Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) verilerinden yapılan derlemeye göre, geçen yıl elde edilen gelirlere yönelik 1 Mart’ta başlayan gelir vergisi beyan dönemi 5 Nisan’da sona erdi.

Geçen yıl kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan gelir elde eden 1 milyon 811 bin mükellef beyanname verdi.

GİB, beyanname verme süresinin sona ermesinin ardından yaptığı incelemede, gelir elde ettiği halde beyanname vermeyen 400 binden fazla mükellefi tespit etti. Bu mükelleflerin vergi dairelerine bildirilmesine ilişkin çalışmalar başlarken, kısa süre içinde bildirimlerin yapılması bekleniyor.

Beyanname vermeyen mükellefler için son bir olanak daha bulunuyor. Elde ettikleri bu gelirlere ilişkin beyanname vermeyen mükellefler, pişmanlık imkanından faydalanabiliyor.

Kira gelirlerine ilişkin beyannamelerin verilmesine yönelik merak edilen 5 soru ve cevapları şöyle:

Soru 1 : Hangi mükellefler pişmanlık hükmünden yararlanabiliyor?

Sahip oldukları konuttan geçen sene yıllık 21 bin lira, iş yerinden ise 150 bin liranın üzerinde kira geliri elde eden gayrimenkul sahiplerinin gelir vergisi ödemesi gerekiyor. Gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyen mükellefler, ilgili vergi dairesi tarafından kendilerine yazı gönderilmeden önce pişmanlık imkanından yararlanarak beyanname verebiliyor. Pişmanlık hükmüyle beyanname verildiğinde, ceza uygulanmadan vergilerin ödenmesi imkanı bulunuyor.

Soru 2 : Bu hükümden faydalanmak isteyen mükellefler nasıl başvuru yapabilecek?

Mükellefler vergi dairesine giderek “pişmanlıkla beyanname vermek istediklerini” belirtecek ve dilekçeyle başvuru yapacak. İsteyen mülk sahipleri, Gelir İdaresi Başkanlığının “gib.gov.tr” internet adresindeki “Hazır Beyan Sistemi” üzerinden de beyannamelerini “pişmanlık” seçeneğini işaretleyerek doldurabilecek.

Soru 3 : Zamanında beyanname dolduran ancak vergisinin ilk taksitini ödemeyen mükellef vergisini ne zaman ödemeli?

Gelir vergisi, her yıl martta beyan ediliyor, mart ve temmuz aylarında 2 taksit halinde ödeniyor. Beyannamesini zamanında verdiği halde ilk taksitini ödeyememiş mükellefler, ödemede geciktikleri her ay için aylık yüzde 3,5 gecikme zammı ödeyecek. Vergi dairesinin icra işlemlerine muhatap olmamak için borcun bir an önce ödenmesi önem taşıyor.

Mükellefler, verginin taksitle ödenmesi talebinde de bulunabilir. Gerekli şartları taşımaları kaydıyla bu borçlar tecil faiziyle birlikte taksitler halinde ödenebiliyor.

​​​​​​​Soru 4 : Kira geliri nedeniyle tahakkuk eden vergi nasıl ödenecek?

Vergiler, Dijital Vergi Dairesi’nden (dijital.gib.gov.tr), mobil uygulamadan anlaşmalı bankaların banka kartı/kredi kartı, banka hesabından havale yoluyla, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankalara ait kartlar, vergi tahsiline yetkili bankalar, vergi dairesi vezneleri aracılığıyla veya PTT şubelerinden ödenebiliyor.

Soru 5 : Kira gelirleri beyan edilirken hangi giderler düşülebiliyor?

Elde edilen kira gelirinden “götürü” ve “gerçek” olmak üzere iki farklı yöntemle giderler düşülebiliyor. Götürü gider yöntemini seçen mükellefler, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın yüzde 15’ini gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebiliyor.

Gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda ise kiraya verilen gayrimenkul için ödenen aydınlatma, ısıtma, su, asansör, idare, sigorta, faiz,​​​​​​​ ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu, onarım giderleri ile oturulan konut veya lojmanların kira bedeli gayrisafi hasılattan düşülebilir.

Şimşek, kira gelirlerine ilişkin beyan döneminin sona ermesinin ardından yapılan çalışmalara ilişkin değerlendirmede bulundu.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, mükelleflerin vergide gönüllü uyumunu artıran uygulamaları hayata geçirdiğini anımsatan Şimşek, bu yılın başından itibaren, kira geliri elde edip beyanname vermesi gereken mükelleflerin tespitine ve bilgilendirilmesine yönelik birçok çalışma gerçekleştirildiğini söyledi.

Şimşek, bu kapsamda ilk olarak bankalar, sigorta şirketleri, tapu ve nüfus idareleri başta olmak üzere çok sayıda kurumdan elde edilen bilgiler kullanılarak yapılan analizler neticesinde, kiraya verildiği tespit edilen yaklaşık 1,5 milyon konut nezdinde fiili denetim çalışması başlatıldığını bildirdi.

Vergi dairesi çalışanları tarafından tek tek ziyaret edilen konutlarda, evin sahibine, kiracıya ve kira tutarına ilişkin bilgilerin kayıt altına alındığını aktaran Şimşek, bu kapsamda 400 binden fazla adreste fiili kontrol yapıldığını ifade etti.

‘BEYANNAME SAYISI YÜZDE 27 ARTTI’

Şimşek, ayrıca Dijital Vergi Dairesine eklenen “Kira Bildirim Formu” üzerinden de kiracıların kiraladıkları konut ve iş yerlerine ilişkin bilgileri hızlı ve kolay şekilde Başkanlığa iletmelerine imkan tanındığını anımsatarak, şunları kaydetti:

“Başkanlık, beyan döneminin başlangıcı olan 1 Mart’tan önce beyanname vermesi gereken ile beyan dönemi içinde beyanname vermeyen 1 milyondan fazla mükellefe bilgilendirme ve hatırlatma SMS’leri gönderdi. Beyan dönemi boyunca vergi dairelerinin yanı sıra alışveriş merkezlerinde kurulan stantlar aracılığıyla da mükelleflerin beyannamelerini kolayca verebilmeleri sağlandı.”

Beyanname döneminin sonuçlarına ilişkin de bilgi veren Şimşek, “5 Nisan Cuma günü sona eren beyan dönemi içinde kira, ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan gelir elde eden 1 milyon 811 bin mükellef beyanname verdi. Söz konusu mükellefler tarafından verilen beyannameler ile 399,2 milyar lira matrah ve 126,9 milyar lira vergi beyan edildi.” ifadelerini kullandı.

Şimşek, geçen yılın mart ayında 1 milyon 423 bin mükellefin 192,4 milyar lira matrah ve 63,2 milyar lira vergi beyan ettiğini anımsatarak, geçen yıla oranla beyanname sayısında yüzde 27, matrahta yüzde 107 ve hesaplanan vergide yüzde 101 artış gerçekleştiğini dile getirdi.

Bu yıl beyanname sayısı ile beyan edilen matrah ve vergi tutarlarının, Hazır Beyan Sistemi’nin hayata geçirildiği 2016 yılından bugüne kadarki en yüksek sayı ve tutar olduğunu vurgulayan Şimşek, şu değerlendirmede bulundu:

“Gelir İdaresi Başkanlığı beyan döneminin sona ermesinin ardından kira, ücret ve değer artışı kazancı kaynaklı gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyen mükellefleri tespit etti. Bu mükellefler, haklarında cezalı işlem yapılmak üzere en kısa süre içinde vergi dairelerine gönderilecek.

Gelir elde etmesine rağmen beyanname doldurmayanlar, vergi dairesinden yazı gelmeden Vergi Usul Kanunu’nun pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname verebiliyor. Pişmanlıkla beyanname verildiğinde ceza kesilmiyor. Beyanname, Hazır Beyan Sistemi ile internetin olduğu her yerden verilebiliyor ve vergi de yine bu sistem üzerinden banka kartı ya da kredi kartı ile çevrim içi ödenebiliyor.”

‘ADIM ATMAYA DEVAM EDECEĞİZ’

Bakan Şimşek, kayıt dışılığı azaltmak, rekabet ortamını iyileştirmek için adım atmaya devam edeceklerini belirterek, şöyle devam etti:

“Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında bu yıl yapılacak çalışmaların bir parçası olan kira denetimleri kapsamlı ve tüm ülke çapında yürütülüyor. Adil rekabet ve mali disiplin için kayıt dışılıkla mücadeleyi güçlendiriyoruz. Vergi kayıp ve kaçağına sebebiyet vererek haksız kazanç sağlayanların her zaman olduğu gibi şimdi de takipçisi olacağız.

Elde edilen kazançların beyan döneminde doğru şekilde beyan edilmesi, vergi adaletinin sağlanması açısından da önem taşıyor. Vergi kayıp ve kaçağının önüne geçilmesi için çalışmalarımız kararlılıkla sürecek, vergi kaçağına sebep olanların üzerine kararlılıkla gidilecek.”

Beyaz Saray, 1 Ekim’de başlayacak 2025 mali yılına yönelik hükümet harcamalarını içeren bütçe teklifini, ABD Kongresi’ne sundu.

Biden yönetiminin gelecek mali yıla yönelik bütçe teklifi, 2024 mali yılının 5 ayının geride kalmasına rağmen bazı hükümet kurumlarına finansman sağlayacak bütçe tasarısının hala kongrede görüşüldüğü bir dönemde geldi.

ABD’de kasımda düzenlenecek başkanlık seçimlerine aylar kala Biden’ın politika vizyonunu da yansıtan bütçe teklifine göre, 2025 mali yılında 5,5 trilyon dolarlık gelir sağlanması hedeflenirken; 7,3 trilyon dolarlık harcama yapılması planlanıyor.

Biden, 2024 mali yılına yönelik bütçe teklifinde 6,9 trilyon dolarlık harcama yapılmasını öngörmüştü.

SAVUNMA BÜTÇESİNDE YÜZDE 1’LİK ARTIŞ

Bütçe teklifinde, Rusya’nın Ukrayna’daki ve İsrail’in Gazze’deki savaşı devam ederken savunmaya yönelik harcamalarda 2024 mali yılına kıyasla yüzde 1’lik artış öngörülüyor.

Savunma harcamaları için 2025 mali yılında 895 milyar dolarlık kaynak ayrılıyor. Bu tutarın 849,8 milyar dolarının Savunma Bakanlığına (Pentagon) aktarılması, kalanıyla da diğer bakanlıklar bünyesindeki savunma harcamalarının finanse edilmesi öngörülüyor.

Gelecek mali yıla ilişkin bütçe teklifinde savunma dışı harcamalar için ayrılan kaynağın ise yüzde 6,9 artışla 621 milyar dolara çıkarılması planlanıyor.

ABD’de 2025 mali yılında Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığına 133,8 milyar dolar, Gazi İşleri Bakanlığına 129,3 milyar dolar, Eğitim Bakanlığına 82,4 milyar dolar, Dışişleri Bakanlığına 64,4 milyar dolar, Enerji Bakanlığına 51,4 milyar dolar, Adalet Bakanlığına 37,8 milyar dolar, Tarım Bakanlığına 29,2 milyar dolar, Ulaştırma Bakanlığına 25,4 milyar dolar, İçişleri Bakanlığına 17,8 milyar dolar, Hazine Bakanlığına 14,4 milyar dolar, Çalışma Bakanlığına 13,9 milyar dolar ve Ticaret Bakanlığına 11,4 milyar dolarlık kaynak ayrılması öngörülüyor.

ZENGİNLERE YÖNELİK VERGİLER ARTACAK

Biden’ın bütçe teklifi, geçen yılda olduğu gibi, bütçe açığının 10 yılda yaklaşık 3 trilyon dolar azaltılmasını hedefliyor.

Bu kapsamda zenginler ve şirketlere yönelik vergilerin artırılmasıyla vergi boşluklarının kapatılması, büyük ilaç ve petrol şirketlerine olan harcamalarla sıkı önlemlerle diğer israf harcamalarının kesilmesi planlanıyor.

Milyarderlerin gelirlerinin en az yüzde 25’ini vergi olarak ödemesinin teklif edildiği bütçenin, büyük şirketler için vergi oranlarının artırılması, büyük çok uluslu şirketlerin vergiden kaçınmalarının önlenmesi gibi kazanımlar getirmesi bekleniyor.

Bütçe teklifinde, kurumlar vergisi oranının yüzde 21’den yüzde 28’e yükseltilmesi önerilirken, gelecek 10 yılda yaklaşık 5 trilyon dolarlık vergi artışı öngörülüyor.

Amerikan halkı için ilaç, çocuk bakımı ve barınma gibi maliyetlerin düşürülmesi, Medicare (65 yaş ve üstü kişiler için federal sağlık sigortası) ve sosyal güvenliğin güçlendirilmesi, vergi adaletini teşvik ederek bütçe açığının kapatılması, ABD’de yatırım yapılması, Amerikalıların yurt içinde ve dışında korunması planlanıyor.

ABD EKONOMİSİ İÇİN BÜYÜME TAHMİNİ

Ekonomik tahminlerin de yer aldığı bütçe teklifinde, ABD ekonomisinin 2024’te yüzde 1,7, 2025’te yüzde 1,8 ve 2026’da yüzde 2 büyüyeceği tahmin ediliyor.

Ülkede enflasyonun, 2024 sonunda yüzde 2,9 ve 2025 ile 2026’da yüzde 2,3 olması öngörülüyor.

ABD’de işsizlik oranının da 2024’te ve 2025’te yüzde 4, 2026’da yüzde 3,9 olması bekleniyor.

Bütçe açığının ise 2024’te 1,9 trilyon dolar, 2025’te 1,8 trilyon dolar ve 2026’da 1,5 trilyon dolar olarak kaydedileceği tahmin ediliyor.

“Kurumlar vergisini artırmayacağız. Gelir vergisini artırmayacağız. KDV genel oranları artırmayacağız. İstistanalar varsa, indirimli olanlar var ise bunu gözden geçireceğimizi zaten söylemiştik. Motorlu Taşıtlara ilave bir oran gündemimizde değil” dedi.

Vergilerde genel oranları değiştirmeyeceklerini vurgulayan Şimşek, seçim sonrasında harcamalarda tasarruf, kayıt dışılıkla mücadele ve vergide istisnalar ile indirimleri gözden geçirme planladıklarını söyledi.

Para ve sermaye piyasalarına dönük olası vergi düzenlemeleriyle ilgili de konuşan Şimşek, “Biz piyasaları tedirgin edecek adımlar atmayız. Ne borsaya ne de başka alana piyasayı bozacak vergi düzenlemesi gündemimizde değil” dedi.

“Kripto düzenlemesi de seçimden sonra çok büyük ihtimalle Meclis’ten geçecek” diyen Şimşek, kredi kartında da piyasaları bozmadan düzenleme yapacaklarını söyledi.

Şimşek’in açıklamalarında satır aralarındaki mesajları ve vergi politikalarında seçim sonrası olabilecekleri Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Batı ve EY Türkiye Vergi Bölümü Şirket Ortağı Abdülkadir Kahraman sozcu.com.tr’ye değerlendirdi.

GENEL ORAN DEĞİŞMEYECEK AMA…

Şimşek’in “değimeyecek” dediği KDV’deki genel oranın yüzde 20 olduğunu ancak yüzde 1 ve yüzde 10 oranında KDV uygulanan ürün ve hizmetlerin yer aldığı iki liste bulunduğunu hatırlatan Murat Batı, “Genel oranı değiştirmeyeceklerini söyledi ancak (I) ile (II) sayılı listede sayılan ürünler bu listeden çıkarılırsa bu ürünlerin KDV oranı direkt yüzde 20’ye yükselecektir. Örneğin konaklama hizmetleri (II) sayılı listede bulunmakta ve bu konaklama hizmetinden (otel) yüzde 10 KDV hesaplanmaktadır. Şayet konaklama hizmeti (II) sayılı listeden çıkarılırsa konaklama hizmetinde KDV yüzde 20’ye yükselmiş olacaktır” dedi.

Benzer bir durumun Mayıs 2023 seçimleri sonrasında 7 Temmuz 2023 günü 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapıldığını hatırlatan Batı, “Sabun şampuan, deterjan, dezenfektanlar, ıslak mendil (sabun, deterjan veya solüsyon emdirilmiş olsun olmasın), tuvalet kağıdı, kağıt havlu, kağıt mendil ve peçete de (II) sayılı listedeydi ve (II) listeden çıkarıldı o yüzden KDV oranı da yüzde 20’ye yükselmişti” ifadelerini kullandı.

KRİPTO, BORSA, İNDİRİM VE İSTİSNALAR

Şimşek’in vergi düzenlemelerinde yapılması öngörülen değişikler için işaret ettiği Orta Vadeli Program’da (OVP) “vergi tabanının genişletilmesine” atıf yapıldığını, bunun da vergiye tabi olmayanların verginin konusuna dâhil edilmesi anlamına geleceğini belirten Batı, “Vergi tabanının genişletilmesinden vergi kanunları kapsamında olmayan -kripto varlıklardan elde edilen gelirler gibi- bazı unsurların vergi kanunlarının kapsamına alınması anlaşılmalıdır” dedi.

“Vergilendirilebilir saha daha etkin kullanılacak” diyen Batı, “Örneğin altın, inci, pırlanta gibi kıymetli madenler tekrar ÖTV kapsamına alınabilir, KKM gibi enstrümanlardan elde edilen gelirler vergilendirilebilir. Özetle maddi vergi kanunlarının (gelir, kurumlar, KDV, ÖTV gibi) konusunun genişletileceği anlaşılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

OVP’deki “Vergi harcamaları gözden geçirilecek, etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimler kaldırılacaktır.” maddesini hatırlatan Batı, “Verimsiz sayılan yüzlerce muafiyet ve istisna hükmü kaldırılacak gibi duruyor. Örneğin toplam vergi harcamalarının toplam vergi hasılatına oranı 2024 yılı için yüzde 26,51 olarak tahmin edilmiş. Yani devlet 2024 yılında 100 TL vergi geliri hedeflemiş ise bunun 26,51 TL’sinden vazgeçecektir. 2024 yıl dâhil altı (6) yılın vergi harcama tutarlarının vergi hasılatına oranının ortalaması ise yüzde 23’tür” bilgisini paylaştı.

‘O SİLAH MUTLAKA PATLAR’

Şimşek’in “Borsaya ya da herhangi bir enstrümana, piyasayı bozacak bir vergi düzenlemesi gündemde değil” dediğini, buradaki anahtar ifadenin “piyasayı bozacak bir vergi düzenlemesi gündemde değil” kısmı olduğunu belirten Batı, “Piyasayı bozmadan pekâlâ bir düzenleme yapılabilir. Zira birçok finansal enstrümandan elde edilen gelirlerden hala yüzde sıfır vergi alınmaktadır. Hatta geçen günlerde bazı enstrümanların gelirlerinden yapılacak stopaj oranını yüzde 40’a kadar artırma yetkisi Cumhurbaşkanına verildi. Anton Çehov’un dediği gibi, eğer ilk sahnede duvarda bir silah asılıysa, oyunun sonunda mutlaka patlar. Yani bir yetki verildiyse kullanılacaktır diye düşünüyorum” yorumunu paylaştı.

Batı’ya göre, Şimşek’in söylemlerinden özetle şu sonuçları çıkarmak mümkün:

“Kurumlar vergisi oranı artmayacak ama kurumlar vergisine ilişkin istisna ve muafiyetler azaltılacak; borsa, TL mevduat gibi enstrümanlardan piyasayı bozmayacak şekilde vergi alınacak (oran artacak); KDV genel oranı değişmeyecek ama listeler (I ve II) daraltılarak yüzde 20’ye tabi ürün sayısı artırılacak; mükellef lehine düzeltilmesi gereken –özellikler otomobiller için- ÖTV tarifesi değiştirilmeyecek/düzeltilmeyecek ve böylelikle ÖTV hasılatı artacak; gayrimenkul satışlarında gerçek bedel dikkate alınacak ve bunun için de ekspertiz uygulaması getirilebilir.”

927,9 MİLYAR TL’LİK RET VE İSTİSNA

Abdülkadir Kahraman da Şimşek’in açıklamalarının, seçim sonrasında özellikle KDV’deki bazı indirim ve istisnaların kaldırılacağının işareti olduğunu söyledi.

2024 bütçesinde toplamda 927,9 milyar TL’lik vergi ret ve iadesinin öngörüldüğünü, bunun 844 milyar TL’lik bölümünün dahilde alınan KDV’den kaynaklanacağını belirten Kahraman, bu tablonun değiştirilmesinin beklenebileceğini dile getirdi.

KDV’nin yüzde 1 ve yüzde 10 olarak uygulandığı bazı ürün ve hizmetlerin de yüzde 20’lik genel orana dahil edilebileceğini belirten Kahraman, para ve sermaye piyasalarından elde edilen ve şu an vergi alınmayan gelirlere da piyasayı bozmadan belirli bir oranda vergi gelebileceğini söyledi.

KİRA GELİR BEYANNAMESİ NASIL VERİLİR?

Kira beyannamesi vermek için ikametgahın bulunduğu bölgedeki vergi dairesine giderek ya da www.gib.gov.tr internet adresine girerek kolaylıkla beyanname verebilirsiniz. Sistemde bulunan Hazır Beyan sayesinde kolayca kira geliriniz için gerekli işlemi yapabilirsiniz. Ayrıca bir cep telefonu uygulaması olarak da sunulan bu sistemi telefonunuza indirerek işlemlerinizi daha hızlı bir şekilde yapabilirsiniz.

İnternet kullanamayan veya vergi dairesine gidemeyen 60 yaş üstü mükellefler, okuma yazması olmayanlar ile engelli ve hastalar “444 0 189” numaralı Vergi İletişim Merkezi’nden yardım isteyebilecek. Bu kimselere randevu sistemine göre Maliye Bakanlığından bir memur yardımcı olacak. Kira gelirlerinden kişiye tahakkuk eden vergiler mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenebilecek.

KİRA BİLDİRİM FORMU BAŞLIYOR

Kayıt dışılıkla mücadele kapsamında atılan adımlara kirayla ilgili uygulama da eklendi.

Bu yetenek GİB, Dijital Vergi Dairelerinden ortaklara yönelik “Kira Bildirim Formu” yayınladı. Kiracılar, eğer Dijital Vergi Dairesine abone olursa kullanıcı bilgileri ve şifreleriyle giriş sistemi yaparak forma ulaşabiliyor. e-Devlet şifresi ile gerekli bilgilere erişim sağlanabiliyor. Uygulamaya girildiğinde “Değerli üyemiz, bilgileri doldurarak kayıt dışı ekonomi ile mücadele edebileceğinizi destekleyebilirsiniz.” tezahür görülüyor.

Bu mülk sahiplerinin beyan ettiği kira gelirleriyle sahiplerinin beyanlarını yapabilecekleri mümkündür. Böylece düşük kira bedeli gösterilenler, yanlış beyanda bulunanlar veya hiçbir beyanda bulunmayanlar ortaya çıkarılmış olacak. Bu adımın vergi kaybı ve kaçağının korunmasında önemli bir özelliğin görülmesi bekleniyor.

EMLAKÇILAR DA YAKINDAN TAKİP EDİYOR

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası (ATEM) Başkanı Hakan Akçam, GİB’in incelemesi sırasında, vergi dairesi müdürlüklerinde bulunan uzun süredir kayıtlı sahaya mensup olan ve ev sahiplerinin ziyaret ettiğini ve burada kiralara ilişkin soruları yönelttiğini söyledi. Akçam, “‘Kiranız ne kadar, geçmiş yıllardan bu yana kiranız ne kadar arttı, kiranızı yatırdığınız IBAN numarası nedir, evi emlak olup olmadığı ya da ev sahibi aracılığıyla mı kaldınız?’ gibi sorularla vatandaştan bilgi alınıyor. Eğer kendisi veya ilgili kişi yoksa eve ihbarname bırakılıyor. Sorularla aynı zamanda emlakçılar da denetleniyor.” dedi.

Vatandaşların Dijital Vergi Dairesi üzerinden “Kira Bildirim Formu” alanından da bu bilgilerin izlenebilmesine olanak sağlandığına işaret eden Akçam, ev sahiplerinin beyanlarının sahiplerinin verileriyle karşılaştırıldığını dile getirdi. Akçam, bu süreçteki bilgilerin tutulmaması durumunda cezai müeyyide uygulanacağına dikkati çekerek şöyle konuştu:

“Her yıl ev sahiplerinin kira beyannamesi vermedikleri var. Düşük kira bedelini gösterenler, yanlış beyanda bulunanlar veya hiçbir beyanda bulunmayanların sayısı oldukça fazla. Bunun ayrıntıları için güzel bir çalışma.”

KİRA BEYANNAMESİ VERME SÜRECİ 1 MART’TA BAŞLAYACAK

Akçam, beyanname verme sürecine yaklaştığını hatırlatarak ev sahiplerine de şu uyarılarda bulundu:

“Kira beyannameleri, 1 Mart’tan itibaren verilmeye başlanıyor. GİB’in internet portalı üzerinden adı verilebiliyor. Eğer portal üzerinden beyanname yaşanırsa mali müşavirden, muhasebeciden de destek alabilirler. Vatandaşın kendi sorumluluklarını yerine karşıladıktan sonra vergisini ödedikten sonra korkulacak bir ortam yok. Kira vergisinde belli istisnai durumlar da var. Yıllık kira geliri 33 bin liradan az olanlar vergiden muaf oluyor. Bunun üzerindeki kira gelirleri vergilendiriliyor.”

“SERVET VERGİLENDİRİLMİYOR”

– Enflasyona göre asgari ücret artışı yapmak, bir yoksullukla mücadele yöntemi değil aksine yoksulluğu körükleme, emeğin sömürüsünü her geçen gün artırma yönteminden başka bir şey değildir. En başta emeğin büyümeden ve ekonomik büyümeden pay alması gerekmektedir. Bunun dışında yoksullukla mücadelenin temel yolu adaletli bir vergi sistemi inşa etmektir. Bugün servet vergilendirilmemekte. Aslında servet vergilendirilmek yerine dolaylı vergiler üzerinden zengin ve fakir ayırt etmeyen adaletsiz bir vergi sistemi uygulanmaktadır.

– 100 liralık verginin 68 lirası toplanırken fabrikatör müsünüz fabrikada işçi misiniz aranızda hiçbir fark yok. Kalan 32 lirasına ne olur? 32 liranın da 3’te 2’si maaşlardan kesiliyor. Yani işçinin, memurun, çalışanların maaşlarından kesiliyor. Geriye kalan yani 100 liranın sadece 11 lirası, zenginlerin kazançlarından alınan vergidir. Türkiye’de servetin vergilendirilmesi, bu adaletsiz bölüşüm ilkelerine çok temelden bir itirazın hep beraber yükseltilmesi ve emekçinin bu adaletsiz vergi sisteminden bir an önce kurtartılması gerekmektedir.

FİTRE HESABI

– Dün çok enteresan bir şey oldu ve Diyanet İşleri Başkanlığı, yaklaşan Ramazan’dan dolayı, tanımı bir kişinin karnını doyurması için gerekli bir günlük para olan fitreyi, geçen sene 70 lira olarak hesaplamıştı; dün 130 lira olarak ilan etti. Bir yandan TÜİK orada duruyor bir yandan da Diyanet İşleri Başkanlığı, bir kişi oruç tutmuyorsa kendisi yerine oruç tutan bir kişinin fitresini vermek, onun bir günlük gıda ihtiyacını karşılamak için gerekli parayı 130 lira olarak hesaplıyor.

– Bir yanda Tayyip Erdoğan’ı dinleyip üç çocuk sahibi olan beş kişilik bir ailenin 130 liradan bir aylık ihtiyacının 19 bin 500 lira olduğu gerçeği var. 19 bin 500 lirayla sadece 5 kişilik bir ailenin karnı doyabilir diyor Diyanet İşleri Başkanlığı. Diğer tarafta 17 bin 2 lira vererek sen aileni geçindirebilirsin diye asgari ücreti belirleyen bir iktidar ve en düşük emekli maaşını da 10 bin lira yapıp bu 10 bin lirayla emekliler geçinebilir diye onlara bu fiyatı dayatan bir iktidar var.

SEÇİM MESAJI

– 14 ve 28 Mayıs’ta hep birlikte verilen mücadeleyi, cumhuriyetin 100. yılında maalesef kazanamadık. Önümüzde 31 Mart seçimleri var. 31 Mart seçimleri elbette yerel seçimlerdir. Ben tüm siyasi partilerin bu ülke için beldelerine, ilçelerine, illerine hizmet eden belediye başkanlarına teşekkür ediyorum ancak 31 Mart seçimleri, 14 ve 28 Mayıs travmasından sonra aslında belki de bundan sonra dört yıllık bir seçimsiz dönemin kapılarını aralamak üzere anayasasız bir süreçte işçileri daha da ezmek, daha da sömürmek, işçi sınıfının canını okumak için niyetlenecek birilerinin gireceği son sandıktır.

O sandıkta emekçiler, emekliler, işsizler, yoksullar eğer bu iktidara, ‘Sana bu sandıkta dur diyorum. Ben toplumsal muhalefeti birleşemiyorlarsa ittifaklarla, ben birleştiriyorum. Sahada sandıkta kim dur diyecekse bu iktidara onun adaylarına destek veriyorum. Ben Cumhur İttifakı’nın sömürü düzenine karşı karşısında kazanacak ve bir mesajla da bu iktidara dur diyebilecek bir yerel örgütlenmeyi, yerel seçim başarısını yüreklendiriyor. Bunun arkasından da toplumsal muhalefetin güç kazanacağına inanıyorum’ diyen herkesi, öyle ittifak isimlerini değil, ittifak kelimesi yoruldu. Ama illa ki kullanacaksak Türkiye ittifakına davet ediyorum.

– Bu ülkenin menfaatleri için, işçi sınıfının çıkarları için bu büyük tehlikeye karşı siyasiler bir araya gelebilirlerse ne ala ancak liderlerin anlaşamadığı yerde umut halktadır. Ben halka inanıyorum. 31 Mart sandığından büyük güç ve moralle önümüzdeki dönem hep birlikte bir büyük mücadelenin, toplumsal muhalefetle siyasi muhalefetin omuz omuza büyük mücadelesinin azmindeyiz.

Konuşmasında bölüşüm krizine, grev yasaklarına, sosyal haklara, ve vergi adaletine vurgu yapan Çerkezoğlu, “Çok kazanandan az, az kazanandan çok vergi alıyorlar ve bunu “vergiyi tabana yaymak” olarak pazarlıyorlar” dedi.

Çerkezoğlu’nun konuşmasından öne çıkan noktalar şöyle:

* Evet tarihimizin en olağanüstü bölüşüm krizlerinden birini yaşıyoruz. 2016’da Gayrisafi Katma Değer içinde emeğin payı yüzde 36,3 iken 2022’de yüzde 26,3 oldu. Sermayenin payı ise yüzde 47,5’tan yüzde 53,7’e yükseldi.

‘BÖLÜŞÜM KRİZİ İLE KARŞI KARŞIYAYIZ’

* Üstelik bu gerileme hızlı bir işçileşme sürecinde, yani ücretliler sayısal olarak artarken gerçekleşti. 2002’de ücretliler toplam istihdamın yarısını oluştururken GSYH içinde işgücü ödemelerinin payı yüzde 28 idi. 2022’de ücretli ve maaşlıların oranı yüzde 70,5’i aştı. İşçilerin sayısı olağanüstü biçimde artarken, işgücü ödemelerinin GSYH içindeki payı artmadı, sabit de kalmadı. Evet ücretlilerin oranı yüzde 50’den yüzde 70’in üstüne çıkarken işgücü ödemelerinin payı geriledi.

* Kısacası devasa bir işçileşme dalgasına, şiddetli bir ücretlerin baskılanması politikası eşlik etti. Emeğin kitleselleşirken değersizleştirildiği bu süreçte ülke tarihinin en büyük bölüşüm krizi ile karşı karşıyayız.

* Sadece ücret baskılanması ile değil, “lojman, kreş, sosyal tesis, servis, ikramiye vb.” sosyal hakların, kazanılmış hakların “kıdem tazminatına göz koyan” herşeyi piyasanın konusu haline getirip ücretimizin ciddi bir bölümüne bunlar üzerinden el koyan bir sermaye düzeni ile karşı karşıyayız. Kapitalizmin doğası bu!

‘İŞÇİLER SENDİKAL KORUMADAN YOKSUN’

* Bugün Türkiye işçi sınıfının yüzde 90’dan fazlası sendikal korumadan yoksun durumda. Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun (ITUC) Küresel İşçi Hakları Endeksi’nde ülkemiz yıllardır dünyada işçilerin haklarının en kötü olduğu 10 ülke arasına giriyor. Türkiye, sendikalaşma açısından OECD ülkeleri arasında son sıralardaki yerini koruyor.

* Sermayenin coşkulu alkışları arasında Anayasal grev hakkını yasaklamakla övünen bir zihniyet tarafından yönetilen ülkemizde, toplantılardan yürüyüşlere, imza toplamaktan mahkemede hakkını savunmaya kadar her türlü demokratik hak arayışının keyfi biçimde kısıtlanıyor ve engelleniyor.

VERGİ ADALETİ VURGUSU

* Gelirimiz açlık sınırının altında ama hükümetin vergi politikalarına bakınca bu ülkenin zengini sanki biziz. Bu ülkede vergi yükü bizlerin sırtında. Büyük sermaye sahiplerinin, büyük şirketlerin, holdinglerin vergi diye bir gider kalemi neredeyse kalmıyor.,

* Bir gecede vergiler sıfırlanıyor, bir sabah yeni vergi imtiyazları geliyor. Açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşayan biz işçiler, emekçiler için ise vergi en önemli gider kalemlerinden biri! Elleri cebimizden hiç çıkmıyor. Vergi gelirlerinin en büyük kısmı yüzde 75’le dolaylı vergilerden oluşuyor ve en zenginlerle en yoksullar çarşıda, pazarda, markette eşit şekilde bu vergileri ödüyoruz.

* Bu da yetmiyor. Çok kazanandan az, az kazanandan çok vergi alıyorlar ve bunu “vergiyi tabana yaymak” olarak pazarlıyorlar. Vergi dilimlerini bile isteye artırmıyorlar ve böylece biz işçileri yıl içerisinde zenginleşmişiz gibi üst vergi dilimine sokuyorlar. Bu yüzden “vergide adalet” dedik, iki yıldır işyerlerinden meydanlara vergide adalet için haykırdık.

* Vergide adalet için kanun teklifi hazırladık, tüm siyasi partilere verdik. O da yetmedi, İstanbul’dan Ankara’ya günlerce yürüdük. Ve buradan ant olsun ki yine yürüyeceğiz ve sırtımızdan bu asalak sermaye sınıfını, onun iktidarını indireceğiz…

‘ÇALIŞMA YAŞAMI CEHENNEME DÖNÜŞTÜ’

* Türkiye’de çalışma yaşamı işçiler için bir cehenneme dönüştü… Bunun içindir ki sendikalı olunca işten atılırız ve ülkeyi yönetenler en hafif tabiriyle seyirci kalır. Hatta direnirsek üzerimize kolluk güçlerinin gönderir. Bunun içindir ki TL’sını değersizleştirip bizim emeğimizi uluslararası sermaye için ucuz hale getirdiler.

* Bunun içindir ki göçmen mülteci işçiler kayıtdışı biçimde, insanlık dışı koşullarda, asgari ücretin bile çok altında çalıştırılır ve buna herkes göz yumar. Bunun içindir ki işçi sağlığı ve iş güvenliği onlar için sadece bir maliyet kalemidir; bilim ve teknoloji ilerlerken bile iş cinayetleri durmaz. Yaptıkları her şey ama her şey, atıkları tüm adımlar ucuz emek içindir.

EMEKLİLERİN DURUMU

* İşte emeklilerin hali… Yoksulluk sınırına yaklaşamayan hatta açlık sınırının bile altında bir ücrete mahkum edilen emeklilere ne denmek isteniyor. “Artık emeğiniz değersiz; ölün” mü deniyor. Bu ülke için yıllarca alınteri dökmüş insanlara yapılan saygısızlık bu düzenin özeti aslında.

* Emekli olup hayatta kalma mücadelesi verenlerin yanında, bir de emekli bile olamayanlar var, emeklilikte adalet isteyenler var

Alman Haber Ajansının (DPA) haberine göre, dün gece Schlüttsiel’deki feribot iskelesini bloke eden çiftçiler Habeck’in feribottan ayrılmasına izin vermedi.

Feribottan ayrılamayan ve bireysel çiftçilerle görüşme teklifi kabul edilmeyen Habeck, Hallig Hooge’ye geri dönmek zorunda kalırken, polis çiftçileri sakinleştirmeye çalıştı.

Ekonomi ve İklimi Koruma Bakanlığından yapılan açıklama da ise Habeck’in çiftçilerle konuşmaktan mutluluk duyacağını belirterek “Ne yazık ki güvenlik durumu tüm çiftçilerle görüşmeye izin vermedi. Bakan Habeck’in bireysel çiftçilerle görüşme teklifi maalesef kabul edilmedi.” denildi.

Aralık ayından beri Alman koalisyon hükümetinin tarımsal dizel sübvansiyonunun kaldırılmasını ve planlanan araç vergisi muafiyetini “traktörleriyle” protesto eden çiftçiler, istekleri karşılanmazsa ocak ayından itibaren “büyük protestolara” başlayacaklarını belirtmişti.

HÜKÜMET ÇİFTÇİLERİ ELEŞTİRDİ

Sosyal Demokrat Parti, Yeşiller Partisi ve Hür Demokrat Parti’nin oluşturduğu hükümet ve politikacılar çiftçilerin Habeck’in feribottan ayrılmasına izin vermemesini eleştirdi.

Alman Hükümet Sözcüsü Steffen Hebestreit, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Habeck’in iskeleye varışının engellenmesini utanç verici olarak nitelendirdi.

Hebestreit, “Federal Bakan Habeck’in bugün bir feribot iskelesine varışının engellenmesi utanç vericidir ve demokratik bir arada yaşama kurallarını ihlal etmektedir. Protesto kültürünü anlayışla karşılayan hiç kimse, siyasi ahlakın böylesine acımasızca çiğnenmesini umursamamalıdır.” İfadelerini kullandı.

Yeşiller Partisi’nin Federal Meclis Grubu yöneticilerinden Britta Haßelmann ise “yaşananların şok edici” olduğunu belirterek, “Bunun demokratik ortamda barışçıl protesto ile hiçbir ilgisi yoktur. Bu tür eylemler hiçbir şekilde haklı gösterilemez. Çiftçiler Birliği’nin bu saldırıları şiddetle kınamasını ve bu tür eylemlerle arasına mesafe koymasını bekliyorum.” dedi.

Adalet Bakanı Marco Buschmann (FDP) insanlara ya da mallara yönelik şiddetin siyasi bir tartışmada yeri olmadığını vurgulayarak, “Bu durum, barışçıl bir şekilde gösteri yapan pek çok çiftçinin kaygılarına gölge düşürmektedir.” ifadesini kullandı.

Yeşiller partisinden Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock ise demokrasinin hararetli tartışmalarla gelişeceğine işaret ederek, “Kelimelerin yerini laf kalabalığının ve tartışmaların yerini şiddetin aldığı yerde, demokratik bir sınır aşılmış demektir.” değerlendirmesinde bulundu.

Tarım Bakanı Cem Özdemir ise sosyal medya platformu X’da toplumun geniş kesimlerinin birbirlerine medeni bir şekilde davranması gerektiğini vurgulayarak, “Konu ister iklim aktivistleri isterse feribot limanındaki çiftçiler olsun, ben her zaman aynı kıstası uyguluyorum: şiddet ve zorlama alçakçadır ve aynı zamanda amaca zarar verir.” ifadelerini kullandı.

HÜKÜMET ÇİFTÇİLERİN PROTESTOSUNA YANIT VERDİ

Perşembe günü Alman hükümeti, çiftçilerin tarımsal sübvansiyonların azaltılmasına yönelik kitlesel protestolarına yanıt vererek, tarım araçları için vergi muafiyetinin kaldırılmasından vazgeçileceğini açıkladı.

Ancak Alman Çiftçiler Birliği hükümetin bu önlemlerini yetersiz bularak, protestoslara devam edeceklerini açıkladı.

Alman Çiftçiler Birliği, istekleri karşılanmazsa, 8 Ocak Pazartesi günü “ülkenin şimdiye kadar görmediği kadar büyük” bir protesto başlatacaklarını duyurmuştu.

ALMAN ÇİFTÇİLER NEDEN PROTESTO EDİYOR?

Almanya Anayasa Mahkemesi, kasımda koalisyon hükümetinin, Kovid-19 salgını döneminden kalma 60 milyar avroluk kullanılmamış krediyi bir iklim fonuna aktarma kararının anayasaya aykırı olduğuna karar vermesinin ardından Alman hükümeti 2024 bütçesinde tasarrufa gitmek zorunda kalmıştı.

Mahkeme kararının ardından hükümetin borç frenini art arda beşinci yıl için askıya alması ya da tasarruf ve vergi artışları için yaklaşık 17 milyar avro bulması gerekiyordu.

Sosyal Demokrat Parti, Yeşiller Partisi ve Hür Demokrat Parti’nin oluşturduğu hükümet, gelecek yılın bütçesinde açığı kapatmak için, geçen hafta karbon vergisini öngörülenin üzerinde artırdı. Karbon vergisi (CO2 fiyatı) ton başına 30 avrodan 40 avro yükseltildi. Bunun da ülkede benzin ve dizel litre fiyatlarını sırasıyla 4,3 cent ve 4,7 cent artırması bekleniyor.

Alman hükümeti, bütçe kesintilerinin bir parçası olarak çiftçiler için vergi muafiyetlerini kaldırmayı ve tarımsal dizel sübvansiyonu da sonlandırmayı planlıyordu.

Hükümetin planına göre, Alman çiftçiler artık tarımda kullandıkları mazot için vergi indirimi almayacak ve tarım araçları için vergiden muaf tutulmayacak.

Alman hükümeti bu önlemlerin iklimin korunmasına yardımcı olacağını savunuyor.

Bu arada, Hollanda ve Fransa gibi diğer Avrupa ülkelerinde de çiftçiler tarafından benzer protestolar düzenlenmesi dikkati çekiyor.

Gelirle gider arasındaki 2 trilyon 652 milyarlık açık ise iç ve dış piyasalardan yapılacak borçlanmayla finanse edilecek.

Bütçe nedeniyle Hazine’nin önümüzdeki yıl yapacağı en düşük borçlanma ise 2 trilyon 655 milyar olacak. Borçlanma Kanunu’ndaki yetkilerle bu tutar çok daha yüksek düzeylere çıkarılabilecek.

Bütçeden ayrıca 1 trilyon 254 milyar lira faiz ödenecek. Borç ve faizin toplam faturası 3.6 trilyon lirayı aşacak.

VERGİ VE CEZA YAĞACAK

2024 bütçesi vatandaşın üzerine adeta vergi ve ceza olup yağacak. Önümüzdeki yıl vatandaşlar, esnaf ve şirketlerden toplam 7.4 trilyon lira vergi toplanacak. Vergilerin 1.2 trilyonu başta çalışanlar olmak üzere Gelir Vergisi mükelleflerinden alınacak. Zengin fakir ayırt edilmeksizin yapılan her alışverişten alınan KDV için 1.7 trilyon, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) için de 1.4 trilyon lira para tahsil edilecek. Vatandaşından 2.3 trilyon vergi alacak olan devlet ayrıca vatandaşına 119 milyar lira ceza kesecek. Bu cezaların 24 milyarı trafik cezaları, 50 milyar lirası vergi cezalarından oluşacak.

HARAÇ GİBİ HARÇLAR

2024 yılında tahsil edilmesi beklenen 253 milyar 506 milyon 501 bin liralık harç gelirlerine en büyük katkı, 137 milyar 101 milyon 272 bin lirayla tapu harçlarından gelecek.

2024’te toplanması öngörülen harç tutarının yüzde 54,1’ini gayrimenkul alıp satanlar ödeyecek. Devletin, 2024’te 33 milyar 938 milyon 855 bin liralık yargı harcı tahsil edeceği tahmin ediliyor. Ayrıca 3 milyar 825 milyon 89 bin lira ticaret sicil, 506 milyon 878 bin lira esnaf sicil, 29 milyar 606 milyon 888 bin lira diğer yargı harç geliri bekleniyor. Noter harçlarından 9 milyar 852 milyon 593 bin lira, pasaport ve konsolosluk harçlarından 14 milyar 494 milyon 645 bin liralık gelir elde edileceği öngörülüyor.

Trafik harçlarından da bütçeye 8 milyar 74 milyon 881 bin lira gelir sağlanacağı tahmin ediliyor. Bu dönemde, 339 milyon 624 bin lira gemi ve liman harcı, 1 milyar 182 milyon 876 bin lira imtiyazname, ruhsatname ve diploma harcı, 10 milyon 358 bin lira vergi yargısı harcı tahsilatı planlanıyor. 2024 “diğer harçlar” başlığı altında 48 milyar 511 milyon 397 bin liralık gelir sağlanması öngörülüyor. Diğer harçlar arasında, 2 milyar 307 milyon 96 bin lira gelir öngörülen yurt dışı çıkış harcı, 552 milyon 888 bin lira ile özel güvenlik harçları ve 170 milyon 39 bin lira ile Türk uluslararası gemi sicil kayıt ve tonaj harçları gibi kalemler yer alıyor.

162 MİLYAR LİRA KÖİ’YE

Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projelerini yapan müteahhitlere 2024 yılı bütçesinden 162.4 milyar lira para ödenecek. Avrasya Tüneli’ne 4.9 milyar, köprü ve otoyollara 73.8 milyar ve şehir hastanelerine de 83.7 milyar lira ödeme yapılacak. KÖİ müteahhitlerine ayrıca 2025’te 240.8 milyar, 2026’da 270.3 milyar lira para ödenecek. Devlet gelecek yıl 8 milyar liralık gayrimenkul satacak, 10.8 milyar lira da kira parası toplayacak.

OVP’nin kamu ve özel sektör için yol haritası niteliğinde olduğuna dikkati çeken Şimşek, mali disiplin, büyümede dengelenme, sürdürülebilir cari açık, rezerv birikimi ve yapısal reformların da OVP’nin temel hedefleri arasında olduğunu anımsattı.

“ENFLASYON BİR SÜRE DAHA YÜKSEK SEYREDECEK”

Sürdürülebilir yüksek büyüme ile birlikte kalıcı refah artışı için fiyat istikrarının ön koşul olduğunu ve bu yüzden programın odağında enflasyonun düşürülmesinin yer aldığını belirten Şimşek, şunları kaydetti:

“Çok hızlı bir şekilde programa baktığımız zaman geleneksel para politikasında sıkılaşma söz konusu. Seçici kredi sıkılaşması da söz konusu. Bir de miktarsal sıkılaştırma var. Bununla birlikte tabii ki gelirler politikası ayağında da hedef enflasyonla ilişkili bir yaklaşım vardı. Bunun sayesinde biz inanıyoruz ki önümüzdeki dönemde enflasyon yıllık bazda 2026 sonunda tekrar tek haneye inmiş olacak. Şu anda enflasyon bu sene için yüzde 65 civarında. Gelecek sene yüzde 36’ya, bir sonraki sene yüzde 14’e ve nihayetinde tek haneye inecek.”

Yıllık bazda enflasyonun bir süre daha yüksek seyredeceğini belirten Şimşek, şöyle devam etti:

“Ama aylık bazda özellikle de çekirdek enflasyona bakarsanız son 3 ayda bir trend var. Bu trend oldukça net. Aylık enflasyonda bir ivme kaybı var ve şu an için çok rahat bir şekilde şunu söyleyebilirim; enflasyondaki ivme kaybı, 2024 yıl sonu hedefimizle aynı patikaya oturmuş durumda. Çekirdek enflasyondaki trend, 2024 yıl sonu hedefi olan yüzde 36 ile uyumlu. Para politikası gecikmeli çalışıyor, para politikasında bugün attığımız adımların gecikmeli etkisi gelecek sene devreye girecek, özellikle yılın ikinci yarısında…”

“ENFLASYON BEKLENTİLERİ HEDEFLE UYUMLU HALE GELECEK”

Bakan Şimşek, beklentiler kanalının da çok önemli olduğunu, son 2 ayda enflasyon beklentilerinde 5 puana yakın bir iyileşme gerçekleştiğini ve piyasanın enflasyon beklentilerinin de gelecek aylarda hedefle uyumlu hale geleceğini bildirdi.

Dezenflasyonun başarılmasıyla birlikte Türkiye’de öngörülebilirliğin artacağını, makrofinansal istikrarın pekişeceğini ve sürdürülebilir yüksek büyümeye ulaşılacağını anlatan Şimşek, aynı zamanda kalıcı refah artışının da sağlanacağını, sermaye piyasalarının derinleşeceğini, işletmelerin uzun vadeli finansmana erişeceğini ve Türkiye’nin küresel rekabet gücünün artacağını kaydetti.

“DEPREM İÇİN HARCANAN VERGİLER, TOPLANANIN 8 KATINI GEÇTİ”

Bakan Şimşek, AKP hükümetlerinin mali disiplinde kendini kanıtladığını belirterek, “Temmuz ayında önemli bir mali konsolidasyona gittik. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim artık aralık ayının sonuna gelmiş durumdayız. Muhtemelen Türkiye’nin bu seneki bütçe açığı OVP’de öngördüğümüzün çok altında olacak. Büyük ihtimalle bu sene bütçe açığı yüzde 5,5 civarlarında, deprem hariç açık ise yüzde 3’ün altında olacak” diye konuştu.

Oluşturulacak mali alanla makroekonomik istikrarı korumanın yanında, yapısal reformlara alan açacaklarını, doğal afetlere karşı çok daha hazırlıklı olacaklarını ve sürdürülebilir bir borç çerçevesiyle nesiller arası adaleti de sağlayacaklarını anlatan Şimşek, son 20 yılda yaşanan depremler nedeniyle oluşan hasarların giderilmesi için yapılan harcamaların, toplanan vergilerin 1,6 katı olduğunu, yenileme ve güçlendirme çalışmaları da eklendiğinde, toplanan vergi gelirinin 8 katını geçtiğini söyledi.

“2,2 TRİLYON VERGİDEN VAZGEÇİYORUZ”

Bakan Şimşek, yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odaklı sürdürülebilir yüksek büyümeyi kalıcı kılmak için reel sektörü desteklediklerini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“2024 yılında 2,2 trilyon TL vergiden vazgeçiyoruz, biz buna vergi harcaması diyoruz, bunu da ülkemizin kalkınması için yapıyoruz. Reel sektörü üretime ve yatırıma teşvik etmek noktasında, çeşitli vergi destekleri de sunuyoruz. 2024 yılında AR-GE faaliyetlerini ve yatırımları teşvik etmek için 530 milyar lira vergiden vazgeçiyoruz. Asgari ücrete kadar ücretlerden gelir vergisi alınmamasının 2024 yılındaki maliyeti de toplam 630 milyar liradır.”

Türkiye’nin dış ticaret açığını incelediklerini ve bu açıkta büyük rol oynayan, önemli kalem olan 284 ürün belirlediklerini belirten Şimşek, bu ürünleri üretebilecekler için Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) uygulamasını da yeniden yapılandırdıklarını ve 1 milyar lirayı aşan yatırım projeleri için 2 yılı ödemesiz, 10 yıl vadeli, uygun faizli kredi sağlamak üzere 3 yıl için 300 milyar lira limit tahsis edildiğini bildirdi.

“KİMSEDEN PARA İSTEMEDİM”

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, küresel doğrudan yatırımlara da değindi.

Küresel doğrudan yatırımların milli gelire oranının yüzde 2’nin üstüne çıkacağına inandığını dile getiren Şimşek, böylece gelecek dönemde cari işlemler açığını borç yaratmayan kaynaklarla finanse etme imkanının oluşacağını ifade etti.

Bakan Şimşek, OVP’nin başarılı bir şekilde çalıştığına dikkati çekerek, şu değerlendirmede bulundu:

“Bakın risk primimiz düştü, bu çok önemli. Şu anda ülke risk primimiz (CDS) 284 seviyesinde. Hedefimiz gelecek sene ülke risk primimizin 200 baz puanın altına düşmesidir. Kurdaki dalgalanmalar azaldı, ülkemize yönelik yabancı yatırımcı ilgisi arttı, bankaların ve reel sektörün dış borç çevirme oranları yükseliyor. Düşen cari açık ve artan sermaye girişleri ile brüt rezervler mayıs ayına göre 44,1 milyar dolar yükseldi. Bana ‘Çok ülke dolaştınız, Türkiye’ye para gelmedi.’ dediler. Ben de dedim ki ‘Yurt dışı seyahatlerimde kimseden para istemedim.’ ‘Türkiye’nin acil dış kaynağa ihtiyacı var, gelin bize para verin.’ demedik. Programımızı anlattım, ‘Dijital dönüşüm olacak, gelin yatırım yapın.’ dedik. ‘Yeşil dönüşüm olacak, gelin yatırım yapın.’ dedik. Yurt dışı seyahatlerimde Türkiye ekonomisinin büyüme potansiyelinden ve sunduğu fırsatlardan bahsettim.”

“DERECELENDİRME KURULUŞLARI PİYASANIN GERİSİNDE”

Merkez Bankasının hem brüt hem de net rezervlerinin siyasi istikrar pekiştikten sonra, belirsizlik azaldıktan sonra, yani Cumhurbaşkanı seçiminden sonra çok hızlı şekilde arttığını ve şu an itibarıyla 142,5 milyar dolar civarına geldiğini belirten Şimşek, şunları aktardı:

“Net rezervler eksi deniyor. Bu konuya açıklık getirmek istiyorum. Uluslararası normlara göre yapılan hesaplamayı dikkate alır ve yurt dışından aldığımız swapları çıkartırsak, Türkiye’nin net rezervleri 17-18 milyar dolar artıda. Cari açıktaki daralma, portföy tercihleri ve yurt dışından portföy girişiyle rezervlerimizi kalıcı bir şekilde güçlü seviyelerde tutacağız.”

Türkiye’nin dış borcunun piyasa fiyatlamasının 2 veya 3 kademe daha yüksek kredi notuna tekabül ettiğine dikkati çeken Şimşek, “Kredi derecelendirme kuruluşları, piyasanın gerisinde. Önümüzdeki süreçte kredi notunda da artışlar göreceğiz” değerlendirmesini yaptı.