YÖK Başkanlığı’nda düzenlenen imza törenine, YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, YTB Başkanı Abdullah Eren, Türkiye Maarif Vakfı Başkanı Birol Akgün ve YÖK üyeleri katıldı.

Prof. Dr. Özvar, son yıllarda geniş kapsamlı bir vizyonla Türk yükseköğretim sistemini küresel ölçekte daha saygın bir noktaya getirmek için yoğun bir gayret gösterdiklerini belirterek, “Bu anlayışla, yükseköğretim sistemimizin her şeyden önce kalite odaklı, rekabetçi, yenilikçi, istihdam ve katma değer üreten niteliklerini güçlendirmekteyiz. Üniversitelerimizi, dünyanın en başarılı üniversiteleri arasına girmeleri için destekliyoruz. Saygın derecelendirme kuruluşlarının sıralamalarında en üst seviyelerde yer almaları yönünde teşvik ediyoruz” dedi.

‘YENİ İŞ BİRLİKLERİ TESİS EDİYORUZ’

Uluslararası alanda eğitim anlamında da iş birliği vurgusu yapan Özvar, “Ülkemizin bölgesel ve küresel konularda önemli bir aktör konumuyla uyumlu olarak bilim diplomasisine önem veriyoruz. Uluslararası alanda ilişkilerimizi ve iş birliklerimizi geliştirmeye yönelik adımlar atıyoruz. Ülkemizin ortak stratejik hedefleri doğrultusunda küresel ölçekte faaliyet gösteren Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ve Maarif Vakfı’yla güçlerimizi birleştiriyoruz. Bu güç birliği, eğitim alanında yurt dışından ülkemize yönelik yeni bir dinamik kazandıracak ve kapasite artışına imkan tanıyacaktır. İş birliğimiz, eğitim ve öğretim alanında aynı stratejik hedefler doğrultusunda çalışan kurumlarımızın eşgüdüm ve uyum içinde olmaları bakımından da önemli bir örnek teşkil etmektedir. Türkiye, Avrupa Yükseköğretim Alanı’nın bir üyesidir. Burada yapılan çalışmalara aktif olarak katılıyor ve katkıda bulunuyoruz. Avrupa devletleriyle yükseköğretim konusunda mevcut yakın temaslarımızı ileri bir aşamaya taşıyoruz. Diğer taraftan küresel vizyonumuzla uyumlu bir anlayışla, başta tarihi ve kültürel yakınlığımız olan coğrafyalar olmak üzere, yeni iş birlikleri tesis ediyoruz. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ve Maarif Vakfı’nın halihazırda küresel düzeyde kurmuş olduğu bağların ve yaptığı çalışmaların, bizim bu yöndeki çabalarımıza da önemli bir ivme kazandıracağını düşünüyoruz” diye konuştu.

‘TR-YÖS’ÜN UYGULANACAĞI ÜLKE SAYISI 52’YE ÇIKARILDI’

Özvar, geçen şubat ayında Türkiye-Azerbaycan Üniversitesi’nin Bakü’de kurulmasına ilişkin anlaşma metninin imzalandığını hatırlattı. Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı coğrafyası, İslam dünyası, Asya, Afrika ve Latin Amerika kıtalarıyla her alanda süratle gelişmekte olan ilişkilerinin yükseköğretim boyutuna büyük önem verdiklerini söyleyen Özvar, “Birçok yabancı heyeti, Yükseköğretim Kurulu’nda ağırladık. Yükseköğretim alanındaki iş birliğimizi somut projeler temelinde geliştirme amacıyla çalışmalar yapıyoruz. Türkiye, dünyada en fazla uluslararası öğrenciye sahip ilk 10 ülke arasında yer almaktadır. Nitelikli yeni öğrencilerle bu sayının daha da artmasını arzu ediyoruz. Türkiye’deki üniversitelere daha nitelikli ve daha fazla sayıda uluslararası öğrencinin ilgisini çekmek ve kabulünü gerçekleştirmek amacıyla Türkçe, Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusça olmak üzere 6 dilde gerçekleştirilecek olan Türkiye Yurt Dışından Öğrenci Kabul Sınavı’nın (TR-YÖS) uygulanacağı ülke sayısını 52’ye, sınav merkezi sayısını da 78’e yükseltmiş bulunuyoruz” dedi.

Konuşma sonrası YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, YTB Başkanı Abdullah Eren ve Türkiye Maarif Vakfı Başkanı Birol Akgün, iş birliği protokolünü imzaladı. 

YÖK’ten yapılan açıklamaya göre; Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği çerçevesinde açılacak her bir program için ayrı ayrı olmak üzere belirli yeterliliklerin sağlanması gerekecek.

EN AZ İKİ PROFESÖR

Öğretim üyelerinin, programın açılacağı üniversite kadrosunda görev yapmakta olup doktorası veya doçentliğinin programın açılacağı alanda, söz konusu program disiplinler arası ise doktora veya doçentliğinin Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun belirlediği doğrudan ilişkili alanlarda olması gerekecek. Doktora programı, en az 2’si profesör, 1’inin profesör olması halinde ise en az 2’si doçent olmak üzere, üniversite kadrosunda asgari 6 öğretim üyesiyle açılabilecek.

EN FAZLA İKİSİ ALAN DIŞI

Lisans programındaki ana bilim/ana sanat dalı ile aynı isimde doktora programı açılması halinde bu öğretim üyelerinin 4’ü doğrudan programın açılacağı alandan olmak şartıyla 2’si Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun belirlediği ilgili alanlardan olabilecek.

Yüksek lisans programı en az 2’si profesör ve/veya doçent unvanına sahip olmak üzere üniversite kadrosunda asgari 3 öğretim üyesi ile açılabilecek.

Yüksek lisans programı açılabilmesi için öğretim üyelerinin en az 2 yarıyıl lisans programında ders vermiş olması, doktora programı açılabilmesi için ise söz konusu öğretim üyelerinin en az 4 yarıyıl lisans ya da 2 yarıyıl tezli yüksek lisans programında ders vermiş olması zorunlu olacak.

Lisansüstü eğitim-öğretim programı açacak üniversitenin ilgili program için gerekli kütüphane ve laboratuvar gibi eğitim-öğretim ve araştırma altyapı imkanlarına sahip olması gerekecek. Yüksek lisans ve doktora programlarında farklı bilim/sanat dallarından öğretim üyelerinin gerekliliği hususunda Yükseköğretim Yürütme Kurulu yetkili olacak.

YÜKSEK LİSANS VE DOKTORA KRİTERLERİ

Başvuru yapılan yüksek lisans programında görev alacak öğretim üyeleri başına düşen yayın/eser sayısı ortalamasının, müracaat edilen yıldan önceki takvim yılı dikkate alınarak en az 1 olması gerekecek.

Doktora programına üniversitenin başvuru yapabilmesi için en az 1 program akreditasyonunun olması gerekecek. Başvuru yapılan doktora programında görev alacak öğretim üyeleri başına düşen yayın/eser sayısı ortalaması, müracaat edilen yıldan önceki takvim yılı dikkate alınarak en az 1 olacak.

DANIŞMANLAR NASIL ATANACAK?

Açılan lisansüstü programlarda niteliklere sahip öğretim üyeleri, ilgili programın bağlı bulunduğu enstitü yönetim kurulu kararıyla danışman olarak atanacak. Birinci danışmanlar, üniversite kadrosundaki öğretim üyeleri arasından (2547 sayılı Kanun Ek Madde 46 ile görevlendirilenler dahil) atanacak. Böylece yükseköğretim kurumları dışında çalışan doktora derecesine sahip Türk veya yabancı uyruklu nitelikli araştırmacıların da birinci danışman olabilmesine imkan sağlandı.

İkinci danışmanlar ise üniversite kadrosu dışındaki öğretim üyeleri ile doktora derecesine sahip kişiler/araştırmacılar arasından da atanabilecek. Emekliye ayrılma veya başka bir yükseköğretim kurumuna geçme gibi sebeplerle ilgili yükseköğretim kurumundan ayrılan öğretim üyelerinin başlamış olan danışmanlıkları devam edecek. Tezin iç kapağında tez danışmanı ve diğer tez jüri üyelerinin isimleri yer alacak.

ÜÇ YILDA ŞARTLAR SAĞLANAMAZSA…

Bu ilkelerden önceki yeterlilikleri sağlayan ancak yeni getirilen asgari yeterlilikleri sağlayamayan lisansüstü programların 3 yıl içinde (2026-2027 eğitim ve öğretim yılı sonuna kadar) aranan yeni yeterlilikleri sağlaması gerekecek. Şartları sağlayamayan lisansüstü programlara öğrenci alımı durdurulacak.