Paketin temel amacı, “enflasyonla mücadeleye katkı sunmak” olarak açıklandı.

Kamuda taşıt, bina ve personel alımlarıyla ilgili kısıtlamalar getiren, kamu emekçilerinin lojman, sosyal tesis ve servis haklarını da hedefe koyan paketle ilgili uzman isimler de yorumlarını paylaştı.

EKSİKLER

Sozcu.com.tr’ye konuşan CHP Genel Başkan Yardımcısı Yalçın Karatepe, pakette dört temel eksiğe işaret ederek “Kamu İhale Kanununu değiştirerek ihaleleri rekabetçi yapacak düzenleme ve kamu özel işbirliği (KÖİ) kapsamında döviz üzerinden yapılan garanti ödemelerin indirilmesi yok” dedi.

2024 bütçesinde büyük kısmı şirketlere muafiyet, indirim ve teşvik kaynaklı olarak 2,2 trilyon TL’lik vergiden vazgeçildiğini ancak bugün açıklanan pakette bu rakamı azaltmaya dönük bir madde yer almadığını belirten Karatepe, üst gelir grubunu vergilendirmeye dönük de bir madde olmadığını dile getirdi.

PAKETİN AMACI

Paketin amacının “kamuoyu algısını yönetmeye çalışmak” olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Karatepe, paketteki birçok maddenin 11 trilyon liralık bütçe içinde deve kulak bile olmadığına işaret etti.   

Karatepe, paketteki tedbirlere dair somut parasal rakamlar da açıklanmamasını eleştirerek “50 yıldır görmeye alıştığımız standart tedbirler ağırlıkta. Çoğu zaten özelleştirilen lojman ve tesislerin kalanları da satılacak” dedi.

Karatepe ayrıca, paketle birlikte çoğunluğu muhalefete geçen belediyelerin hareket alanının daraltılmasının de hedeflenmesini beklediğini söyledi. 

SEÇİM DETAYI

Prof. Dr. Ensar Yılmaz da pakete ilişkin değerlendirmelerini X hesabından paylaştı.

“Verilen kamu garantilerinde bir düzenleme gerekliydi” diyen Yılmaz, şöyle devam etti: “Yüksek gelirli gruplar için farklı vergi kalemleri de dikkate alınmalıydı. Büyüme üzerindeki etkisine dair bir projeksiyon, beklenen tasarruf harcamasının büyüklüğüne dair bir hesaplama olmalıydı.”

Çoğu yerde kullanılan 3 yıllık kriterin de büyük oranda sonraki seçim öncesine kadar olan döneme işaret ettiğini belirten Yılmaz, paketle birlikte kamu varlıklarının satışa çıkarılacağına, kamusal servetin özelleştirileceğine işaret etti.

ÖNE ÇIKAN 15 MADDE

Kamuda tasarruf alanlarının 8 ana başlık altında sıralandığı ve uymayanlara para cezası öngörülen pakette öne çıkan maddelerden bazıları şöyle:

1- 3 yıl süreyle yeni araç satın alma ve kiralama yapılmaması

2- Kanunla izin verilenler hariç araç kullanımının yasaklanması

3- İhtiyaç fazlası ve ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtların tasfiyesi

4- Savunma ve güvenlik hariç, kamuda personel servisi hizmetinin toplu taşıma olan yerlerde kaldırılması.

5- Deprem riski hariç, yeni hizmet binası alımının/yapımının 3 yıl süreyle durdurulması

6- Yeni bina kiralanmaması, mevcut kiralamaların bir takvimle sonlandırılması

7- Doğal afet ve güvenlik hariç, yeni lojman ve sosyal tesis alımı/yapımı ve kiralanmasının süresiz olarak yasaklanması

8- Savunma ve güvenlik hariç, mevcut sosyal tesislerin ekonomiye kazandırılması

9- Lojman kiralarının ve sosyal tesis ücretlerinin rayiç bedel dikkate alınarak gözden geçirilmesi

10- Kamuda yeni personel istihdamının emekli olanlarla sınırlandırılması (3 yıl)

11- Kamuda çalışanlar için yönetim kurulu ücretlerine tavan sınır getirilmesi, aşan kısmın bütçeye gelir kaydedilmesi

12- Hizmet içi eğitim, toplantı vb. faaliyetlerin kamu tesislerinde yapılması

13- Temsil ve tanıtma ödeneklerinde 2024 yılında yüzde 25 kesinti yapılması, devam eden yıllarda da bunun baz alınması

14- Zorunlu haller hariç, demirbaş alımlarının 3 yıl süreyle durdurulması

15- Mal ve hizmet alım ödeneklerinde yüzde 10, yatırım ödeneklerinde yüzde 15 kesinti

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, arama ruhsatı alarak bulduğu madenler için UMREK koduna göre rapor hazırlama şartı aranmaksızın MTA tarafından hazırlanan raporlar ile buluculuk hakkını kazanacak. 

İÇME-KULLANMA DUYU

İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile Kıyı Kanunu kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilecek. 

İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile yasa kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde imar planı yapılmaksızın Elektrik Piyasası Kanunu’na göre hidrolik kaynaklara dayalı önlisans veya üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından yenilenebilir enerji kaynağına dayalı birden çok kaynaklı üretim tesisi kurulması mümkün olacak. 

Söz konusu alanlarda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne veya sulama birliklerine ait tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya Genel Müdürlüğün izniyle sulama birlikleri tarafından yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesisi kurulabilecek. 

Öte yandan, teklifin bu düzenlemelerini içeren 4. maddesi, Danışma Kurulu kararıyla, tekriri müzakere önergesiyle yeniden görüşüldü. 

Maddeye, belediye sınırları içinde yer alan söz konusu alanlarda DSİ Genel Müdürlüğünün izniyle ilgili belediyeler ve bağlı kuruluşları tarafından yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesisi kurulabilmesine yönelik düzenleme de eklendi. 

DOĞALGAZIN SIVILAŞTIRILMASI 

Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na “doğal gazın sıvılaştırılması” tanımı eklenerek, Türkiye’nin doğal gazda ticaret merkezi olma hedefleri çerçevesinde hem yerli üretim doğal gazın hem de farklı kaynaklardan ithal edilen veya ithal edilecek doğal gazın ülkede sıvılaştırılarak dünya piyasalarına LNG olarak pazarlanabilmesi hedefleniyor. 

Yüzen LNG tesislerinin işletilmesi ve yer değişikliği kapsamında sağlanacak istisnalar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından bu düzenleme uyarınca yayımlanan usul ve esaslara göre belirlenecek. 

Mevcut depolama tesisleri, mevcut tesislerdeki kapasite artışları veya yeni yapılacak tesisler, kullanım oranları veya rekabet koşulları dikkate alınarak düzenlemenin sisteme erişime ilişkin hükümlerinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınarak Kurul kararı ile belirli süre muaf tutulabilecek. Depolama şirketleri verecekleri hizmetlere ilişkin birim bedelleri ve tesis kapasitelerini yayımlamak zorunda olacak. 

Yurt içinde üretilen veya ithal edilen doğal gazın sıvılaştırılarak yurt dışına ihraç edilmesi ya da yurt içinde yeniden satışı amacıyla kurulacak sıvılaştırma tesislerini işletecek tüzel kişilerin Kuruldan lisans almaları gerekecek. 

Doğal gaz sıvılaştırma lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişilerin teknik ve ekonomik güce sahip olmaları ve yönetmeliklerde belirtilen diğer şartları taşımaları zorunlu olacak. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülen faaliyetler depolama faaliyeti olarak sayılmayacak. Sıvılaştırma tesisi işletmecileri faaliyet gösterdikleri tesislerin ilgili standartlara ve teknik kriterlere göre yapılması ve işletilmesinden sorumlu olacak. Sıvılaştırma tesislerinde yürütülecek faaliyetlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlık görüşü alınarak Kurul tarafından belirlenecek. 

YEKA YARIŞMALARI 

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’da yapılan değişiklikle, Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) yarışmalarına ilişkin usul ve esaslar, ilgili yarışma şartnamesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirlenecek. Yarışma sonucunda oluşan fiyat veya bedel, yarışma şartnamesinde belirlenecek süre boyunca YEK Destekleme Mekanizması kapsamında değerlendirilecek. 

10 yıllık süresini bitiren lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesisler, talep halinde ve lisans alma bedeli ile lisans süresi boyunca elektrik piyasasında oluşan saatlik piyasa takas fiyatını, tesis tipi bazında uygulanan güncel YEK Destekleme Mekanizması fiyatından fazla olması halinde aradaki fiyat farkının YEK Destekleme Mekanizmasına katkı bedeli olarak ödeyerek lisanslı üretim faaliyetine geçebilecek. 

Bu kapsamdaki başvurular için uygulanacak lisans alma bedeli, lisans süresi ve lisanslı üretim faaliyetine geçilmesine ilişkin diğer hususlar EPDK tarafından ayrıca belirlenecek. 

Lisanssız üretime devam edecek tesislerde üretilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatını geçmemek üzere uygulanacak fiyat ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek. 

ENERJİ VERİMLİLİĞİ PROJELERİNİN DESTEKLENMESİ 

Enerji Verimliliği Kanunu’na “başvuru sahibi”, “spesifik enerji tüketimi” ve “karbon yoğunluğu” tanımları ekleniyor. 

Enerji verimliliği projelerinin desteklenmesi, enerji veya karbon yoğunluğunun veya spesifik enerji tüketiminin azaltılmasıyla ilgili uygulamalara yönelik usul ve esaslar belirleniyor. Buna göre, enerji verimliliğini artırmak amacıyla hazırlanan projeler, Bakanlık tarafından 15 milyon lirayı geçmemek kaydıyla bedellerinin en fazla yüzde 30’u oranında desteklenecek. Bu kapsamdaki destekler hibe veya faiz desteği şeklinde verilecek. Destek bedeli her yıl, bir önceki yıla ilişkin ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılacak. 

Enerji veya karbon yoğunluğunu veya spesifik enerji tüketimini Bakanlığın belirlediği kriterler çerçevesinde azaltan başvuru sahiplerine, ödenek imkanları göz önüne alınmak ve 10 milyon lirayı geçmemek kaydıyla, kriterlerde belirlenen yıla ait enerji giderinin en fazla yüzde 30’u oranında destek ödemesi yapılacak. Destek bedeli her yıl, bir önceki yıla ilişkin ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılacak. 

Enerji verimliliği projelerinin ve enerji veya karbon yoğunluğunu veya spesifik enerji tüketimini azaltan başvuru sahiplerinin desteklenmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından yönetmelikle düzenlenecek. Bakanlık tarafından enerji verimliliği desteklerine ilişkin iş ve işlemlerde mevzuat ile belirlenen hükümlere aykırı davranılması, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlenmesi veya kullanılması, yanlış ve yanıltıcı bilgi verilmesi veya herhangi bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde, başvuru veya proje sahiplerine ödenen desteklerin, ödeme tarihinden itibaren belirlenen oranda hesaplanarak faizi ile birlikte bir ay içinde ödenmesi istenecek. 

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, enerji verimliliğinin artırılması ile yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılmasına yönelik araştırma ve geliştirme projelerini öncelikle destekleyecek. Bu projelerin yönlendirilmesinde ve değerlendirilmesinde Bakanlığın görüşü alınacak. 

GEÇİCİ SÜRELİ ELEKTRİK ENERJİSİ TALEPLERİ 

Elektrik Piyasası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, olağanüstü hal kararı alınan veya genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, elektrik hizmetlerinin kesintisiz karşılanabilmesi için geçici süreli elektrik enerjisi talepleri Kurul kararı ile belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde karşılanabilecek. 

Elektrik dağıtım tesisleri veya nakil hatlarına ilişkin irtifak alanı, en düşük yaklaşım mesafesi, iletkenin salınım mesafesi ve direkler arası uzaklık dikkate alınarak ilgili mevzuata göre belirlenecek. Böylece fahiş kamulaştırma bedelleri belirlenmesinin önüne geçilmesi ve kamu kaynaklarının tasarrufuyla yatırımların artırılması hedefleniyor. 

Yenilenebilir enerji kaynak alanları yarışmaları sonucunda imzalanan sözleşmeler nedeniyle hak kazanılmış olanlar hariç, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mevcut olan üretim lisanslarını, ön lisanslarını, lisans başvurularını sonlandırmak veya kurulu güç düşümü suretiyle tadil etmek isteyen tüzel kişilerin 2 ay içerisinde Kuruma başvurmaları halinde başvuruları sonlandırılarak veya tadil edilerek Kuruma sundukları teminatları kısmen ya da tamamen iade edilecek. 

Söz konusu yarışmalar sonucunda imzalanmış sözleşmelerini iptal etmek isteyen tüzel kişilerin düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından iki ay içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde tüm hak ve yükümlülükleri sona erecek, başvuruları sonlandırılacak, Bakanlığa ve Kuruma sunduğu teminatları iade edilecek. 

Nükleer Düzenleme Kanunu’nda yapılan değişiklikle, nükleer madde taşıyan kişinin talebi, nükleer tesis işletenin muvafakati ve Nükleer Düzenleme Kurumunun onay yönündeki kararıyla, taşıyıcının sorumlu olabilmesine imkan tanınıyor. Buna göre, işleten, nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü Kurumun onaylaması şartıyla taşıyıcıya devredebilecek. Yükümlülüğü devralan taşıyıcı, düzenleme kapsamında işleten olarak sorumlu olacak. 

TBMM Başkanvekili Bekir Bozdağ, teklifin kabul edilmesinin ardından, birleşimi, 7 Mayıs Salı saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.

Demirköy ilçesi İğneada beldesinde 5 Eylül 2023’te kuvvetli yağış nedeniyle ‘Longoz Ormanları’ndaki Sisli Vadi’deki turistik bungalov evlerin olduğu bölgede sel oluştu.

Dere içinde kurulan bungalov evlerde tatil yapan Dr. Selman Bağışlar ve eşi Mihriban Bağışlar, Suna Duman, emekli öğretmen Raile Şimşek, eşi Ahmet Baki Şimşek ile tesis müdürü Ümit Solmaz, sel sularına kapılarak yaşamını yitirdi.

Olayla ilgili yürütülen soruşturmada, ‘Sisli Vadi’ adıyla kurulan ve sele kapılan 18 bungalov evin, ruhsata aykırı olarak inşa edildiği ortaya çıktı.

Özel İdare tarafından mühürlenen işletme hakkında da yıkım kararı verildi. Ancak yıkım kararına rağmen ‘Sisli Vadi’ adı altında sosyal medyada tanıtımı yapılan bungalov evlerin, vergi levhasında faaliyet alanı olarak ‘karma çiftlik’ olarak gösterildiği tespit edildi.

‘Bitkisel veya hayvansal üretim konusunda uzmanlaşma olmaksızın üretim’ adıyla faaliyet yürüttüğü belirlenen tesislerin tanıtımının, sosyal medya hesaplarından, ‘Doğada uyanmak, doğaya uyanmak’, ‘Oksijeni bol, stresi az’ ifadeleriyle yapıldığı saptandı.

Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı’nın sürdürdüğü soruşturmada firmanın sahibi Bülent Bayrak hakkında, ‘Taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma’ suçundan gözaltı kararı verildi.

Keşan’da yakalanan Bayrak ile firma yöneticileri Sevcan Ulutürk ile Cenan Aydın tutuklandı. Ulutürk ile Aydın, daha sonra avukatlarının itirazı üzerine tahliye edildi.

Kırklareli Cumhuriyet Başsavcılığı’nın olaya ilişkin hazırladığı iddianame Kırklareli 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

İddianamede, tutuklu Bayrak ile Büşra Gökgöz, Cenan Aydın ve Sevcan Ulutürk hakkında, ‘Bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümü ve yaralanmaya sebep olma’ suçundan 3 yıldan 22 yıl 6’şar aya kadar hapis cezası istendi.

REDDİ HAKİM TALEBİ REDDEDİLDİ

Sanıkların yargılanmasına bugün Kırklareli 2’nci Ağır Ceza Mahkemesi’nde başlandı. Duruşmada tutuklu sanık Bülent Bayrak ve tutuksuz yargılanan Büşra Gökgöz hazır bulunurken, Cenan Aydın SEGBİS ile katıldı.

Sevcan Ulutürk ise sağlık sebebiyle mazeret gösterdi. Yaklaşık 14 saat süren duruşmada, sanık ve müşteki avukatları arasında gerginlik yaşanırken, mahkeme heyeti 6 kez ara verdi. İlk aranın ardından heyet, reddi hakim talebinin reddine karar verip, sanık Bülent Bayrak’ın savunmasına geçti. Bayrak, araziyi 2014 yılında babası ile birlikte şirketleri adına satın aldıklarını belirterek, gittiği İsviçre, Avusturya ve ABD’de gördüğü organik tarım modelini Türkiye’ye uyarlamak ve turistik tesis kurmayı amaçladığını söyledi.

Bayrak, yıllar içinde ‘Sisli Vadi’ adını verdikleri bölgeye 18 yapı kurduklarını ve ruhsat için ilgili kurumlara başvurduklarını belirtirken, dere üzerinde de ıslah çalışması yaptırıldığını söyledi.

‘SEL UYARISI YAPILMADI’

Sel felaketinden önce kendisinin uyarılmadığını öne süren Bayrak, kendisinin de çocukları ile hafta sonlarında gelip, kendisine ait beton evde kaldığını belirterek, “Tahmin edilemez bir afet oldu. Ben de orada olsaydım hayatımı kaybedecektim. Sel, sabaha doğru oldu. Sel uyarısı konusunda bana herhangi bir bilgi verilmedi. Valiliğin sel uyarısından da haberdar değilim. Sonradan duydum. Eğer cami veya jandarma megafonu ile anons yapılsaydı daha dikkat çekerdi. Daha önce böyle uyarılar yapılmış ama böyle sel olmamıştı” dedi.

‘KUZU BİLE SU BİRİKİNTİSİNDEN KURTULURDU’ SÖZÜ TARTIŞMA YARATTI

Tesisin bulunduğu bölgenin alt tarafından yol geçtiğini ve yolun yanlış yapılması nedeniyle bazen yağış sonrası suların geri teptiğini ve kuzularının boğulduğunu söyleyen Bayrak, “Yüzme bilen herkes, kuzu bile su birikintisinden kurtulurdu” demesi üzerine selde kızı Mihriban Bağışlar ile damadı Selman Bağışlar’ı kaybeden Safiye Yaşa, “Benim kızım yüzme biliyordu. Yüzme bilmeyen kuzu değildi. Benim çocuğum kuzu mu hadsiz?” diyerek tepki gösterdi. Yaşanan gerginlik üzerine duruşmaya ara verildi.

‘KİMSEYE RÜŞVET VERMEDİM’

Aranın ardından müşteki avukatı Mehtap Kaya’nın, “Tesisi kurarken sizi kimler destekledi” sorusu üzerine Bayrak, “Ben kimseye rüşvet vermedim” dedi. Avukat Kaya, “Ben rüşvet sormadım, kim destekledi diye sordum” demesi üzerine Bayrak, kendisinin bu konuda ifadesinin alındığını belirterek, “Dönemin Valisi Osman Bilgin bana, ‘Aslanım harika bir proje. Bu proje yaygınlaşacak Türkiye’de’ dedi. Herkes projeyi çok beğendi” diye konuştu.

Sisli Vadi’nin üzerine olduğu şirketin yöneticileri olarak gözüken Büşra Gökgöz ile Cenan Aydın ise Bülent Bayrak’ın boşanma aşamasında olduğu ve ekonomik zorluk nedeniyle haciz geldiği için kendilerinin kağıt üzerinde şirket yöneticisi olarak gösterildiklerini ancak hiçbir yetkilerinin olmadığını savundu.

‘SULARA KAPILIP GÖZDEN KAYBOLDULAR’

Sel felaketinde eşi Suna Duman ile komşuları Raile ve Ahmet Baki Şimşek’in hayatını kaybettiği, sele kapılan 5 yaşındaki kızının da 8 saat sonra yaralı olarak bulunduğunu belirten Hüseyin Duman, sanık Bülent Bayrak’ın tesise müşteri çekmek için ilan vermediklerini söylemesine tepki gösterdi.

Kendilerinin ilandan görüp tesise geldiklerini anlatan Hüseyin Duman, gece yağışın olmadığını selin sabah saat 07.00 gibi geldiğini söyleyerek, “Bir gece önce tanıştığımız Mihriban Bağışlar ile Selman Bağışlar’a seslendim. Sesimi duyuramayınca yüzerek onların olduğu eve gittim ve uyandırdım. Onlar bulundukları yerden kaçmaya çalıştılar ancak suyun debisi yükselince sulara kapılarak gözden kayboldular. Bizim de kaçma ihtimalimiz yoktu. Çocukları alıp bungalovun ikinci katına çıktık. Su evin ikinci katında olmamıza rağmen boğazımıza kadar yükselmişti. Bungalov devrildi hepimiz ayrı yere savrulduk. Hepimiz akıntıya kapıldık” dedi.

Suya kapılmadan önce yakınlarına iş makinesinin geldiğini ve kendilerini kurtaracaklarını sandığını aktaran Duman, “Bizim videomuzu çektiler ama kurtarmadılar” diye konuştu.

‘DERE YATAĞINI DEĞİŞTİRİP TESİS KURDU’

Olayda kızı ve damadını kaybeden Safiye Yaşa, 6 kişinin ölümünden sanıkların hepsinin sorumlu olduğunu söyledi. Bülent Bayrak’ın mühürlenen tesisi çalıştırdığını, yıkım kararını yerine getirmediğini ve evlere müşteri almayı sürdürdüğünü belirten Yaşa, “Dere yatağını değiştirip tesis kuruldu. Büyük afet oldu diyor. Ama onun tesisinden başka yerde ölen yok. Delillerin bir kısmı ortaya konmadı. Kendisi burada bir kayıp olacağını biliyordu. Sanıklardan şikayetçiyim, en ağır cezayı almaları için mücadele edeceğim. Benim evladım geri gelmeyecek ama bu örnek bir dava olsun ki başka insanların da canları yanmasın” ifadesini kullandı.

Duruşmada 8 tanık dinlendikten sonra sanık avukatları, bölgede son yılların en büyük yağışının meydana geldiğini ve bulunan afet olarak değerlendirildiğini belirterek, Bayrak’ın tek başına sorumlu olamayacağını savundu. Sanık avukatları buna göre Bayrak’ın tutuksuz ya da adli kontrol şartları uygulanarak serbest bırakılmasını talep etti.

Müşteki avukatları da Bayrak’ın yurt dışına kaçarken yakalandığını ve kaçma şüphesi bulunduğu gerekçesiyle tutukluluk halinin devamını istedi.

Cumhuriyet savcısı mütalaasında, sanık Bülent Bayrak’ın tutuklu halinin devamını diğer sanıkların adli kontrol şartı ile tutuksuz yargılanmalarına devam edilmesini talep etti.

Verilen aranın ardından mahkeme heyeti, Bayrak’ın tutukluluk haline devamına, diğer sanıklar hakkında yurt dışı çıkış yasağı getirilip, adli kontrol hükümlerinin kaldırılıp tutuksuz yargılanmalarına karar verdi.

Buna göre, 2022 yılında 95.804 olan Kapasite Rapor sayısı, 2023 yılında yüzde1,61 artışla 97.346 oldu.

Bu raporların ait olduğu üretim tesislerinin yüzde 44,46’sında 1-9 arasında, yüzde 39,14’ünde 10-49 arasında, yüzde 7,90’ınde 50-99 arasında, yüzde 5,89’unde 100-249 arasında, yüzde 2,62’sinde ise 250’den fazla çalışan bulunduğu açıkladı.

Raporda öne çıkan bölümler şöyle:

* 2023 yılında Sanayi Kapasite raporuna sahip tesislerde toplam çalışan sayısı önceki yıla göre yüzde 3,17 artışla 3.994.277 olmuştur.

* Toplam çalışanların yüzde 5,45’i 1-9 çalışan bulunan tesislerde istihdam edilirken, yüzde 22,01’i 10-49, yüzde 13,50’si 50-99, yüzde 22,11’i 100-249, yüzde 36,94’ü ise 250 ve daha fazla çalışanı bulunan tesislerde istihdam edilmektedir.

* Geçerli Raporlara göre istihdamın en fazla olduğu ilk beş il sırası ile İstanbul (785.501), Bursa (336.935), İzmir (266.274), Kocaeli (247.098) ve Ankara (230.424) olmuştur.

* En az çalışan bulunan son beş il sırası ile Iğdır (1.112), Hakkâri (751), Tunceli (635), Ardahan (539), Bayburt (300) oldu.

KOBİ PAYI GERİLEDİ

* 2022-2023 döneminde KOBİ ölçeğindeki sanayi firmalarının istihdamdaki payı yüzde 63,51’den yüzde 63,06’ya düşerken, Büyük firmaların payı yüzde 36,49’dan yüzde 36,94’e yükselmiştir.

* 2022 ile karşılaştırıldığında 2023’te sanayide en çok istihdam artışı sağlayan şehirler; Bitlis (yüzde 44,60), Bingöl(yüzde 28,43), Tunceli (yüzde 27,77), Kırşehir (yüzde 23,28), Muş(yüzde 22,62).

* 2022 ile karşılaştırıldığında 2023’te sanayide istihdam azalışının en çok olduğu şehirler;

* Osmaniye (-yüzde 5,11), Ağrı (- yüzde 6,94), Kahramanmaraş (-yüzde 7,61), Gümüşhane (-yüzde 8,92), Ardahan (-yüzde 8,95).

* Bölgeler bazında sanayi istihdamında artış; Ortadoğu Anadolu (yüzde 8,01), Batı Karadeniz (yüzde 7,13), Orta Anadolu (yüzde 6,34) şeklinde gerçekleşmiştir.

* Sanayi istihdam artışının en düşük olduğu bölgeler; İstanbul (yüzde -0,65), Akdeniz (yüzde 0,35), Doğu Karadeniz ve Batı Marmara (yüzde 2,60).

EN ÇOK MÜHENDİS MARMARA’DA

* 2023 sonu itibariyle sanayi tesislerinde en çok mühendis Doğu Marmara’da çalışmaktadır.

* Doğu Marmara’da çalışan 47.453 mühendise karşılık, Batı Anadolu’da 44.039 İstanbul’da 42.871, Ege’de 28.810, Akdeniz’de 12.651 mühendis sanayi tesislerinde istihdam edilmiştir.

* Toplam çalışanların yüzde 5,20’sini mühendis, yüzde 4,54’ünü teknisyen, yüzde 6,25’ini usta, yüzde 71,80’nini işçi, yüzde 11,22’sini idari personel oluşturmuştur.

* 2023 sonu itibariyle sanayi tesislerinde ortalama 41,03 kişi çalışmaktadır.

* Sanayi tesisi başına en çok çalışanı olan il Çankırı’dır (117,61). Daha sonra sırası ile Zonguldak (94,93), Bilecik (88,30), Bartın (84,15), Tekirdağ (78,43), illeri gelmektedir.

YÜKSEK TEKNOLOJİNİN PAYI ARTTI

* 2022-2023 döneminde; Yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 2,31’den yüzde 2,36’ya, Orta-Yüksek teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 23,73’ten yüzde 24,12’ye, Orta-Düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 30,26’dan yüzde 30,45’e, Düşük teknoloji kapsamındaki sanayi tesislerinin oranı yüzde 43,69’dan yüzde 43,07’ye şeklinde değişmiştir.

* 2023 yılı sonu itibariyle Kapasite Raporlarının 2.569’u yüksek teknoloji konularında düzenlenmiştir.

* Geçerli olan Kapasite Raporlarına göre 2.569 Kapasite Raporu yüksek teknoloji ürünleri, 26.202 Kapasite Raporu orta-yüksek teknoloji, 33.085 Kapasite Raporu orta-düşük teknoloji ve 46.796 Kapasite Raporu düşük teknoloji konusunda düzenlenmiştir.

EN ÇOK ALMAN SERMAYELİ TESİS VAR

* 2023 yılı sonu itibariyle 1.204 Yabancı Sermayeli Firma Kapasite Raporu yaptırmış bulunmaktadır.

* Yabancı sermayeli firmaların üretim tesislerinin en çok olduğu il İstanbul (273) olmuştur. Daha sonra sırası ile İzmir (204), Kocaeli (188), Bursa (114) ve Tekirdağ (71) olmuştur.

* Yabancı sermayeli firmaların kapasite raporu yaptırdıkları tesislerin faaliyet grubuna göre ilk beş sıralaması “Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) (168)”, “Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı (151)” , “Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı (143)”, “Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı (127)” ve Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı (85)” biçiminde olmuştur.

* 2023 yılı sonu itibariyle en çok yabancı sermayeli sanayi tesisi Almanya sermayelidir.

* Yabancı sermayeli sanayi tesisleri sayısında 269 adetle Almanya ilk sırada yer almıştır. Daha sonra sırası ile Hollanda (92), İtalya (68), Fransa (63) ve Amerika Birleşik Devletleri (60)