Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında yerleştirilmesi planlanan 20 adet yeni ‘Çok Disiplinli Tsunami Erken Uyarı’ istasyonlarından 19’unu devreye aldı. 

Yapımı devam eden İmralı istasyonunun devreye alınmasıyla birlikte daha önce yapılan 28 istasyonla birlikte toplam erken uyarı sistemi sayısı 48’e ulaşılmış olacak. 

Türkiye genelinde faaliyet gösteren istasyonlar sayesinde depremin ardından 7 dakika içerisinde tsunami olup olmayacağı yönünde vatandaşların uyarılabileceğini belirten Kandilli Rasathanesi Müdürü Haluk Özener, istasyon sayısını arttırarak süreyi 4 dakika seviyesine indirmeyi planladıklarını söyledi.

“13 FARKLI ÜLKEDE 19 TANE KURUMA TSUNAMİ UYARI MESAJI YOLLUYORUZ”

Tsunami Erken Uyarı Sistemi hakkında bilgi veren Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Haluk Özener, şöyle konuştu:

– Hepimizin bildiği gibi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü sadece Türkiye’de değil, Ege, Akdeniz, Karadeniz ve bağlantılı denizlerde tsunami uyarı merkezi. Bu merkezin görevi sadece Türkiye’ye değil bize abone olan 13 farklı ülkede 19 tane farklı kuruma biz tsunami uyarı mesajı yolluyoruz.

-Bir denizde bahsetmiş olduğum denizlerde veya karadan 100 kilometre içeride, 5 buçuğun üzerinde bir deprem olduktan sonra bu depremlerin tsunami yaratma riski bulunuyor.

-Enstitümüzde bu konuda bir depremden sonra arkadaşlarımız bir algoritma çalıştırdıktan sonra bunun bir tsunami yaratma imkanı varsa bunu Türkiye’de AFAD aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılıyor. Onun dışında dediğim gibi farklı ülkelere gönderiliyor” ifadelerini kullandı.

“MARMARA DENİZİ’NDE TSUNAMİ OLMA RİSKİ VAR”

Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü’nün 10 yılı aşkın süredir bu konuda yetkili olduğunu söyleyen Haluk Özener, şöyle konuştu: 

-Sadece Türkiye içinde değil, bakın şu ana kadar Harita Genel Müdürlüğü’nün kurmuş olduğu 20 tane deniz seviyesi istasyonlarının verileri Kandilli’ye geliyor. Bizim kurmuş olduğumuz 8 tane daha öncesinde deniz seviyesi istasyonları var.

-Tsunami istasyonları diyoruz, mareograf diyoruz. Fakat önceki 8 tanenin farklılıkları, içinde sismik gözlem yapan cihazların da olmasıydı. Bununla birlikte İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında, tabii ki bunun büyük ölçekteki organizasyonda TARAP, Türkiye Afet Risk Azaltma planı.

-Marmara Denizi çevresinde yakın alan tsunamisini belirlemek için Kandilli’ye verilmiş bir görev var. Yani hepiniz biliyorsunuz olası bir Marmara depremi, Marmara Denizi içinde olacak ve özellikle meydana gelecek heyelanlardan dolayı tsunami olma riski var.

-Biz de mümkün olan en kısa sürede vatandaşlarımıza tsunami riskine karşı haberdar etmek için bu istasyonları kuruyoruz. Bu görev bize verildi.

“TARAP KAPSAMINDA 50 TANE İSTASYONU TAMAMLAMAYI DÜŞÜNÜYORUZ”

Projenin bütçesinin Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı tarafından tahsis edildiğini belirten Özener, şu ifadeleri kullandı:

-Marmara Denizi çevresinde 20 tane ilk etapta tsunami istasyonu kurmaya başladık. Bunların 19 tanesini hayata geçirdik. Bu istasyonlar sadece deniz seviyesi gözlem istasyonu değil, aynı zamanda içinde sismik gözlem cihazlarının olduğu, meteorolojik parametrelerin gözlemlendiği istasyonlar, bu istasyonların bazılarında da GNSS alıcıları var. Yani yer kabuğu hareketlerini belirleyen istasyonlar var.

-Ekranda da gördüğünüz üzere Marmara Denizi’nin çevresine yani farklı illerde Yalova, Bursa’ya bağlı, Balıkesir’e bağlı istasyonlarımız var. Tekirdağ’da var, Edirne’nin sahil kesimlerinde var.

-Denizin içine İstanbul’da, Büyükada’da, Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nda, aynı zamanda en son istasyon da İmralı Adası’na kurulacak. Bunlarla ilgili gerekli bütün izinler kurumlardan alınmış vaziyette.

-Dediğim gibi son bir tanesi kaldı. İstasyon sayısı 47 oldu, 48 olacak ve bundan sonraki aşamada da bu istasyona biz sadece Marmara özelinde değil, tüm kıyı şeridinde, Türkiye’nin etrafında sayılarına 30 tane daha ilave etmeyi düşünüyoruz.

-Toplam İRAP dolayısıyla TARAP kapsamında 50 tane istasyonu tamamlamayı düşünüyoruz.

“4-5 DAKİKA CİVARLARINA İNDİRMEYİ PLANLIYORUZ”

Sistemin ne kadar süre önce uyarı vereceğini de açıklayan Özener, şöyle konuştu:

-Uluslararası standartlarda biz bir deprem olduktan sonra 7 dakika içerisinde bir tsunaminin olup olmayacağını AFAD üzerinden vatandaşlarla paylaşacağız. Dolayısıyla uluslararası standartlar 7 dakika, Marmara Denizi için istasyon sayımızı ne kadar arttırırsak bu uyarı mesajını daha erken verme şansımız var.

-Biz bunu 4-5 dakika civarlarına indirmeyi planlıyoruz. Yine enstitümüzün İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile birlikte yürütmüş olduğu projeler kapsamında, tüm Marmara Denizi içindeki İstanbul’a bağlı ilçelerde tsunami tahliye tabelaları kuruldu.

-Dolayısıyla tsunami konusunda gerçekten İstanbul üzerinde özellikle çok ciddi çalışmalar yapılıyor. Bununla birlikte özellikle vatandaşları bir konuda uyarmak istiyorum. Yani bizden uyarı beklemelerine de gerek yok aslında.

-Olası bir Marmara depreminde, deniz kıyısındaysanız yani kıyıya yakın yerlerdeyseniz deprem olduktan sonra meraklı gözlerle deniz kenarına gidip de denizin çekildiğini seyretmektense mümkün olan en hızlı sürede kendinizi güvende hissedeceğiniz ve yüksek rakımlı yerlere doğru kendinizi tahliye etmenizde fayda var.

‘GOLÜ ERKEN BULSAK AKIŞ DEĞİŞECEKTİ’

“İlk yarı girdiğimiz 5-6 tane pozisyon var, sonuçlandıramadıklarımız var. Golü belki erken bulabilsek oyunun akışı değişecekti. Ama oyunda ilk yarı itibariyle bence hem baskılarda hem oyun kurulumlarında çalıştığımız, gösterdiğimiz doğru opsiyonları uyguladık. Detaylar kalmıştı sadece. İkinci yarı yapmamız gereken tekrarlı hücumlardı. Çünkü topa sahip olduğumuzda, organizasyonu kurduğumuzda, sabırlı olduğumuzda rakibin çünkü temas sayısı azalıyor ve biz bu boşlukları doğru buluyorduk ki 2. yarıda iki tane bir Trezeguet’e atamadığımız bir de Edin’e atamadığmız çok net final pasları vardı, sonra golü bulduk.”

‘GENEL OLARAK DOMİNE ETTİK’

Avcı, rakiplerinin 60. dakikadan sonra fazla üzerlerine geldiğini vurgulayarak, “En büyük özelliklerinden bir tanesi kenar oyuncularının ters ayaklı önemli opsiyonlardan bir tanesi içe kavis ortalarıydı. Bunları da etkisiz hale getirmeye çalıştık. Zaman zaman kullandılar ama doğru karşılama oldu. 90 dakikalık bölümde baktığında rakibe pozisyon verdik mi desek, belki 2. yarıdaki araya atılan kaptanın çıkıp kestiği pozisyon vardı. Onun dışında oyunu domine ettik genel olarak. Daha farklı kazanabilirdik, daha erken koparabilirdik” şeklinde konuştu.

‘YAKIN ZAMANDA BUNU YAŞADIK’

“Sezon başından beri koyduğumuz iki tane hedefe de net bir şekilde devam ediyoruz.” diyen Avcı, şunları kaydetti: “Bugün yarı finaldeyiz. Çünkü Trabzonspor bu kupalara ambargo koyarak tarihteki yerini en iyi şekilde almıştır. Ben de yakın zamanda ekibimle beraber bunu yaşamış bir teknik ekibiz. Hep beraber yaşadığımız duygular vardı. Bu duyguları tekrar bu kupayla beraber yaşamak istiyoruz. Onun için bu hedef ve lig hedefi doğru bir şekilde gidiyor. Trabzonspor inatçıdır, vazgeçmez. Bugün itibariyle de vazgeçmedi. Bu hedeflere en iyi ve sağlıklı bir şekilde koşmaya çalışıyoruz. Oyuncularımı tebrik ediyorum. Hafızası olan iyi bir takıma karşı oynadık. Onlara da bundan sonraki süreçte başarılar diliyorum. Bugün buraya gelen sayısı artan taraftarlarımıza teşekkür ediyorum. Ne zaman bizim yanımızda olurlarsa pozitif destek verdiklerinde biz onlarla beraber bir fazla oluyoruz. Onlara da teşekkür ediyorum.”

‘ONUACHU’NIN MR’I ÇEKİLECEK’

Onuachu ve Umut Güneş’in sakatlıklarına ilişkin bilgi veren Avcı, şunları söyledi: “Umut çok önemli bir gelişim gösteriyor, beynine bir tomografi çektirmeye gitti, darbe ve top gelmişti. Performansları bence daha artması lazım. Bugün Onuachu çözüm noktalarından bir tanesiydi. İyi de gitti bence. Ama antrenmansızlık, sakatlığı çabuk yaşama durumu oluyor. Pepe’yi geç aldık oyuna. Geç derken oyun böyle aktı. Bence özel oyuncu. Her seferinde 1,5 aylık sürecin geçtiği ile ilgili geçen basın toplantısında konuşmuştuk. İnişler-çıkışlar var. Onun da fiziksel durumu daha iyi olduğunda o da daha faydalı olacak diye düşünüyorum. Onuachu’nun da yarın MR’ı çekilecek. Öğlen sağlık ekibi bununla ilgili daha net bir bilgi verir diye düşünüyorum.”