Bu süre sona erinceye kadar kooperatif ve üst kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve memurları hakkında KOOPBİS yükümlülüğüne aykırı davranmalarına yönelik hükümler uygulanmayacak. Bu düzenleme, 26 Nisan 2024 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kooperatiflerin ana sözleşmelerini intibak ettirmeleri için öngörülen süre, 2 yıl daha uzatılıyor.

Teklifle Anayasa Mahkemesinin kararı doğrultusunda Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’unda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Kanun’un ekinde yer alan cetvellerdeki kadro ünvanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla dolu kadrolarda derece değişikliği ile boş kadrolarda sınıf, ünvan ve derece değişiklikleri Rekabet Kurulu kararıyla yapılacak.

Rekabet Kurulu, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirecek. Kurul, bu bildirim yazısı ile birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara gönderecek. Böylece hem tarafların daha etkin savunma yapabilmesine olanak sağlanması hem de soruşturma süreçlerinin daha seri ilerlemesi amaçlanıyor.

Taraflara yazılı savunmalarını soruşturma raporunun tebliğinden itibaren 30 gün içinde Kurula göndermeleri tebliğ edilecek. Haklı gerekçeler sunulması halinde bu süre bir kereye mahsus olmak üzere ve en çok bir katına kadar uzatılabilecek. Soruşturmayı yürütmekle görevlendirilenler, gelen yazılı savunmalar sonucunda soruşturma raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olması halinde 15 gün içinde yazılı görüşlerini tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara bildirecek. Taraflar 30 gün içinde bu görüşe cevap verebilecek.

ÜRÜN İHTİSAS BORSALARI

Teklifle Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nda değişiklik öngörülüyor.

Buna göre, ürün senetleri ve alivre sözleşmelere ilişkin işlemlerde, devir ile bedelin ödenmesi, alıcı ve satıcının diğer yükümlülüklerinin ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edenlerce veya takas ve saklama hizmeti aldıkları kuruluşlarca yerine getirilmesi, alım satımın tescili ve alım satıma ilişkin diğer hususlar yasa ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak ürün ihtisas borsası tarafından yürütülecek.

Ürün ihtisas borsasının veya ürün ihtisas borsası tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşun takas işlemlerinde mali sorumluluğu, tesis edecekleri limitler dahilinde ve alınacak teminatlar ile garanti fonu varlıklarıyla sınırlı olacak.

Ürün ihtisas borsalarında gerçekleştirilen işlemlerden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak ve zararların tazmini için alınacak teminatların ve oluşturulabilecek garanti fonunun kuruluşu, işletimi, kullanımı ve katılımcılarına ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Düzenlenen teminatlar ve garanti fonundaki varlıklar tevdi amaçları dışında kullanılamayacak, üçüncü kişilere devredilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehin edilemeyecek, iflas masasına dahil edilemeyecek ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

Ürün senetleri ve alivre sözleşmelerin ürün ihtisas borsalarında alım satımına aracılık edilmesine, aracıların yetkilendirilmesi ile bu yetkinin askıya alınması ve iptaline, aracıların gözetim ve denetimine, ürün senetleri ve alivre sözleşmeler üzerindeki aracılık hizmetlerine dair diğer işlemlere müşterinin verdiği yetkiye bağlı olarak müşteri hesaplarındaki nakit alacak bakiyelerinin nemalandırılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Sermaye Piyasası Kurulunun birlikte çıkaracağı yönetmeliklerle düzenlenecek.

LİSANSLI DEPOCULUKTA İDARİ PARA CEZALARI

Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu’nda değişiklik yapılarak, cezaların etkinliği ile caydırıcılığının artırılması amacıyla bazı fiillere yeni cezai yaptırımlar getiriliyor ve idari para cezaları artırılıyor.

Buna göre, lisanslı depoculuk ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden ya da ürün teslimi sırasında mevzuata aykırı şekilde ürün miktarından kesinti yapan, yasanın “teşhir” hükmüne aykırı hareket eden, ürün senedinin ilgili yönetmeliğinde düzenlenen içerik, şekil ve muhafaza şartlarına uymayan lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası kesilecek.

Teslim yükümlülüğü düzenlenmiş ve iptal edilmemiş ürün senedinin temsil ettiği tarım ürününün tümü veya bir bölümü için başka bir ürün senedi düzenlenememesi, teslim yükümlülüğü, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının uyarı ve idari tedbirlerine rağmen verilen sürede kanuna ve ilgili yönetmeliklere aykırı ya da eksik hususların giderilmemesinin de aralarında bulunduğu hükümlere aykırı hareket eden lisanslı depo işletmelerine 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

Analiz ve sınıflandırma işlemi yapılmadan ürünün depoya kabul edilmesi veya depodan çıkarılması, tartım makbuzunun ilgili yönetmelikte belirlenen şartları taşımaması, alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin yapılmadan kullanılması, muhafaza şartlarına uyulmaması nedeniyle ürünü temsil eden elektronik ürün senedinde belirtilen sınıf ve kalite ile depoda bulunan ürünlerin sınıf ve kalitesi arasında farklılık tespit edilmesi durumlarında, bu fiilleri gerçekleştiren lisanslı depo işletmelerine her bir aykırılık için 200 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Şahit numune alınmaması ve ilgili yönetmelikte belirlenen süre boyunca saklanmaması, analiz ve sınıflandırma belgesinin ilgili yönetmelikte belirlenen şartları taşımaması, laboratuvarda yer alan alet ve ekipmanların kalibrasyonunun ya da periyodik kontrollerinin yapılmadan kullanılması, şahit numune ile bu numunenin temsil ettiği ürünün analiz ve sınıflandırma belgesinin farklı olması, analiz esnasında tutulan kayıtlardaki değerler ile analiz ve sınıflandırma belgesindeki değerlerin farklı olması durumlarında bu fiilleri gerçekleştiren yetkili sınıflandırıcılara her bir aykırılık için 200 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yetkili sınıflandırıcılık ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde veya ücret tarifesinde yer almayan hizmetler için ücret talep ve tahsil eden ya da ilgili hükme aykırı hareket eden yetkili sınıflandırıcılara 200 bin liradan 1 milyon liraya kadar idari para cezası verilecek.

İdari para cezalarının verilmesini gerektiren aykırılığın bir takvim yılı içinde tekrarı halinde her bir tekrar için bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanacak.

KAPALI PAZAR YERLERİNİN KULLANIMINDA TAHSİS USÜLÜ

Yasa teklifiyle Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da da değişiklik yapılması öngörülüyor.

Düzenlemeye göre, kapalı pazar yerlerindeki satış yerleri ve diğer yerlerin, pazarcılara yüksek fiyatlarla kiralanmasına neden olan sınırlı ayni hak yöntemiyle kiralama usulü kaldırılıyor. Pazar yerlerinde bulunan satış yerleri yalnızca tahsis usulüyle kullandırılarak pazarcıların maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.

Teklifle kapalı pazar yerlerindeki satış yerlerinin sınırlı ayni hak yöntemiyle pazarcılık mesleğinden olmayan diğer kişilere verilmesi sonucu pazarcıların maliyetlerinin artmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

3 Mayıs 2024’ten önce kapalı pazar yerlerinde tesis edilen sınırlı ayni haklar ve kiracılık hakları, bu hakların kullanımı için öngörülen sürenin sonuna kadar geçerli olacak.

DARALMA BEKLENİYOR

Türk tüketicisinin enflasyonla yaşamayı bilen bir toplum olduğunu 2023 yılında alınan önlemlerle iç ticarette bir sıkıntı yaşanmadığını kaydeden Özpamukçu 2024 trendlerine ilişkin ise şu değerlendirmeyi yaptı: “2024 yılında bir miktar daralmayı bekliyoruz. Tüketicimiz de temel ihtiyaçlarını karşılama noktasında bilinçli. Hem market harcamalarında hem de yeme içme harcamalarında promosyon ve indirim hassasiyeti yoğun bir şekilde sürüyor. Özellikle hızlı servis restoranları kısmında yoğun rekabet ve tüketici talebi karşısında, fiyatlar ile maliyetler arasındaki makas çok daralmış durumda. Genel eğilim olarak alışveriş sepetlerinin küçüldüğünü, maliyet enflasyonu bazlı fiyatlar neticesinde ciroların artışta olduğunu, tüketici ve rakip işletmeler arasında promosyon savaşlarının sürdüğünü söyleyebiliriz.”

Komisyon oranları tahsilatı engelliyor

Türkiye’deki mevcut ekonomik koşullarla birlikte tedarikçilerin finansal kaynaklara erişim ve tahsilatlarda sorunlar yaşadığını kaydeden Alp Önder Özpamukçu, kredi kartı ile alışveriş oranlarının ise çok yüksek boyutlara ulaştığına dikkat çekti. Özpamukçu, “Kredi kartı ödemelerinin bankalardan tahsil edilmesi konusunda da yüksek maliyetler nedeniyle sıkıntı yaşanıyor. Bununla bağlantılı olarak hem ödeme sistemlerinde, hem de harcama noktaları konusunda maalesef kayıt dışına doğru bir kayma gözlemliyoruz. Enflasyonla mücadelenin yanı sıra kayıt dışı ile mücadelenin de önemli bir gündem olacağını görüyoruz” değerlendirmesini yaptı.

İstihdamda sirkülasyon yaşanıyor

Türkiye’nin döviz bazında pahalı bir ülke haline gelmesi ile birlikte turist ilgisini ve yabancılara ürün ve hizmet satışlarını zorladığını vurgulayan Özpamukçu, bugünlerde sakin seyretmesine rağmen yüksek döviz kurlarının ilave maliyet baskısı yarattığını söyledi. Diğer taraftan sektörün istihdamda  yüksek sirkülasyon nedeni ile sıkıntı yaşadığını aktaran Özpamukçu, “Gençlerimize buradan da bir çağrı yaparak, perakendeyi kısa dönemli bir iş değil önemli kariyer hedefleri sağlayan ve bireysel gelişime önemli katkı sunan bir sektör olarak görmelerini bekliyoruz” dedi.

PERAKENDE SEKTÖRÜNE İLİŞKİN ÖNGÖRÜLERİNİ PAYLAŞTILAR

Metro Türkiye Satın Almadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Deniz Alkaç: Marka ve ürünlerde tüketici ucuza yöneliyor

Yüksek enflasyon ve aralıksız olarak artan gıda fiyatları alışveriş tercihlerini temelden değiştirirken, pazarda trendler ucuz ürün ve markalara doğru kayışa işaret ediyor. Türkiye’de son 3 yıldır gıda fiyatlarının arttığını ve baz etkisinin devreye gireceği hazirana kadar yükselişin sürmesini beklediklerini kaydeden Metro Türkiye Satın Almadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Deniz Alkaç, “Daha ucuza doğru markalar arası, ürünler arası kaymalar görülüyor. Marketlerin kendi özel markalı ürünlerine de bir kayış olduğunu görüyoruz. Ekonomik etkenler ve azalan alım gücüyle birlikte tüketici alışkanlıklarındaki değişimlere baktığımızda, kuruyemiş talebi azalırken bisküvi tercihinde artış yaşandığını görüyoruz. Pirinçte talep düşerken makarna satışları artıyor. Kırmızı et, beyaz et ya da balık seçiminde daha uygun fiyatlı çeşitler tercih edilebiliyor” değerlendirmesini yaptı.

FİYATLAR YÜZDE 60 ARTTI

Ramazan’da gıda fiyatlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60 artış gösterdiğini açıklayan Alkaç, şöyle devam etti: “Özellikle mayıs ayından sonra sıkılaşmış para politikalarının etkisiyle ve meyve-sebzede tarla sezonunun başlamasıyla birlikte enflasyonda ciddi bir düşüşün başlayacağını öngörüyoruz. Gıda fiyatlarındaki yükselişin ortaya çıkardığı en büyük risk ise tüketicilerin daha ekonomik ürün arayışına girmesini  fırsat bilenlerin taklit ve tağşiş ürüne yönelmesi, yani gıdada sahteciliğin artırması.”

20 bin üründe süreli değil sürekli iyi fiyat

Metro Türkiye olarak 2024’teki hedeflerini de aktaran Alkaç, bu yıl yeni fiyatlandırma politikalarıyla 20 bine yakın üründe süreli değil sürekli çok iyi fiyat sunduklarını kaydetti. “Çok Al Az Öde’ uygulamamız ile de profesyonel müşterilerimizin en çok talep gösterdiği ve ana ihtiyaçlarının tamamını karşılayan 4 bine yakın ürünümüzde yüzde 20, yüzde 30 hatta yüzde 50’lere varan fiyat avantajı sunuyoruz. Yeni müşterilere de ulaşmamızı sağlayacak bu strateji doğrultusunda satış ekibimizi iki katına çıkardık” diye konuşan Alkaç, bu sayede pazar paylarını da artırmayı planladıklarını dile getirdi.

Türkiye Perakendeciler Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Düzgün: Vatandaşın ana gündemi fiyatlar

Alışverişlerin temel belirleyicisi haline gelen fiyat hassasiyeti, ev dışı tüketimi hane içine kaydırırken, gıda perakendesinde bu yıl durgunluk bekliyor. Türkiye Perakendeciler Federasyonu Başkanı Ömer Düzgün, 2024’te sektörün pek çok zorlukla karşı karşıya kaldığına dikkat çekti.

TENCERE EVDE KAYNIYOR

Düzgün, “Sektör, enflasyon, maliyet artışları ve üretimdeki dalgalanmalar nedeniyle belirsizliklerle mücadele ediyor.  Tüketicilerin alım gücündeki düşüş ve fiyat odaklı olmaları perakende satışları üzerinde değişime neden oluyor. Tüketicinin ana gündemi fiyatlar. Raflardaki tüm fiyatlar inceleniyor, kıyaslanıyor, market arabasına içerik ve gramaj değerlendirilerek ekleniyor” değerlendirmesini yaptı. 

Son iki yılda fiyat hassasiyeti artan tüketicinin önce fiyat karşılaştırması yaptığını aktaran Düzgün, şöyle devam etti: “Ancak market arabalarında geçen yıla kıyasla daha fazla ürün yer alıyor. Çünkü artan maliyetler nedeniyle tüketiciler artık evde yemek yapma ve yeme eğiliminde. Bu da hafta içi ve hafta sonu dışarıda yeme içmeye ayrılan paranın kesildiğini, yeme-içme fiyatlarının gerekenin üzerinde olmasından dolayı vatandaşların tencereyi evde kaynattığına işaret ediyor.” Düzgün, gıda perakendesinin genelinde bir durgunluk gözlemlediklerini, fiyat artışlarındaki yavaşlamaya rağmen başta et grubu olmak üzere vatandaşların gıdaya erişimde zorlandığını kaydetti.

Üreticinin fiyat eğilimi belirsizlik yaratıyor

Üreticilerin döviz ve enerji maliyetlerindeki artışlar karşısında fiyatlarını ayarlama eğilimlerinin sektörde bir takım belirsizlikler yarattığını da aktaran Düzgün, daha cazip fiyatlar nedeni ile ihracata yöneldiklerini kaydetti. Düzgün, “Bu yanlış eğilim, yanlış fiyat politikalarının denetimi maalesef bizim raflarda gerçekleşiyor. Vatandaşlarımızla bizler karşı karşıya kalıyoruz” dedi.

Market ve AVM’lerde kart harcamaları yüzde 161 arttı

Yüksek enflasyon nedeniyle alım gücü, artan fiyatları karşılayamayan vatandaşın market ve alışveriş merkezlerinde (AVM) kartlı harcamaları arttı. Marketlerde geçmişte yüzde 60 olan kartlı alışverişler bu yıl yüzde 85’lere ulaştı. Bankalararası Kart Merkezi’nin Mart 2024 verilerine göre vatandaşların market ve alışveriş merkezlerindeki kredi kartı harcamaları bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 161.5 artış gösterdi.

163 MİLYARA DAYANDI

Mart 2023’te kredi kartı ile yapılan harcama tutarı 62 milyar 327 milyon 980 bin TL iken, Mart 2024’te bu tutar 162 milyar 977 milyon 490 bin TL’ye ulaştı. İşlem adedi de aynı dönemde 63 milyon artarak 272 milyon oldu. Mart 2024’te kredi kartı ile işlem başına yapılan ortalama ödeme bir önceki yılın aynı ayına göre iki katına çıktı. Mart 2023’te market ve alışveriş merkezlerinde kredi kartı ile yapılan işlem başına ortalama ödeme 298 lira iken Mart 2024’te bu tutar 599 liraya çıktı.

Market sayısı 52 bini aştı

Türkiye’de marketlerin sayısı geçen yıl sonu itibarıyla 52 bini aştı. Ülkede 400 kişiye 1 market düşerken, yerel market zincirleri de 7 bin 700’e ulaştı. Söz konusu büyümenin büyük kısmı bir önceki yıllarda olduğu gibi yine indirim (discount) marketlerinden geldi. 2019’da 25 bin 493, 2020’de 27 bin 660, 2021’de 30 bin 955 ve 2022’de 38 bin 122 şubeye ulaşan indirim marketler, 2023’te 3 bine yakın yeni şube açarak toplam mağaza sayısında yaklaşık 41 bini aştı. Böylece discount marketlerin pazardan aldığı pay yüzde 80’e yaklaştı. Ortakalan Perakende Raporu’na göre ise 2022’de 5 bin yeni market açılışıyla organize gıda perakendeciliğinde toplam market sayısı 48 bin 660 market ile kapatmıştı.

Atıştırmalıklar ana öğün oldu

Tüm kriz dönemleri tüketim alanında kendi trendlerini oluştururken, 63 aydır kesintisiz artan enflasyon, tüketiciyi gıdada farklı öğünlere ve yüksek maliyetlere maruz bıraktı. Araştırma şirketi Ipsos’un 2023 yılına dair gerçekleştirdiği analizde krizsiz dönemlerde keyif olarak tüketilen atıştırmalıkların artık ana öğün haline geldiğini ortaya koyuyor. “Öğün geçiştirmek eskiden belki sadece zaman kısıtıyla ilişkilendirilen bir davranıştı ancak şimdi ekonomik faydası ile de ön plana çıkıyor: 2023 yılında tüketicilerin yüzde 13’ü atıştırmalık ürünleri ana öğün niyetine tükettiğini söylüyor” tespitinin yapıldığı araştırma, uygun fiyatlı atıştırmalıkların temel gıda ürünlerinin yerine geçtiğini gösteriyor.  Diğer taraftan hane halkının geçen yıl gıda harcaması yüzde 67 artarken, et v et ürünlerinde yüzde 84, süt ve süt ürünlerinde yüzde 62, içecekte yüzde 74’lük artış görüldü.

İsviçreli kuruluş Public Eye, Nestlé’nin Asya, Afrika ve Latin Amerika’da satılan bebek maması ürünlerinden aldığı örnekleri test için Belçika’daki bir laboratuara gönderdi.

İncelemeler sonucunda, bir yaş ve üzeri bebekler için tasarlanmış devam sütü formülü olan Nido ve altı ay ile iki yaş arasındaki çocuklara yönelik bir tahıl gevreği olan Cerelac’ta sakaroz veya bal şeklinde ilave şeker bulundu.

Afrika ve Latin Amerika’da satılan ürünlerin aksine Nestlé’nin ana Avrupa pazarlarındaki küçük çocuklara yönelik mamalarında ilave şeker bulunmuyor. Daha büyük çocuklara yönelik bazı tahıllar ilave şeker içerirken, altı ay ile bir yaş arasındaki bebeklere yönelik ürünler hiç şeker içermiyor.

Public Eye tarım ve beslenme uzmanı Laurent Gaberell ise Nestlé’nin bu tutumu için “Nestlé bu tehlikeli çifte standarda bir son vermeli ve dünyanın her yerinde üç yaşından küçük çocuklara yönelik tüm ürünlerinde şeker ilavesini durdurmalıdır” dedi.

İSVİÇRE’DE 0, NİJERYA’DA 6,8 GRAM İLAVE ŞEKER

DSÖ’nün Avrupa bölgesine yönelik kılavuz ilkeleri, üç yaşından küçük çocuklar için hiçbir gıdada ilave şeker veya tatlandırıcı maddeye izin verilmemesi gerektiğini belirtiyor. Diğer bölgeler için özel bir kılavuz hazırlanmamış olsa da, araştırmacılar Avrupa belgesinin dünyanın diğer bölgeleri için de aynı derecede geçerli olduğunu söylüyor. 

Araştırmacılar küresel perakende satışlarının 1 milyar doların üzerinde olduğunu tespit ettikleri Cerelac’ın satışlarının yüzde 40’ının Brezilya ve Hindistan’da gerçekleştiğini belirtiyor.

Hindistan’da satılan Cerelac ürünleri üzerinde yapılan testler, her porsiyonda ortalama 2,7 gramdan fazla ilave şeker olduğunu gösteriyor. Brezilya’da ise sekiz üründen ikisinde ilave şeker bulunmadığı ancak diğer altısının her porsiyonda yaklaşık 4 gram ilave şeker içerdiği tespit edildi.  

Araştırma sonuçları, Senegal ve Güney Afrika’da altı aylık ve daha büyük bebekler için bisküvi aromalı tahıl gevreklerinin her porsiyonunda 6 gram ilave şeker içerdiğini tespit edildi. Nijerya’da test edilen bir üründe ise 6,8 grama kadar şeker bulundu. İsviçre’de satılan aynı üründe ise hiç şeker bulunmuyor.

HER ÜLKEDE FARKLI ORAN

Dünya çapında perakende satışları 1 milyar doların üzerinde olan Nido markası üzerinde yapılan test sonuçları da ülkelerde satılan ürünlerin şeker seviyelerinin farklı olduğunu ortaya koydu.

Endonezya’da Nido bebek maması ürünlerinin tümü bal formunda 100 g ürün başına yaklaşık 2 gram veya porsiyon başına 0,8 gram ilave şeker içeriyor. Meksika’da, küçük çocuklar için satılan üç Nido ürününden ikisinde ilave şeker bulunmazken, üçüncüsünde porsiyon başına 1,7 gram şeker bulundu.

Rapora göre Güney Afrika, Nijerya ve Senegal’de satılan Nido Kinder 1 yaş üzeri ürünlerinin tümü porsiyon başına yaklaşık 1 gram ilave şeker içeriyor.

NESTLE’DEN SAVUNMA: STANDARTLARA UYUYORUZ

Yapılan araştırma sonuçlarının ardından bir Nestlé sözcüsü “Erken çocukluk dönemine yönelik ürünlerimizin besinsel kalitesine inanıyor ve çocukların büyüme ve gelişimine uyarlanmış yüksek kaliteli bileşenler kullanmaya öncelik veriyoruz” dedi.

Sözcü, yerel düzenlemelere veya uluslararası standartlara uyduklarını söyledi. İçeriklerdeki değişikliklerin ise yönetmelikler ve yerel malzemelerin bulunabilirliği gibi faktörlere bağlı olduğunu belirtti.

Nestlé sözcüsü ayrıca şirketin son on yılda bebek gevrekleri portföyündeki toplam ilave şeker miktarını dünya çapında yüzde 11 oranında azalttığını ve daha da azaltmak için ürünleri yeniden formüle etmeye devam ettiğini söyledi.

FSVO bu sabah Türkiye’den ithal edilen Beypazarı sodalarında yüksek miktarda bor tespit edildiği gerekçesiyle ülkede ürünün satışının yasakladığını açıklamıştı.

Daire tarafından yayımlanan kamuoyu uyarısında ürünün tüketiminin sağlık riski oluşturduğu belirtildi ve Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi’nin (FSVO), maden suyunun tüketilmemesini tavsiye ettiği belirtildi.

Açıklamada, sodanın İsviçre’deki dağıtımcısı BAK-SAN GmbH’nin ürünü derhal satıştan çektiği ve geri çağırma işlemlerini başlattığı bilgisine yer verildi.

Basına yansıyan haberlerin ardından Beyzaparı’ndan konuya ilişkin açıklama yapıldı.

ŞİRKETTEN AÇIKLAMA GELDİ

Açıklamda “Beypazarı Maden Suyu’ndaki bor miktarının yüksek olduğu ve sağlığa zararlı olduğu yönündeki bilgilerin asılsız olduğu belirtilerek, “Dünya Sağlık Örgütü ve Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı tarafından belirlenen parametrelerin tamamında uygun değerler içinde olduğumuzu vurgularız” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

“Bir kısım sosyal medya mecralarında İsviçre kaynaklı bir habere dayandırılarak markamız Beypazarı Doğal Maden Suyu hakkında haksız ve gerçek dışı dezenformasyon amaçlı yayınlar yapılarak ürün içeriğindeki Bor miktarının yüksek olduğu ve sağlığa zararlı olduğu yönünde asılsız itham ve içerikler paylaşılmıştır.

Bu tür kötü niyetli ve haksız ithamlar ile ilgili tüketicilerimizi aydınlatmak ve doğru bilgileri aktarmak isteriz.

Ülkemizin yüzde 100 yerli ve milli değeri olan “BEYPAZARI” markası uluslararası arenada hızla büyümektedir. Firma olarak 30’u geçkin ülkeye ihracat yaparak Türkiye, Avrupa ve Dünya kalite ödülleri almış, ISO 22000; ISO 9001; ISO 14001; ISO 45001; FSSC 22000 ve ESMA kalite sertifikalarına sahip olan ve sektörde saygın bir yere sahip olan bir markayız. Şirketimiz ürünlerinin kalitesini sürekli olarak titizlikle izlemekte, yine ürünlerimiz Sağlık Bakanlığı tarafından da denetlenerek düzenli olarak analizleri yapılmaktadır.

Farklı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar içme suyuyla ilgili kalite standartlarını belirlerken farklı bilimsel verilere ve politika yaklaşımlarına dayanarak değişiklikler yapabilirler. Bu politika ve yaklaşımlar, hangi bilimsel çalışmanın temel alındığı, tüketim alışkanlıkları, vücut ağırlıkları ve diğer faktörlere göre değişiklik arz etmektedir. Başka uluslararası kuruluşlar da içme suyundaki bor miktarı için farklı rehber değerler belirlemiştir.

İçme suyundaki bor için sağlık temelli düzenleyici sınırlar Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 2,4 mg/L, Avustralya Ulusal Sağlık ve Tıp Araştırmaları Konseyi tarafından 4 mg/L ve Avrupa Birliği tarafından 1 mg/L olarak belirlenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (U.S. EPA) ise içme suyundaki Bor için bir düzenleyici sınırlama belirlememiş ancak ömür boyu sağlık danışma değerini 5 mg/L olarak belirlemiştir.

Firmamız, Türkiye’deki Doğal Mineralli Sular Yönetmeliği’ne ve uluslararası standartlara uygunluğunu açıkça beyan eder. Dünya Sağlık Örgütü ve Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı tarafından belirlenen parametrelerin tamamında uygun değerler içinde olduğumuzu vurgularız. Haberin İsviçre kaynaklı olmasına rağmen, bu haberin “yüksek değer çıktı” şeklinde sunulmasının, bilgiyi yanlış algılamaya yönelik bir çaba olduğunu düşünüyoruz.

Önceki yıllarda İsviçre akredite analiz laboratuvarı EUROFİNS tarafından yapılan bor analiz sonucunu da paylaşarak, şeffaf ve doğru bilgi aktarımını sağlamaya önem verdiğimizi belirtmek isteriz. (analiz sonucu sapma değeri ile birlikte 0,80 mg/lt ye denk gelmektedir)”
 

Mağazacılık AŞ. Yönetim Kurulu Üyesi ve ayrıca GSYİAD Başkan Yardımcısı Hakan Sarıöz, sarı-kırmızılı kulübün mağazacılığını ve hedeflerini SÖZCÜ’ye anlattı:

“Haziran 2023-Aralık 2023 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre Euro bazında yüzde 119’luk bir büyüme sağlayarak 33.7 milyon Euro (1.06 Milyar TL) satışla Galatasaray tarihinin en yüksek mağazacılık ciro rakamını ve artış oranını yakaladığımızı daha önce ilan etmiştik.”

24. ŞAMPİYONLUK PAROLASI

Haziran 2023-Haziran 2024 sezonluk hedefimizi ise yaklaşık 50 milyon Euro (2 milyar TL) olarak revize ettik. Aylık ortalamada 165 milyon TL ciro yaratıyoruz. Yüzde 128 oranında büyüme sağlayarak 3.5 milyon adete yakın bir ürünü taraftarımızla buluşturmayı hedefliyoruz. Başkanımız Dursun Özbek’in vizyonu doğrultusunda gelecek sezon hedefi ise 3.5 milyar TL… Hedefimiz 24. şampiyonluğumuzu taraftarımızla birlikte ve yeni ürünlerimizle kutlayabilmek.

‘EKİBİMİZ HARİKA’

Şu anda tüm talepleri karşılayabiliyoruz, harika bir ekiple çalışıyorum. Hepsi çok iyi. Galatasaray taraftarı aynı zamanda. GS Store Genel Müdürümüz Uğur Bey ve ekibi ile beraber karşılayamayacağımız bir talep ya da aşamayacağımız bir zorluk olmaz.

PUMA FARK YARATACAK

“Yeni dönemde Puma ile birlikte sadece forma değil, tüm futbol takımı ürün ekosistemini de satışa açabilecek olmanın heyecanını yaşıyoruz. Ürün fiyatlama ve kârlılık anlamında da Puma anlaşması ticari anlamda kulüp ve mağazacılık için büyük bir başarıdır. Fark yaratacaktır. Ürün fiyatını belirleme hakkı bizdeyken, sipariş adedimizin büyüklüğüne göre alış fiyatını da belirlemek bizim elimizde. Bu sayede tüm taraftarlarımızın erişebileceği fiyatlarda forma tedariği sağlamak mümkün olacak.”

‘RADİKAL KARAR ALDIK’

Geldiğimizde mahkemeye taşınan konular vardı. Yönetim olarak bu konuya büyük önem veriyoruz. Depolama ve lojistik konularında çok radikal kararlar alıp değişiklikler yaptık. Bir daha o tip bir sıkıntının yaşanmaması için önlemlerimizi aldık.

BAŞKAN BEDAVAYA FORMA ALMAZ!

“Dursun başkanımıza (Özbek’e) çok büyük saygı duyuyorum. Her konudaki vizyoner bakış açısı ve bizlere duyduğu güvenle sağ olsun çok destek oluyor. Ne sayın başkanımız, ne de çok değerli yönetim kurulu üyelerimiz hiçbiri asla forma ya da bedava bir şey almazlar; bu konuya da inanılmaz büyük bir hassasiyetle yaklaşıyorlar. Galatasaray’ın her kuruşuna sonuna kadar sahip çıkmaya ve tüm haklarını korumaya çalışıyoruz, bizim burada olma sebebimizde bu zaten.”

GURBETÇİLERE ÖZEL MAĞAZALAR

“Online olarak ‘gsstore.org’a dünyanın her yerinden ulaşıp alışveriş yapabilirsiniz ama fiziki olarak yurt dışında mağazalarımız yoktu. O konuda da çalışmalarımızın sonuna geldik, çok yakın bir zamanda açıklayacağız. Yeni sezonla beraber Almanya, Belçika, Avusturya ve Hollanda başta olmak üzere Galatasaray ürünlerine çok daha kolay ulaşılmasını, oralarda birçok mağazada satılmasını sağlayacağız. Bu projenin mali olarak da kulübümüze ciddi katkıları olacak.”

“BÖYLESİ ANCAK AVRUPA’DA”

“Göreve geldiğimizden beri önceliği GS Store’un çok daha hızlı ve dinamik olmasını sağlamaya verdik. Geçen sene reaksiyon tişörtlerini yapmaya başladık. Icardi’nin Kadıköy’de golü attıktan sonra formasını kaldırarak tribünlere gösterdiği görüntüyü anında baskıya çevirdik ve iki gün sonra satışa çıktık. Her yeni transferimiz için KAP açıklamasından sadece 24 saat sonra fiziki olarak mağazalarda ikişer opsiyon ‘Welcome Tee’ (Hoş geldin tişörtlerini) satışa çıktık. Bunu Türkiye’de ya da Avrupa’da yapabilen, bu kadar hızlı anında üretip satışa çıkabilen başka bir kulüp yok. Elimizden geldiğince anlık reaksiyonları çok daha hızlı vermeye çalışıyoruz; daha da iyi olacağız.”

“700 BİN FORMAYA ULAŞACAĞIZ”

– Asıl odağımız şampiyonluk ürünleri. Titizlikle çalışıyoruz.

– Forma satışında bu sezon 700 bin seviyesine ulaşmış olacağız; bu Avrupa kulüpleri seviyesinde çok ciddi bir satış rakamı olacak.

– 100. yıla özel tasarlanan formalarımız ilk satışa çıktığında 72 saatte 65 bin adet sattı. Yeniden satışa çıkan bu forma için hedefimiz 275 bin.

– Premier League takımlarına tasarım yapan İngiltere’de bir ofisle çalışmaya başladık. Onların ilk ürünleri mayıs ayında taraftarımızla buluşacak.

– Icardi’nin bilekliği çok beğenildi. Acaba ‘GS Store bunu yapar mı’ derken 24 saat sonra Zen Pırlanta ile anlaşıp satışa çıktık.

Çalınan ürünlerin ikinci el eşya satışı yapılan sitelerde satışa sunulduğu belirtilirken o sitelerden biriyle yapılan yazışmalarda ürün satışı yapan kişilerden birinin Galatasaray Futbol Kulübü’nde şoför olarak çalışan sanık Ahmet Kör’ün eşi Ergül Kör, diğer satış yapan kişinin ise Buğra Fatih Ünsal olduğuna yer verildi.

Galatasaray kulübü yetkililerince alıcı gibi hareket ettirilen Murat Kabaş, Buğra Fatih Ünsal ile iletişime geçti. Kabaş’a kulübe ait formaları satmaya çalışan Ünsal’ın, kulüpte malzeme sorumlusu olarak çalışan Gürsel Polat, çamaşırhane-temizlik sorumlusu sanık Turgut Uygun ve masör olarak görev yapan sanık Sedat Peker ile irtibatının olduğu tespit edildi.

“ÇALINAN ÜRÜNLERLE 2 YIL HAKSIZ KAZANÇ SAĞLANDI”

Ünsal’ın evinde 6 koli özel ürünün olduğu, ele geçirilen ürünlerin bazılarının orijinal ve piyasada temininin mümkün olmadığı da mütalaada belirtildi. Sanıkların savunmalarında belirttikleri gibi “Ürünlerin kullanılmış olup maç sonrası hediye edilen, soyunma odasında bırakılan veya unutulan ürünlerden” olmadığı, bu ürünlerin sayımda eksik olduğu tespit edilen 2 bin 443 adet üründen olduğuna yer verildi. Sanıkların 2 yıl içinde haksız kazanç sağlamak maksadıyla Galatasaray Kulübü’nün deposundan çaldıkları ürünleri satışa sundukları kaydedildi.

Yılmaz Yanık, Ahmet Kör, Gürsel Polat ve Turgut Uygun’un ‘iştirak halinde zincirleme şekilde bina ve eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık’ suçundan ayrı ayrı 6 yıl 3 aydan 17 yıldan 6 aya kadar, Buğra Fatih Ünsal’ın ‘suç eşyası satın almak’ suçundan 7 ay 15 günden 5 yıl 3 ay kadar hapis cezası istendi.

Sedat Peker’in ise atılı suçu işlediğine ilişkin cezalandırılmasına yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından beraati talep edildi.

İDDİANAMEDEN

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan İddianamede, soruşturmanın piyasada satışı yasak bu ürünlerin, ikinci el eşya satışı yapılan bir internet platformunda pazarlandığının tespit edilmesi üzerine, Galatasaray Kulübü tarafından 2021 yılı Eylül ayında yapılan suç duyurusuyla başladığı bildirildi.

Galatasaray futbol A takımının futbol müsabakaları sayısı kadar sponsor firma tarafından sağlanan ürünlerin, futbolcuların terlemesini önlemek gibi birçok özelliğe sahip olduğu belirtilen iddianamede, söz konusu ürünlerin öngörülen süreden önce tükendiğinin anlaşılması üzerine araştırma yapıldığı anlatıldı. Florya Metin Oktay Tesisleri’nde yapılan aramada ürünlerin bir kısmının bulunduğu ancak, tesiste bulunması gereken 2 bin 443 ürünün haksız şekilde kulüp dışına çıkarıldığı tespit edildi. Piyasada satışa sunulan ürünlerden daha üstün özelliklere sahip olan ürünleri, Trendyol bünyesinde yer alan ikinci el satış platformu ‘Dolap’ isimli uygulama üzerinden, kulüpte şoför olarak çalışan Ahmet Kör ve tesis çalışanları ile irtibatı olduğu tespit edilen Buğra Fatih Ünsal’ın ‘Kelepir Marketi’ kullanıcı ismiyle ürünleri satışa sunduğu tespit edildi.

İddianamede, Galatasaray futbolcuları ve heyet tarafından kullanılmış olmasının bu ürünlerin, taraftar tarafından yoğun ilgisine neden olduğu, ürünlere kolayca erişim sağlayan kişilerle, temin eden kişilerin bir araya gelerek yasa dışı bir piyasa oluşturdukları belirtildi. Şüpheliler, Gürsel Polat, Turgut Uygun, Sedat Peker ve Yılmaz Yanık’ın ürünleri Buğra Fatih Ünsal’a sattıkları, böylece piyasaya arz edildiği, Ahmet Kör’ün de internette satışa sunduğu bildirildi. İddianamede şüphelilerin ‘Zincirleme şekilde bina ve eklentileri içerisinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık’ suçunu işledikleri gerekçesiyle, her bir şüphelinin ayrı ayrı 6 yıl 3 aydan 17 yıl 6 aya kadar hapsi talep ediliyor.

Dijitalleşme ve pandemi ile birlikte abone sayısını hızla artıran ve hem özel içerikleri hem de dizi ve film arşiviyle sık sık gündeme gelen Netflix’teki maaş politikasını ABD merkezli medya kuruluşu Business Insider paylaştı.

Kamuya açık verileri inceleyen Business Insider, Netflix’in ABD’deki yıllık maaşlarının 72 bin dolar ile 1 milyon dolar arasında olduğunu ortaya çıkardı.

2022 yılında abone kaybı yaşayan ve yaklaşık 450 kişiyi işten çıkaran Netflix geçen yıl ise toparlanma sürecine girmişti.

İÇERİK VE YAPIM DEPARTMANLARI

Yardımcı, İçerik Stratejisi ve Analizi: Ortalama 139.179 $; 89.357 $ ile 189.000 $ arasında değişiyor
Ortak, Stüdyo Stratejisi ve Analizi: Ortalama 173.827 $; 137.654 $ ile 210.000 $ arasında değişiyor.
İçerik Stratejisi ve Analiz Sorumlusu: 160.000 $
Koordinatör, Büyük Stüdyo Film Lisanslama: Ortalama 123,386 $ ; 121,763 $ ile 125,008 $ arasında değişiyor.
Koordinatör, Post Prodüksiyon, Bağımsız Film: $139,318
Koordinatör, Post Prodüksiyon, Bağımsız Film: $164,382
Post Prodüksiyon Direktörü: 172.328 $
Yönetmen, Belgesel Film: 172,328 Dolar
Direktör: 183.082 $
Yönetmen, Yapım Yönetimi, Orijinal Stüdyo Filmi: 172,328 $
Yönetici Asistanı, İçerik ve Kurumsal Etkinlikler: $82,326
Yönetici, Yaratıcı Geliştirme ve Prodüksiyon: Ortalama 137.800 $ ; 92.518 $ ile 183.082 $ arasında değişiyor.
Müdür, Yaratıcı Hizmetler: 475.000 $
Yönetici, İçerik Stratejisi ve Analizi: Ortalama 159,619 $; 89,357 $ ile 159,619 $ arasında değişiyor.
Yönetici, Belgesel Film: 281,394 $ medyan; 183,082 $ ile 379,706 $ arasında değişiyor.
Müdür, Posta Hizmetleri: $183,082
Müdür: 172.328 $
Kıdemli Müdür, İçerik Stratejisi ve Analizi: 117.374 $
Dikey Lider: $166,046

VERİ, MÜHENDİSLİK VE ÜRÜN DEPARTMANLARI

Analitik Mühendisi: $184,850
Uygulama Güvenliği Mühendisi: $172,536
Veri Analisti: 183,310 $
Veri ve İçgörü Proje Yöneticisi: Ortalama 257.764 $; 239.200 $ ile 276.328 $ arasında değişiyor.
Veri Mühendisi: Ortalama 192,941 $; 139,464 $ ile 283,442 $ arasında değişiyor.
Veri Mühendisliği Müdürü: 218,608 $
Veri Bilimci: Ortalama 183.310 $; 183.310 $ ile 295.194 $ arasında değişiyor.
Veri Görselleştirme Mühendisi: 192,941 $
Direktör, Büyüme Veri Mühendisliği: 1 milyon dolar
Ürün Platformu Stratejisi, Planlama ve Analiz Direktörü: 206.274 $
Mühendislik Müdürü: Ortalama 266.926 $; 184.080 $ ile 672.000 $ arasında değişiyor.
Mühendislik Müdürü, Çekirdek Veri Platformu: 276,328 $
Mühendislik Müdürü, Kimlik: $775,000
Mühendislik Müdürü, Gelir Finansmanı Altyapısı: $276,328
Mühendislik Müdürü, Stüdyo Temelleri Mühendisliği: $276,328
Yönetici, iOS UI: 266.926 $
Müdür, Ürün Platformu Stratejisi, Planlama ve Analiz: Ortalama 225.577 $; 151.154 $ ile 300.000 $ arasında değişiyor.
Müdür, Ürün SP&A, Stüdyo Ürün: 137.654 $
Müdür, Ürün Stratejisi, Planlama ve Analiz: 136.573 $
Yönetici, UI Mühendisliği: Ortalama 243.516 $; 184.080 $ ile 800.000 $ arasında değişiyor.
Performans Mühendisi: Ortalama 238,192 $ medyan; 192,941 $ ile 283,442 $ arasında değişiyor.
Gizlilik Yazılım Mühendisi: $283,442
Ürün Tasarımcısı: 184,080 $ ortalama; 96,304 $ ile 430,000 $ arasında değişiyor.
Ürün Müdürü: Ortalama 266.926 $; 210.704 $ ile 283.442 $ arasında değişiyor.
Ürün Müdürü, Bulut Altyapısı: $276,328
Ürün Müdürü, Geliştirici Üretkenliği: $184,080

FİNAN VE HUKUK DEPARTMANI

Ortak: 145.038 $
Ortak, Fiziksel Üretim Hukuku: 86,403 Dolar
Yardımcı, Üretim Finansmanı: Ortalama 140.383 $; 120.765 $ ile 160.000 $ arasında değişiyor.
İçerik Muhasebecisi: Ortalama 106.018 $; 101.650 $ ile 106.974 $ arasında değişmektedir
Direktör, Ticari ve Hukuki İşler, Post Prodüksiyon ve Prodüksiyon Planlama: 218.754 $
Direktör, Üretim Finansmanı: 193.274 $
Finans Fonksiyonel Lideri: 132,787 $
Dolaylı Vergi Analisti: 132,787 Dolar
Uluslararası Vergi Analisti: $120,765
Yasal Teknoloji Müdürü: 300,000 $
Müdür, Tüketici Ürünleri ve Deneyimleri: $92,518
Müdür, Pazarlama ve Fikri Mülkiyet Hukuku Operasyonları, Araçları ve İş Akışları: $129,293
Müdür, Üretim Finansmanı: Ortalama 175.116 $; 101.650 $ ile 248.581 $ arasında değişiyor.
Müdür, Gelir Yönetimi ve Analitiği: Ortalama 217.600 $; 140.005 $ ile 295.194 $ arasında değişiyor.
Kıdemli İçerik Muhasebecisi: $101,650

PAZARLAMA VE HALKLA İLİŞKİLER DEPARTMANLARI

Yardımcı Ürün Yöneticisi, Canlı Hizmetler: 214.074 $
Direktör, İş Geliştirme: 249.912 $
Dublaj Yöneticisi: 196,934 $
Müdür, Reklam Stratejik Planlama ve Analiz: 166.046 $
Müdür, Reklamlar: Ortalama $121,763; $95,826 ile $205,150 arasında değişiyor.
Müdür, ABD Filmleri Pazarlama: 196.934 $
Pazarlama Yaratıcı Yapımcısı: $196,934
Medya Operasyonları Uzmanı: Ortalama 122.834 $; 114.670 $ ile 130.998 $ arasında değişiyor.
Üretim Planlayıcısı: 195,936 Dolar
Ürün Planlayıcısı, Promosyonel AV & Tasarım: 230.818 $
Proje Yöneticisi, Büyüme Ortaklıkları: 230.381 $
Kıdemli Direktör, Yetenek İlişkileri ve Ödüller: Ortalama 165,693 $ medyan; 93,579 $ ile 195,936 $ arasında değişiyor.
Kıdemli Müdür, Kreatif, Pazarlama Ortaklıkları: 195.936 $
Kıdemli Üretim Planlayıcısı: 205.150 $
Uzman, İletişim: $93,579

Bakanlık, yaklaşan ramazan ayı dolayısıyla denetimlerini sıklaştırdı. Bu kapsamda Bakanlık ekiplerince Ankara, İstanbul, Adana, Mersin, Bursa, Antalya, Konya, İzmir, Kocaeli ve Kayseri’deki marketlerde eş zamanlı fahiş fiyat ve etiket denetimi yapıldı.

Ekipler, özellikle temel gıda ve temel ihtiyaç ürünlerine yönelik etiketleri inceledi. Denetimlerde, ürünlerde fahiş fiyat olup olmadığına, ürünün etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında fark bulunup bulunmadığına, etiketlerdeki ürün fiyatının son değişim tarihi ile önceki fiyatı gibi bilgilere bakıldı.

Meyve ve sebze reyonunda da ürünlerin menşei ve geliş fiyat bilgisi Hal Kayıt Sistemi (HKS) üzerinden kontrol edildi.

Ankara Ticaret İl Müdür Vekili Elif Tan, Ankara’da bir markette gerçekleştirilen denetimin ardından yaptığı açıklamada, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında fiyat etiketi ve haksız fiyat artışlarıyla ilgili denetim yaptıklarını söyledi.

Marketlerde özellikle fiyat etiketlerini incelediklerini aktaran Tan, “Etiketlerde, malın birim fiyatı, satış fiyatı ve üretildiği yer gibi unsurların olup olmadığına, ayrıca ürünün raf ve kasa fiyatının uyumuna bakıyoruz. Ayrıca fahiş fiyat artışları ile ilgili denetimlerimiz de var” dedi.

BÜYÜK GIDA TOPTANCILARI DA DENETLENDİ

İstanbul Ticaret İl Müdürü İsmail Menteşe ve beraberindeki ekip de Kağıthane’de bulunan bazı marketlerde denetim gerçekleştirdi.

Ramazan ayı öncesinde ürün fiyatlarını kontrol ettiklerini ifade eden Menteşe, “Yaklaşık üç haftadır İstanbul’daki büyük gıda toptancılarını denetliyoruz. Oradaki ürünleri inceledik. Perakendede de temel gıda maddeleri başta olmak üzere ramazan ayında yoğun tüketilecek ürünlere yönelik hem etiket hem fahiş fiyat denetimi yapıyoruz” dedi.

Menteşe, kontroller esnasında ürünün fiyat değişim tarihi ile şu an ki satış fiyatına da dikkat ettiklerine işaret ederek, “Son 2-3 ay içerisindeki fiyat hareketleri ve bugünkü fiyat hareketlerini karşılaştırıp, burada bir anormallik gördüğümüzde Bakanlığımızdaki Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna gönderiyoruz. Orada da bu firmaya farklı tutarlarda idari para cezaları uygulanıyor. Şu anda 150 yeni denetmen arkadaşımız İstanbul’a geldi. Ramazana kadar eğitimleri devam edecek. Ramazan ayı öncesinde başlattığımız bu denetimlere, ramazan ayı boyunca da yoğun şekilde devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Vatandaşların alışveriş yaparken etiket üzerindeki fiyat değişim tarihine bakmasını tavsiye eden Menteşe, herhangi bir olumsuz durumla karşılaşanların e-Devlet ve “Alo 175 Tüketici Danışma Hattı” üzerinden kendilerine şikayette bulunabileceklerini bildirdi.

DENETİMLER SÜRÜYOR

Mersin Ticaret İl Müdürü Ferhat Sümer de kent genelinde market denetimlerinin aralıksız sürdüğünü söyledi. Tespit ve inceleme sonuçlarının tutanakla kayıt altına alındığını aktaran Sümer, “Fiyat etiketlerinde yer verilen göstermelik, aldatıcı ve yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetiyle mücadelemize devam ediyoruz. Hem masada hem de sahada, yaklaşan ramazan ayı öncesi gerçekleştirdiğimiz yoğun denetimlerimiz sürüyor” ifadelerini kullandı.

Adana Ticaret İl Müdürü Hüseyin Gödelek de denetimlerin ardından yaptığı açıklamada, “Bakanlığımızın 81 ilde eş zamanlı başlatmış olduğu haksız fiyat artışı ve fiyat etiketi denetimlerimizi gerçekleştiriyoruz. Bu amaçla raflarda fiyat etiketi bulunup bulunmadığı, ürünün raftaki ve kasadaki fiyatında herhangi bir uyumsuzluk olup olmadığı konusunda incelemelerde bulunuyoruz.” dedi.

Kayseri Ticaret İl Müdür Vekili Gazi Dinçaslan, gerçekleştirdikleri denetime ilişkin değerlendirmede bulunarak, “Bir taraftan haksız fiyat artışları diğer taraftan da fiyat etiketlerinde yer verilen yanıltıcı indirimlerin neden olduğu tüketici mağduriyetleriyle etkin mücadelemize devam ediyoruz.” diye konuştu.

Bursa Ticaret İl Müdürü İsmail Aslanlar, ramazan ayı öncesi denetimlerin sıklaştırıldığını belirterek, “Cumhurbaşkanımızın gösterdiği ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefinin temel taşlarından ‘Ticaretin Yüzyılı’ hedefleri doğrultusunda fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşlarımızı korunmak için etkin mücadelemizi sürdürüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Konya Ticaret İl Müdürü Mustafa Çağlayan ve il müdürlüğü ekipleri de Konya’nın Selçuklu ilçesindeki marketlerde denetimde bulundu. Çağlayan, yaklaşan ramazan ayı öncesinde denetimleri yoğunlaştırdıklarını, tüm kentte denetim çalışmaları yaptıklarını söyledi.

Antalya Ticaret İl Müdürü Halil Özşahan da fahiş fiyat artışlarının olumsuz etkilerinden vatandaşları korumak için çaba gösterdiklerini dile getirerek, marketlerdeki reyonları tek tek gezerek fiyatları incelediklerini aktardı. Özşahan, denetimlerde bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde ceza uyguladıklarını kaydetti.

‘GEÇİT VERİLMEYECEK’

Kocaeli Ticaret İl Müdürü Veysi Uzunkaya, tüketicilerin, tacirin ve esnafın korunması maksadıyla ülke genelinde Ticaret Bakanı Ömer Bolat, il genelinde de Vali Seddar Yavuz’un talimatları doğrultusunda fiyat etiketi, haksız fiyat artışı, kasa ve raf fiyatı arasındaki farkların denetlenmesine yönelik çalışmalarının sürdüğünü söyledi.

Denetimlerin devam edeceğini ifade eden Uzunkaya, şöyle konuştu:

“Özellikle yaklaşan ramazan ayında hem gıda toptancıları hem marketler üzerinde yoğun denetimimiz devam edecektir. Bu denetimlerimiz sadece tüketicimizin korunmasına yönelik değil, dürüst, basiretli tacirlerimizin de haklarını korumaya yönelik olacaktır. Denetimler kimseye zarar vermek için değil, tam tersine tacirimiz, esnafımız ve tüketicimizin haklarını belli ölçülerde korumaya yöneliktir. Bu anlamda haksız fiyat artışlarına ya da fahiş fiyata yeltenecek tacirimize ve esnafımıza asla geçit verilmeyeceğini buradan ilan etmek istiyoruz.”

İzmir’de de Alsancak semtindeki bir zincir marketin şubesini denetleyen ekipler, fahiş fiyat, satıştan kaçınma, etiket ve kasa arasında fiyat farkı olup olmadığına yönelik incelemelerde bulundu. İzmir Ticaret İl Müdürlüğü yetkilileri, günde en az 5 ekiple kent genelinde 50-60 işletmede denetim yaptıklarına işaret etti. Denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda işletmelere idari para cezası uygulandığı bildirildi.

9 ay önce başlayan proje kapsamında gittikleri Bulgaristan’da gül aroması ile yapılan şekerin kendilerini çok etkilediğini belirten Doç. Dr. Gedik, daha iyisini yapmak için araştırma içine girdiklerini anlattı:

KORE VE JAPONYA’DA DA DENENDİ

“Bunun şeker formatında olması, şekerin vücut için zararlı bir madde olmasından dolayı şeker ve gıda maddesi olmadan daha standart formüller elde etmek istedik. Yaptığımız araştırmalarda Kore ve Japonya’da birer ürün gördük. Onlar da yutulabilir parfüm olduğu iddia edilen ürünlerdi. Yapılarını inceledik. Bize göre o ürünlerin içeriğinde kimyasal yapısı açısından çok koruyucu madde vardı. Daha iyisini yapabilir miyiz sorusu ile günümüze kadar geldik.”

“GÜL ÜRETİMİ OSMANLI RUS SAVAŞI’NDAN SONRA SEKTEYE UĞRADI”

“Hem bulunduğumuz bölge hem de Bulgaristan’da Kızanlık kısmına kadar olan bölge, Osmanlı döneminde gül üretiminin çok fazla olduğu yerler. Toplanan çiçeklerden gül yağı ve gül kongreti elde ediliyormuş. Bizim bulunduğumuz bölge de 1877-1878 yıllarında Osmanlı-Rus savaşı sonrasında gül üretimi büyük ölçüde sekteye uğruyor. Buradan kaçan ustalar Isparta, Bursa ve İzmir’e yerleşip üreticiliğe oralarda devam ediyor. Ama en çok devlet desteğiyle Isparta’da gül üretimi gerçekleştiriliyor.”

“TÜRKİYE’DE GÜL SINIRLI ALANDA KULLANILIYOR”

“Edirne ve Isparta’da yetişen gülleri temin edip çalışmalara başladık. Bu güllerden hem parfüm hem de çeşitli amaçlarla kullanılabilecek farmasötik ürünler geliştiriyoruz. Bu çeşitli amaçlar arasında dünyadaki gül üretimindeki çalışmalar bize rehberlik etti. Özellikle bize komşu olan ülkelerden İran ve Irak’ta gül yaprakları evlerde havanda ezilerek ve sumak ile karıştırılıp, tablete basılabilir bir hale getirilerek dismenore ağrılarında çeşitli can sıkıntısı durumlarında antidepresip özellikleri nedeniyle halk arasında çok kullanılmaktadır. Bizim ülkemizde ise gül yapraklarından gül yağı ve gül konkreti dışında reçel gibi gıda endüstrisinde yararlanılıyor. Ama dünyadaki diğer kullanım alanları gibi antimikrobiyal, antistres kaynaklı aromatik tedavilerde yoğun kullanımı gibi özellikler hiç yok. O yüzden kullanımı da artırmak istiyoruz. Bulunduğumuz bölgede buna bağlı olarak da gül yetiştiriciliğinin tekrardan yayılmasını istiyoruz.”

SARIMSAKTAN ESİNLENİLDİ

“Yapay malzeme kullanmadan gülün kendi aromasını verdiği bir kapsül içerisine koyduğumuz gülden elde ettiğimiz ekstreyi püskürtmeli kurutucuda toz haline getirdik. Bazen polimer ile kaplıyoruz. Bunu da yutulabilir bir hale getirmek için daha sonra kapsüllerin içerisine koyuyoruz. Kapsüllerde yoğun bir koku oluyor, bu koku gülden geliyor. Esinlendiğimiz yapı; sarımsak yediğimizde koku derimizde devam eder, gülün yapısında da geraniol sebebiyle sarımsaktaki etkiye çok benzeyen bir etki oluyor. Bizim yaptığımız deneylerde günlük 4 tane kapsül alınmasıyla gayet güzel bir koku verilebileceğini görmüş olduk. Bu ürün hiçbir zaman konvansiyonel parfümlerin yerine geçecek bir ürün değil. Beğeneni, beğenmeyeni olacak.”

“İÇERİSİNDE SADECE DOĞAL GÜL VAR”

“Bizim ürünümüz daha farklı; vücudun kokmasının dışında hem de tuvaletlerinde güzel kokmasını amaçladık. İçerisinde sadece doğal gül var. Siz aslında bu ürünü kullandığınız zaman, yoğunlaştırılmış bir gül almış oluyorsunuz. Dolayısıyla gülün diğer etkileri olan antistres, antimikrobiyal gibi özellikleri de almış oluyorsunuz. Dini sebeplerden dolayı alkol içeren ürünler kullanmak istemeyen kişiler tarafından tercih edilebilir. Meraklılar tarafından tercih edilebilir. Ama parfüm sektörü ile yarışabilecek bir ürün değil. Başka bir ürün, başka amaçları ve hayalleri olan bir ürün. Yapısı da sadece iyi kokmak değil. Bunun dışında inflamasyonu, antbakteriyel özelliği gibi diğer hastalıklara çözüm olabilecek. Özellikle ağrı kesici özelliği destekleyebilecek bir ürün. Ürün için patent başvurusunda da bulunduk.”

İnsan sağlığını da tehdit eden sahte ayakkabılar için uzmanlar uyarıyor. Doç. Dr. Bilgehan Çatal, sahte ayakkabılarda zararlı kimyasallar kullanıldığı takdirde bunun ayaklarda deri döküntülerine yol açabileceğini, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi dolayısı ile kansere bile neden olabileceğini aktardı.

“CİLDİN TEMAS ETMESİ KANSERE BİLE NEDEN OLABİLİR”

Doç. Dr. Bilgehan Çatal, “Sahte ayakkabı ile ilgili en büyük problem bunun bir denetim mekanizmasına tabii olmaması. Lisanslı ayakkabı üreticileri hem devlet hem de bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli olarak denetlenirler. Bu denetlemede kullandıkları malzemenin kalitesine, kullandıkları kimyasalların insan sağlığına zarar verip vermemesine göre denetlemeye tabi tutulurlar. Sahte ayakkabılar merdiven altı diye tabir ettiğimiz yerlerde denetimsiz üretiliyor. Bu yüzden kullandıkları boyalar ve kimyasalların insan sağlığına zararlı olup olmadığını bilmiyoruz. Eğer zararlı bir kimyasal kullanıyorlarsa bu, ayaklarda deri döküntülerine yol açabilir, hatta bazen kanserojen boyalar kullanılıp uzun dönemde bunlarla ayağın, cildin temas etmesi kansere bile neden olabilir. Bunun dışında sahte ayakkabılarla ilgili diğer bir problem de orijinal ayakkabıların iç taraflarında ayak destekleri vardır. Ama sahte ayakkabılarda genelde dış taraf benzetilir iç taraf orijinali gibi yapılmaz, çünkü maliyetleri düşürmek isterler. Ayak desteği uygun olmayan ayakkabılar giydiğiniz zaman da uzun süre ayakta kaldığını ya da yürüdüğünüz zaman ayak ve diz ağrılarına sebep olur. Bunun dışında orijinal ayakkabılarda genelde nefes alan ve terletmeyen malzemeler kullanılır, deri olsun ya da sentetik olsun. Yine sahte ayakkabılarda ücreti düşürmek için, maliyeti kısmak için nefes almayan terleten şeyler kullanılır. Bu da ayakta mantar gibi problemlere yol açabilir” dedi.

“İNTERNET ÜZERİNDEN SAHTE ÜRÜNLERİN SATIŞINA CİDDİ MANADA ŞAHİT OLUYORUZ”

Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, son dönemde çevrimiçi alışveriş sitelerinde sahte ürün satışlarının arttığını belirterek, “İnternet ortamından alışveriş yaparken belki düşük ücretle o ayakkabıyı görüyoruz ve satın alacağımızı düşünüyoruz fakat her zaman bu durum bu şekilde istediğimiz gibi gitmeyebiliyor. Zira son dönemlerde internet üzerinden sahte ürünlerin satışına ciddi manada şahit oluyoruz. Aynı şekilde dolandırıcılığın da arttığını görüyoruz. Özellikle özel günlerde insanlar birbirine hediye alabilmek için bu internet sitelerini kullanıyorlar. Ayakkabı da bu dönemlerde çok tercih edilen bir eşya durumuna gelmeye başladı. Bu dönemde ayakkabı alırken insanlar faturaya dikkat etmiyorlar. Yani ürün gönderiliyor fakat ürünün faturası söz konusu olmuyor. Hatta bazen internet üzerinden satış gerçekleştiren kişiler bu ayakkabıları satarlarken başkalarının üzerine açılmış IBAN’ları sizle paylaşıyorlar. Bu durum bir dolandırıcılık vakasının yaşanmasına sebebiyet veriyor. Çünkü satıcı kendi IBAN’ını paylaşmıyor, belki kiraladığı bir banka IBAN’ını kullanmış oluyor ve bu sayede aslında hesabını kiralatan ya da hesabı başkaları tarafından ele geçirilen kullanıcılar da bir mağduriyet yaşama durumu ile karşı karşıya kalıyor” ifadelerini kullandı.

“SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEN SATILAN AYAKKABILARI ALIRKEN İKİ KERE DÜŞÜNMEMİZ GEREKİYOR”

Tüketicilerin alışveriş yapacakları çevrimiçi siteleri Ticaret Bakanlığı’na ait Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi’nden kontrol etmeleri gerektiğini ifade eden Kırık, “Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi söz konusudur. Bu elektronik ticaret bilgi sistemi Ticaret Bakanlığı’nın oluşturmuş olduğu ve kullanıcılara bilgi verme mahiyetinde açılmış bir veri tabanıdır. Burada sitenin sorgulamasını yapacağız, o ilgili alışveriş sitesi ya da pazar yerinin onaylı olup olmadığını buradan görebilme şansımız söz konusu. Sosyal medya üzerinden satılan ayakkabıları alırken iki kere düşünmemiz gerekiyor. Burada kullanıcı yorumlarına dikkat etmemiz lazım. Hesabın açılış tarihini mutlaka kontrol etmemiz gerekir. Bir de takipçi sayısıyla beğeni sayısını bu noktada analiz etmemiz şarttır. Vatandaşlarımızın bu dönemde çok dikkatli olması gerekiyor. Mutlaka faturaya sahip olmaları gerekiyor. Bildiğiniz üzere 2 hafta içerisinde ayıplı ürün söz konusuysa, burada bir iade hakkı söz konusu oluyor. Fakat bu işlem gerçekleştirilmezse faturayla birlikte tüketici hakem heyetine başvuru yapabilirsiniz. Yine aynı şekilde tüketici mahkemelerinde de ayıplı ürünü tespit edebilir ama mutlaka faturasını sunarak dava açabilme şansınız söz konusudur” şeklinde konuştu.

“EKONOMİK AÇIDAN DAHA CEZBEDİCİ OLUYOR”

Vatandaşlar ise sağlık açısından zararlı olsa bile fiyat olarak sahte ayakkabıların uygun olduğunu belirtti. Enes Şaduman, “Aslında ben sahte ayakkabı giymiyorum ama giyme olasılığım bulunuyor. Çünkü bu zamanda ekonomik açıdan daha cezbedici oluyor. Çünkü orijinal olanlarda fiyatlar almış başını gidiyor. Sahte ayakkabılar sağlık açısından olmasa da en azından ekonomik açıdan güzel bir seçenek gibi karşımıza çıkıyor” dedi.

TÜKON Genel Başkanı Koçal, 14 Şubat Sevgililer Günü nedeniyle birçok sektörde özel kampanyalar ve indirimler yapıldığını belirterek, Sevgililer Günü’nün sadece tüketmek için ilan edildiğini ve tüketimi körükleme amacı taşıdığını söyledi.

Bu ve benzeri özel günlerde, gereksiz tüketim harcamalarının gerçekleştirildiğini aktaran Koçal, insanların temel ihtiyaçlarını göz ardı ederek harcama yapmalarının daha sonra maddi sıkıntılara yol açtığına dikkati çekti.

FİYATLAR ŞİŞİRİLİYOR

Koçal, Sevgililer Günü nedeniyle hazırlanan reklam kampanyaları ve indirimlerde sevgi gibi kutsal, saf ve temiz bir duygunun kullanıldığını ifade ederek, “Böylece çılgınca tüketim teşvik edilmiş oluyor. Sevgiyi basite indirgememeliyiz. Sevginin büyüklüğünü, güzelliğini veya saflığını hediye ile ölçemeyiz. Bu aslında her şeyi metalaştıran kapitalizm kültürünün anlayışıdır” değerlendirmesinde bulundu.

Sevgililer Günü öncesi uyarılarda bulunan Koçal, şöyle konuştu:

“Sevginin günü olmaz, yılda bir kez Sevgililer Günü nedeniyle hatırlanan sevgi, sevgi değildir. 14 Şubat Sevgililer Günü sadece tüketim tuzağıdır, düşmemek gerekir. Bu nedenle Sevgililer Günü nedeniyle hiçbir hediye alınmamalı. 14 Şubat’ta her zaman olduğu gibi sevgi paylaşılarak yüceltilmeli. Hediye almak için de 14 Şubat’tan sonraki bir gün tercih edilmeli. 14 Şubat gibi bu tür günlerde fiyatlar önce şişirilir sonra indirilerek tüketiciler yanıltılır.”

İNTERNET ALIŞVERİŞİNE DİKKAT

Aziz Koçal, tüketicilerin 14 Şubat Sevgililer Günü harcamalarını yaparken özellikle sosyal medyadaki aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı dikkatli olmaları gerektiğini söyledi.

Son dönemde, sosyal medya hesaplarında paylaşılan linklerle yayınlanan sahte görsellerdeki bilgilerin, ucuz ve kaliteli söylemleri nedeniyle tüketicilerin dolandırılmalarına neden olduğunu aktaran Koçal, bu mecralardaki sahte kampanya ve indirimlerden uzak durulmasını tavsiye etti.

Koçal, indirim kampanyası adı altında telefonlara yollanan bazı linklerle tüketicilerin dolandırılabildiklerine dikkati çekerek, “Özellikle bu tür mecralardan yapılan alışverişlerde tüketicilerin iki defa düşünmelerinde fayda var. Çünkü çoğu zaman bu hesapların temel amacı vatandaşların kredi kartı bilgilerini ele geçirmek oluyor.” ifadelerini kullandı.

Dolandırıcıların hedefi olmamak için güvenilir alışveriş platformlarının tercih edilmesi gerektiğini belirten Koçal, sosyal medya üzerinden ürün pazarlayan çoğu kişinin vergi kaydı bulunan tacir olmadığını kaydetti.

Koçal, “Tüketicilerin alışveriş sonrası hakkını arayabilmesi için karşı tarafın tacir-esnaf yani ulaşılabilir olması gerekir. İnternet adresinin başında yer alan ‘https’ kısmı mutlaka bulunmalı. Bazı internet adreslerinde sadece ‘http’ var. Bu güvenli olmayan bir site anlamına gelir. Ayrıca, tüketici dolandırılmak istemiyorsa online alışverişte ‘www’ ile başlayan siteleri tercih etmeli, alacağı ürünün fiyatı ve kalitesi ile ilgili gerekli araştırmayı yapması gerekmektedir.” diye konuştu.

TÜKETİCİ HAKEM HEYETİNE İNTERNETTEN BAŞVURULABİLİR

TÜKON Genel Başkanı Koçal, tüketicilerin en çok mağduriyeti online alışverişlerde yaşadığını vurgulayarak, “Sosyal medya sayfalarında oluşturulan linklerden verilen siparişlerin hiç gelmemesi ya da gelen ürünün sipariş verilenle alakasının olmaması, kargolarda yaşanan gecikmeler veya ürünün naklinin doğru yapılmaması nedeniyle siparişin zarar görmesi tüketicilerin en çok şikayet ettiği konular oldu.” dedi.

Tüketicilerin, söz konusu mağduriyetleri yaşamaları durumunda ikamet ettikleri il veya ilçenin tüketici hakem heyetlerine başvurabileceklerini hatırlatan Koçal, başvuruların e-Devlet üzerinden de yapılabileceğini belirtti.

e-Devlet’ten başvuru yapılırken mutlaka başvuru ekleri, ürün alım faturası, ödeme belgesi ve yazışmalar gibi belgelerin taranarak gönderilmesi gerektiğinin altını çizen Koçal, internet üzerinden yapılan alışverişlerde ürünün teslim tarihinden itibaren 14 gün içerisinde satıcı veya sağlayıcıya cayma bildirimi göndermek şartı ile alınan ürünün iade edilerek, yapılan ödemenin talep edilebileceğini sözlerine ekledi.

Yüzlerce mandalin bahçesi betona yenik düştü. Üretim 3 bin tonlara kadar geriledi. Yüzlerce ton mandalin ya ağaçların dallarında ya da toplanmadığı için yerlerde çürümeye ve kaderine terk edildi. Mandalina kasaları boş kaldı.

Dededen, babadan kalma üretimi devam ettiren Bodrum Mandalin Hareketi Öncüsü ve Bodrum Kent Konseyi Coğrafi İşaretler Çalışma Grubu Kolaylaştırıcısı Erman Aras konuyla iligili şunları söyledi:

“Tarihi Bodrum mandalinin öyküsü 350 yıl geriye dayanır. Bugüne kadar koruduk ve mücadeleyi sürdürüyoruz. Ancak yıllık üretim 3 bin tonların altına kadar düştü. Mandalini korumak için coğrafi marka unvanı aldık.

Mandalinden gazoz, lokum, kolonya, sirke, dondurma, reçel olmak üzere 25 çeşit markalı ürün yarattık. Kooperatif kuralım, birlik olalım dedik, olmadı, mandalin ya dalında kaldı, ya da düştüğü yerde. Bodrum mandalinini korumak için herkes elini taşın altına koymalı.

Dedelerimizden miras bu ürünü yitirirsek yerine koyacağımız ne yazık ki böyle bir ürün yok.”

HERKES ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYMALI MANDALİN KORUNMALI

Aras açıklamasının devamında ise şunları kaydetti:

“Bu nedenle bu ilçede yaşayan bu ilçeden para kazanan her işletme, her tüketici, sofrasında ve işyerinde Bodrum mandalini ve ürünlerini kullanmalı, üreticiyi korumalı. Binlerce işletme oldu, binlerce villa yapıldı.

Şimdi bunların sahipleri mandalin bahçeleri ile Bodrum yeşil kalsın istiyor, yeşil kalsın demekle Bodrum yeşil kalıyor mu hayır. Mandalini üreteci satamıyor satsa da para etmiyor. Bahçede elinden 5-6 TL. ye satıyor, aynı mandalin büyükşehirlerde 50- 60TL. ediyor.

Bu nedenle mandalin bahçesi sahipleri bize de imar gelse biz de bina yapsak diye bekliyor. Biz milli marka coğrafi ürün dediğimiz Bodrum mandalinini göz göre nasıl yok ediyoruz.

Sorulması gereken bu. Çaresi ise ilçedeki işletmelerin menülerini bunu koymaları, suyundan reçeline tatlısından lokumuna kadar ürünleri değerlendirmeli.”

Erman Aras

AĞAÇLARIMIZI SÖKÜYORLAR BİNALARI DİKİYORLAR

Eşi Hatice Uzun ile birlikte üretim yapan ve Ortakent Mahallesi’ndeki bahçenin önünde mandalinleri satmaya çalışan Alibey Uzun yaptığı açıklamada tarihi Bodrum mandalinin yok olmaya başladığını belirterek “Ağaçlarımızı söküyorlar, binaları dikiyorlar. Böyle giderse 5-10 yıl içinde yiyecek mandalin bulamayız. Çok acı Bodrum mandalinini bulamayacağız. Ürün para etmiyor. Bir karış toprak para ediyor, bir kilogram mandalin para etmiyor” dedi.

Can Pulak

MANDALİNİ YAŞATMAK İÇİN AĞAÇLARI TEK TEK KİRALAYACAĞIZ

8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın danışmanı olan ve halen turistik ilçede yaşayan Bodrum Mandalini Platformu üyesi Can Pulak ise şunları söyledi:

“Bu kadar değerli bir ürünün böyle heder olması, üretim masraflarının artması ve üreticiyi bezdirir hale gelmesi yürek burkucu. Mandalini önce ranttan kurtarmak lazım.

Bu nedenle onlarca bahçe ranta kurban gitti, ama geride kalan mandalin bahçelerini kurtarabiliriz. Üretimde direnenlere nasıl destek olabiliriz.

Her mandalin ağacını yıllık 100 TL. yi kiralayarak altına kişi adını plaketi çakılsın ve ürünün toplasın, yani isteyen herkesin dikili bir mandalin ağacı olsun.

Mandalin yerlerde çürümesin ve kesilmesini önemli ölçüde önlemiş oluruz. Dünyada eşi benzeri, lezzeti kokusu olmayan Bodrum mandalinini yaşatmış oluruz”

Kaplan, “Bu uygulamanın bir benzerini geçtiğimiz yıl nar aroması veren, nar ekşili sos ya da nar aromalı şurup gibi ürünlerde yapmıştık. Nar da limon da Türkiye için çok önemli bitkisel üretim ürünleri kalemi. Netice itibarıyla biz bu ürünlerin çok iyi de üreticisiyiz. Nar ekşisini doğrudan üretmek ya da limon suyunu doğrudan üreterek bu ürünlere katma değer sağlamak bakanlığımızın ebetteki çalışmaları arasında. Bu düzenlemelerle amacımız öncelikle tüketicilerimizi korumak. Tüketicilerimizin yanlış yönlendirilmesini engellemek ve bu sayede de ülkemizde katma değerli ürün üretimi artırmak. Ve bunun da ihracatımıza olumlu yansıyacağını düşünüyoruz” dedi.

‘KARARIN YAKIN ZAMANDA YAYIMLANMASINI PLANLIYORUZ’

Kaplan, konuya ilişkin kararı yayıma gönderdiklerini belirterek, “Kararın çok yakın bir zamanda yayımlanmasını planlıyoruz. Yayımlandıktan sonra da artık bu ürünler Türkiye’de üretilemeyecek. Tamamen limon suyundan elde edilmiş ürünler ambalajlanarak raflarımızda yer alacak, tüketicilerimize ulaşacak. Sadece limon aroması, su, tatlandırıcı vesaire gibi girdilerle limon sosu ya da benzer isimlerle ürünler üretilip raflarda yerini alamayacak. Limon aromalı sosta da bu yasaklamalar olduktan sonra piyasa kontrollerimizi yapacağız. Biz bu piyasa kontrollerimizi hem bu ürünleri üreten gıda işletmelerinde yapıyoruz hem de bu ürünlerin özellikle yoğun bir şekilde piyasaya arz edildiği toplu tüketim yerlerinde; lokanta, restoran ile perakende satış yerlerinde yapıyoruz. Oralarda tespitlerimiz olduğu zaman bu ürünlerle ilgili yani hem üretim yerinde hem tüketim yerinde tespitimiz olursa 5996 sayılı kanun kapsamında gerekli yasal işlemi uyguluyor ve bu ürünleri toplatıyoruz” diye konuştu.

‘ÇOĞUNDA LİMON YOK’

Yaptıkları araştırmalar sonucunda, limon soslarında limonun kendisine çok az rastlandığını ya da hiç rastlanmadığını vurgulayarak, “Şu an maalesef piyasadaki ürünlerin büyük çoğunluğunda limon yok. Bazı ürünlerde çok az miktarlarda limon kullanılıyor ama kalan kısmı yine diğer bileşenlerden oluşuyor. Şu an Türkiye’nin limon üretimi geçen yıla göre yüzde 75 arttı. Biz gerçekten limonda da narda da iyi bir üreticiyiz. Yani limonu hem yurt içi piyasamıza arz ediyoruz hem ihraç ediyoruz. Yani bu kadar üretimin olduğu bir yerde elimizde bu kadar ürünümüz var iken bundan limon suyu üretmek yerine limon suyu izlenimi veren sosların piyasaya arz edilmesi ve içerisinde hiç limon olmaması, limon suyu olmaması tabi ki manidardır. Biz de bunları gördüğümüz için, bakanlık olarak, düzenleyici yetkili kurum olarak müdahale etmek durumunda kaldık. Bu kararla tüketicimiz daha sağlıklı gıdaya ulaşmış olacak. Tüketicimizin yanıltılmasını önlenmiş olacak. Aynı zamanda katma değerli ürün üretimine de katkı sağlamış olacağız. Buradaki kararda önceliğimiz kesinlikle halk sağlığı. Bu, halkımızın sağlığını korumak için aldığımız bir karar” ifadelerini kullandı.

SIKI DENETİM OLACAK

Kaplan, söz konusu kararın Resmi Gazete’de yayımlandıktan sonra yürürlüğe gireceğini işaret ederek, “Yönetmeliğin yayımlanmasından önce üretilen bu ürünleri masalarda, restoranlarda bir süre daha görebileceğiz. Ama bu ürünler bu yıl sonu itibarıyla tamamen raflardan ve masalardan kalkacak. Yönetmelik yayımından itibaren halen bu ürünleri üreten işletmeleri tespit edersek onlara da yaptırım uygulayacağız. Tekrar ediyorum; yönetmeliğin yayımlandığı andan itibaren bu ürünlerin üretilmiyor olması lazım. Üretim noktalarında böyle tespitlerimiz olursa yasal işlem uygulayacağız. Raflarda ya da toplu tüketim yerlerinde üretilen ürünlerin de yine bizim yönetmelik yayınlanmasından önce mi sonra mı üretildiğinin kontrollerini yapacağız, öyle tespitlerimiz olursa yine onlara da yasal işlem uygulayacağız. Yani o konuda sıkı denetimleri de yürüteceğiz” dedi.

Bayraktar, 2023 yılında ve aralıkta üretici ile market arasındaki fiyat farklılıklarını değerlendirdi.

EN FAZLA FİYAT ARTIŞI YÜZDE 156,3’LE KABAKTA

“2023 yılı aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre markette takip edilen 41 ürünün tamamında fiyat artışı oldu.” değerlendirmesinde bulunan Bayraktar, şöyle devam etti:

“Fiyatı en fazla artan ürün markette yüzde 156,3 ile kabak oldu. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 152,5 ile yeşil soğan, yüzde 146,4 ile maydanoz, yüzde 141,9 ile zeytinyağı ve yüzde 138,5 ile patlıcan izledi. Üretimi bir önceki yıla göre azalan kabak, zeytinyağı, elma, salatalık, sivri biber ve kuru üzüm fiyatı en fazla artan ürünler oldu.”

Bayraktar, 2023’te üreticide en fazla fiyat artışının yüzde 365,9 ile kabakta görüldüğünü aktararak, kabaktaki fiyat artışını yüzde 263,1 ile zeytinyağı, yüzde 200 ile elma, yüzde 159 ile salatalık, yüzde 152,2 ile sivri biberin izlediğini belirtti.

Mandalina, limon, portakal ve kuru soğanda üretici fiyatlarında düşüş görüldüğüne değinen Bayraktar, “Üreticide mandalinanın yüzde 63, limonun yüzde 57,1, kuru soğanın yüzde 31,9, portakalın yüzde 2,3 oranında fiyatları düştü. Bu düşüşlere rağmen markette portakalın yüzde 29,5, mandalinanın yüzde 20,8, kuru soğanın yüzde 15,8, limonun yüzde 0,5 oranında fiyatının artması dikkati çekti.” değerlendirmesinde bulundu.

AYLIK FİYAT DEĞİŞİMLERİ

Bayraktar, aralıkta bir önceki aya göre üretici ve market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 408,5 ile mandalinada görüldüğünü, bunu yüzde 407,4 ile limon, yüzde 277,8 ile portakal, yüzde 243 ile kuru soğanın takip ettiğini belirterek, “Mandalina ve limon 5 kat, portakal 4 kat, kuru soğan ve marul 3,5 kat, yeşil soğan 3 kat fazlaya satıldı.” ifadesini kullandı.

Aralık ayında marketlerde takip edilen 42 ürünün 30’unda fiyat artışı, 12’sinde fiyat azalışı görüldüğünü aktaran Bayraktar, şunları kaydetti:

“Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 54,5 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki fiyat artışını yüzde 54 ile yeşil fasulye, yüzde 46,7 ile marul, yüzde 30,1 ile salatalık, yüzde 27,3 ile ıspanak takip etti. Markette fiyatı en çok azalan ürün yüzde 16 ile mısırözü yağı oldu. Mısırözü yağındaki fiyat düşüşünü yüzde 11,8 ile portakal, yüzde 9,1 ile nohut, yüzde 7,3 ile pırasa, yüzde 4,2 ile ayçiçek yağı, yüzde 3,5 ile patates izledi.”

Bayraktar, aralık ayında üretici fiyatlarında takip edilen 34 ürünün 23’ünde fiyat artışı olurken, 3’ünde fiyat düşüşü görüldüğünü. 8 üründe ise fiyat değişimi olmadığına işaret ederek, üreticide en çok fiyat düşüşünün yüzde 20,5 ile beyaz lahanada, en fazla fiyat artışının ise yüzde 58,5 ile marulda görüldüğünü belirtti.

Girdi fiyatlarındaki değişimleri de değerlendiren Bayraktar, gübre, yem, elektrik, zirai ilaç gibi girdilerin üreticilere makul fiyatlardan sağlanmasını istedi.