da ilk elden bilgi alma fırsatlarının olduğunu anımsatan Eren, “Bu vesileyle edindiğimiz bilgilerden Suudi Arabistan’da önümüzdeki 15 yılda 1,4 trilyon dolar tutarında alt ve üstyapı projesi gerçekleştirilmesinin planlanmakta olduğunu anlamış bulunuyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

TMB Başkanı Eren, Türk müteahhitler olarak Suudi 2030 vizyonu ve Giga projeleri programı kapsamındaki Neom, Diriyah Gate, Qiddiya, Red Sea Global, Al’Ula projeleri ile ülkedeki diğer enerji, su, konut ve altyapı projelerinde yer almak istediklerini ve bu yönde çalışmaları ve girişimleri sürdürdüklerini ifade etti.

Eren, Neom’un Suudi Arabistan’ın gündemindeki projelerinden en büyüğü olarak dikkati çektiğini kaydederek, “Üye firmalarımız sadece bu projede değil ülkedeki tüm alt ve üst yapı projelerinde yer almak hususunda isteklidir. Bu amaçla firmalarımız Suudi Arabistan mevzuatının gerektirdiği kayıt ve sertifikasyon prosedürlerini tamamlamak amacıyla faaliyetlerini ve girişimlerini sürdürmektedir” dedi.

‘YENİ PAZARLARI DA YAKINDAN İZLİYORUZ’

Yurt içinde mevcut verileri göz önünde bulundurarak 2024 yılında sektörün rotasının ağırlıklı biçimde yurt dışı projeler olacağına işaret eden Erdal Eren, en büyük potansiyeli taşıyan hedef ülke olarak da Suudi Arabistan’ın öne çıktığını belirtti.

Eren, Irak’ın da Kalkınma Yolu projesi ile ülkede gerçekleştirilmesi planlanan enerji, sağlık, konut, okul, hastane gibi projelerle diğer hedef ülke olarak ortaya çıktığını kaydetti.

Türk müteahhitler olarak Avrasya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde çalışmakta ve Sahra Altı Afrika bölgesindeki faaliyetleri artırmakta olduklarına dikkati çeken Eren, “Bunun yanı sıra Uzak Doğu ve Latin Amerika ülkeleri gibi yeni pazarları da yakından izliyoruz. Bu doğrultuda önümüzdeki dönemde yurt dışında her yıl üstleneceğimiz yeni proje tutarı hedefimizi, kısa vadede 20 milyar dolar, orta vadede ise 50 milyar dolar olarak korumaktayız.” ifadelerini kullandı.

Bin Bandar, 7 Ekim 2023’te başlayan olayların ardından ABD’nin arabuluculuğundaki Suudi Arabistan-İsrail görüşmelerinin durdurulduğunu ancak o dönemde iki ülke arasında anlaşmaya varılmasının yakın olduğunu ifade etti.

Gazze’deki çok kötü duruma rağmen Suudi Arabistan’ın hala İsrail’le ilişki kurabileceğine inandığını kaydeden Bin Bandar, “Ancak bu, Filistin halkı pahasına olmayacak.” dedi.

Büyükelçi, uluslararası toplumun yeterli derecede mücadele etmemesi nedeniyle Gazze konusunun “insanlığın başarısızlığı” olarak görülmesine ilişkin uyarıda bulunarak, İngiltere’nin de pozisyonunu yumuşattığını ve İsrail’e de herkese nasıl davranıyorlarsa öyle davranmalarını istediklerini söyledi.

Bin Bandar, İsrail’e yönelik bazı konuların görmezden gelinmesine ilişkin, “Asıl sorun bu çünkü barışı görmezden gelmenize neden oluyor.” dedi.

“ANLAŞMA YAKINDI”

Ülkesinin bir anlaşma sağlanmasını istediğini aktaran Bin Bandar, “(Bir anlaşma) yakındı, bu sorgulanamaz. Bizim için nihai son nokta kesinlikle bağımsız bir Filistin devletinden başkasını içermiyor. Dolayısıyla 7 Ekim’den sonra hala normalleşmeye inanıyor olsak da bu Filistin halkı pahasına olmayacak.” ifadelerini kullandı.

Bin Bandar, normalleşmeye ve bu nedenle bir Filistin devletine de yakın olduklarını kaydederek “(Normalleşme) Biri, diğeri (Filistin devleti) olmadan gerçekleşmeyecek. Ardışık olması, sürecin nasıl yönetileceği, bunlar görüşülüyordu.” dedi.

Programda Suudi Arabistan’ın, İsrail, ABD, İngiltere ve birçok Batı ülkesi tarafından “terör örgütü” olarak kabul edilen Hamas’ı Filistin devletinin geleceği olarak görüp görmediğine ilişkin soruya Bin Bandar, “Bu çokça düşünülmesi gereken bir konu. İnanç ve umut olduğu sürece her zaman değişim için fırsat vardır. Ancak bir kriz olduğunda ilk fark etmeniz gereken şey iki tarafın da kaybettiğidir.” şeklinde yanıt verdi.

Bin Bandar, bugün İsrail hükümetindeki sorunun, uzlaşıya ulaşılmasını sağlamayacak aşırı ve mutlak perspektif olduğuna işaret ederek, bu nedenle de krizin sonlanmadığını söyledi.

Savaş nedeniyle bir radikalleşme riski olduğu konusunda uyarıda bulunan Bin Bandar, bu savaşın sadece binlerce sivilin ölümüne neden olmadığını Gazze’de büyük bir yıkıma ve insani krize sebebiyet verdiğini ifade etti.

“GAZZE’DE SAYILAR İÇLER ACISI”

Bin Bandar, 3 ayı aşkın süredir devam eden bu “eşi görülmemiş şiddeti” hayatında görmediğini vurgulayarak, “Sayılar içler acısı, kesinlikle içler acısı.” dedi.

Bunun Filistin halkında yalnızca ümit kaybına neden olmayacağına ve dünyadaki hoşnutsuz insanları da etkileyeceğine işaret eden Bin Bandar, “Hepsi olanlarda insanlığın başarısızlığını görüyor çünkü hiç kimse bunu durdurmak için bir şey yapmıyor. Çabalar var ama yeterli değil.” ifadelerini kullandı.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, dün Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüşmesinin ardından basın mensuplarına “normalleşmenin” de gündeme geldiğini söylemişti.

Blinken, “Burada (Suudi Arabistan) bunun için açık bir istek var ancak Gazze’deki krizin bitmesi ve Filistin devleti için de uygulanabilir bir yol belirlenmesi açık bir şekilde gerekiyor.” ifadesini kullanmıştı.